Χρήστος Καλουδάς
▸ Συμπεράσματα από τους αγώνες της νεολαίας στη Θεσσαλονίκη
Το φοιτητικό κίνημα της Θεσσαλονίκης αποτέλεσε κομμάτι του πανελλαδικού κινήματος που ξεσηκώθηκε για την κατάργηση του νόμου Κεραμέως και Χρυσοχοΐδη και την επαναλειτουργία των σχολών. Γρήγορα όμως αποτέλεσε «ανορθογραφία» στο πανελλαδικό τοπίο με πρωτοφανή μαζικοποίηση, ζωντάνια, επίδραση και δημιουργία πολιτικών γεγονότων.
Το κίνημα στη Θεσσαλονίκη, σε συνδυασμό με άλλες αντιδράσεις, αποδεικνύει ότι η νεολαία εκφράζει τη βαθιά της οργή. Το γεγονός ότι η πανεπιστημιακή αστυνομία «ξεχείλισε το ποτήρι», αποτελεί απόδειξη ότι υπάρχει «ποτήρι». Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, όλοι οι φοιτητικοί σύλλογοι μιλάνε για το επιχειρηματικό πανεπιστήμιο και ανοίγει η κριτική στην παρεχόμενη γνώση, στην παραγόμενη έρευνα και στην εργασιακή μας προοπτική. Αλλά και σε ευρύτερα ζητήματα όπως η κρατική διαχείριση της πανδημίας, η υποχρεωτική στράτευση στα 18, το νέο εργασιακό νομοσχέδιο, οι έμφυλες διακρίσεις κα. Συνολικά, ανοίγει πληθώρα ζητημάτων τα οποία συσσώρευαν μαζικά οργή στη νεολαία στην εποχή της κρίσης και αυτό δείχνει δυνατότητες ευρύτερων αγώνων και ανατροπών.
Τα περισσότερα εκ των παραπάνω δεν μένουν στη θεωρία αλλά μετατρέπονται σε πράξη μέσω των φοιτητικών συλλόγων, με γενικές συνελεύσεις, συντονιστικές επιτροπές και συντονιστικά γενικών συνελεύσεων. Τα δεκάδες αντιμαθήματα των συλλόγων, οι εκατοντάδες συζητήσεις και εκδηλώσεις, οι πολιτιστικές δράσεις όπως η Guernica και τα δρώμενα συνθέτουν μια τάση κριτικής στο υπάρχον σύστημα και στην τηλεκπαίδευση, κριτική που εκφράζει τάσεις ριζοσπαστισμού αλλά και ένα σημείο συνάντησης των αγωνιζόμενων κομματιών. Η αμεσοδημοκρατική λειτουργία του φοιτητικού κινήματος, καταφέρνει να του δώσει διάρκεια και εμπλοκή όλων, με εβδομαδιαίες συνελεύσεις, καταλήψεις και διαδηλώσεις. Ταυτόχρονα, η κριτική στην παραγόμενη έρευνα μετατρέπεται σε μπλοκάρισμά της στα πλαίσια των καταλήψεων.
Παράλληλα, η διπλή επανακατάληψη της πρυτανείας, το πέταγμα του νόμου κατά των διαδηλώσεων στα σκουπίδια και η αμφισβήτηση της απαγόρευσης κυκλοφορίας αποδεικνύουν ότι το σύστημα δεν είναι ανίκητο, όσο υπάρχει η ανατρεπτική κοινή δράση των μαχόμενων δυνάμεων με βάση το αναγκαίο περιεχόμενο και τη διαπάλη στους συλλόγους. Το μπλοκάρισμα πτυχών του νόμου σε μια σειρά σχολές είναι εκεί για να μας το υπενθυμίζει. Παρ’ όλα αυτά, το βασικό συμπέρασμα που πρέπει να βγει είναι ότι, εξ ορισμού, ένα «κίνημα» πρέπει να υπερβαίνει συνεχώς τα νέα όρια που εμφανίζονται κάθε βδομάδα.
Πρώτο και βασικό όριο είναι ο γεωγραφικός περιορισμός της όξυνσης στη Θεσσαλονίκη. Είναι βασικό ζήτημα η πανελλαδική ενιαία έκφραση του φοιτητικού κινήματος με νέες πανελλαδικές κινητοποιήσεις κάθε Πέμπτη και συντονισμό. Υπάρχουν πολλοί φοιτητές και φοιτήτριες που είναι μέλη φοιτητικών συλλόγων της Θεσσαλονίκης αλλά δεν είναι στην πόλη και θέλουν να αγωνιστούν στην πόλη που βρίσκονται με τους εκεί φοιτητικούς συλλόγους, γιατί ο αγώνας γίνεται δια ζώσης, όχι με ηλεκτρονικές ψηφοφορίες!
Δεύτερον, το φοιτητικό κίνημα ακόμα απέχει από τη δημιουργία μαζικών κοινωνικών συμμαχιών. Πρέπει να μείνει το συμπέρασμα ότι χωρίς τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς, χωρίς την έμπρακτη στήριξη της εργατικής τάξης, το φοιτητικό κίνημα έχει σοβαρά όρια και ενώ μπορεί να πυροδοτεί κοινωνικές αντιδράσεις, δεν μπορεί από μόνο του να τις συνολικοποιεί. Έχουμε κάθε συμφέρον σύνδεσης με την εργατική τάξη όταν απειλείται η δική μας εργασιακή προοπτική και το εργασιακό μέλλον όλων. Ιδιαίτερα με τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές όταν διεκδικούμε μαζί λεφτά για την παιδεία, ενάντια στις αξιολογήσεις, τους ταξικούς φραγμούς και την ανελευθερία στο σχολείο και το πανεπιστήμιο. Με τους φαντάρους όταν η θητεία αυξάνεται κατά τρεις μήνες και συζητιέται η υποχρεωτική στράτευση στα 18, την ώρα που οι σχολές παράγουν έρευνα για το ΝΑΤΟ και το στρατό. Με τον λαό των γειτονιών όταν όντως θέλουν «να βγαίνουμε απ’ το σπίτι μονάχα για δουλειά».
Ο εχθρός του φοιτητικού κινήματος δεν είναι μονάχα η κυβέρνηση αλλά και οι διάφοροι εκφραστές της αστικής πολιτικής, οι οποίοι έχουν ακριβώς τους ίδιους στόχους με τον νόμο Κεραμέως-Χρυσοχοΐδη αλλά με διαφορετικές ίσως μεθόδους. Τέτοιοι είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΜέΡΑ25. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που το φοιτητικό κίνημα πρέπει να υιοθετήσει πολιτικά αιτήματα τα οποία να υπερβαίνουν το «κάτω ο νόμος». Τέτοια είναι η δημόσια και δωρεάν παιδεία και υγεία με αύξηση της κρατικής χρηματοδότηση, με ταυτόχρονη διακοπή των δαπανών για τον στρατό, τους εξοπλισμούς και την αστυνομία. Ο αγώνας για μόρφωση, δουλειά, υγεία, ειρήνη, ελευθερία, θα ενώσει τον λαό ενάντια στην κυβερνητική πολιτική και όχι η μονοστοχία. Το φοιτητικό κίνημα θα γίνει ανάχωμα στον κυβερνητισμό αν χαραχτεί μια άλλη προοπτική και αυτή η διαδικασία απαιτεί την ανασυγκρότηση της κοινωνικής πρωτοπορίας στα πανεπιστήμια.
Φαίνεται ήδη το αδιέξοδο της λογικής του «αντιδεξιού μετώπου» αλλά και της λογικής της αποθέωσης της ατομικότητας ή του κινηματισμού χωρίς πολιτικούς στόχους
Σε αυτά τα πλαίσια φαίνεται ήδη το αδιέξοδο της λογικής του «αντιδεξιού μετώπου» αλλά και της λογικής της αποθέωσης της ατομικότητας ή του κινηματισμού χωρίς πολιτικούς στόχους. Η έλλειψη άμεσης, ανατρεπτικής πολιτικής πρότασης για τη νεολαία οδηγεί σε αυτές τις δύο λογικές, οι οποίες με τη σειρά τους οδηγούν στην πτώση της απαιτητικότητας του κόσμου και σε μάχες χαρακωμάτων στις γενικές συνελεύσεις με επίδικα που έχει πολλές φορές ξεπεράσει η ζωή, η επικαιρότητα ή, ακόμα χειρότερα, ο ίδιος ο αντίπαλος.
Το φοιτητικό κίνημα της Θεσσαλονίκης αποτελεί τη συμπύκνωση όλων των αδυναμιών του τα προηγούμενα χρόνια, από το επίπεδο των πρωτοποριών μέχρι εκείνο των συλλόγων αλλά και των εκρηκτικών δυνατοτήτων που διαμορφώνονται σε μια νεολαία που βιώνει την τριπλή κρίση και θέλει να αντιδράσει. Εν όψει των νέων μαχών (ξενόγλωσσο προπτυχιακό με δίδακτρα στην Ιατρική, λήξη σύμβασης εργαζομένων στη λέσχη, συνέχιση του αγώνα ενάντια στον νόμο και για να ανοίξουν οι σχολές) καλείται να πατήσει πάνω στα προηγούμενα ώστε να πολιτικοποιηθεί ευρύτερα, με τρόπο που να το ανοίξει πλατιά στην κοινωνία και να περιγράψει μια διέξοδο. Σε αυτό θα συνεισφέρουν και οι δυνάμεις της νεολαίας Κομμουνιστική Απελευθέρωση.
