Γιώργος Μιχαηλίδης
Δέκα χρόνια συμπληρώθηκαν από το καταστροφικό πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα. Η ιαπωνική πόλη που είχε την ατυχία να χτυπηθεί διαδοχικά από έναν σεισμό, ένα τσουνάμι και μια διαρροή ραδιενέργειας από πυρηνικό εργοστάσιο έχει δειλά αρχίσει να ξαναποκτά ζωή. Στην πραγματικότητα όμως οι συνέπειες του πυρηνικού ατυχήματος δεν έχουν εξαλειφθεί. Από τους 165.000 εκτοπισμένους κατοίκους της περιοχής, περίπου 40.000 δεν έχουν επιστρέψει ακόμα στον τόπο τους, είτε γιατί δεν είναι δυνατόν, είτε γιατί δεν θέλουν. Αν και ακόμα είναι νωρίς για την εξαγωγή συμπερασμάτων, οι έμμεσες επιπτώσεις πάνω στους κατοίκους της Φουκουσίμα φαίνεται να υφίστανται. Πρόωροι θάνατοι ηλικιωμένων, αύξηση των καταθλίψεων και των αυτοκτονιών είναι κάποια μόνο από τα ανησυχητικά δείγματα που είχαν εντοπιστεί και στην περίπτωση των εκτοπισμένων του Τσέρνομπιλ.
Όσον αφορά το φυσικό περιβάλλον, οι μετρήσεις ανεξάρτητων οργανισμών αποδεικνύουν ότι παρά την επιχείρηση καθαρισμού της περιοχής, τα επίπεδα ραδιενέργειας παραμένουν δεκάδες φορές πάνω από το επιτρεπτό όριο. Μάλιστα, το συγκεντρωμένο ραδιενεργό υλικό που έχει προκύψει μετά τους καθαρισμούς δεν είναι γνωστό ακόμα πού, πώς και πότε θα τοποθετηθεί οριστικά.
Η Ιαπωνία ως χώρα που βασιζόταν σε σημαντικό βαθμό στην πυρηνική ενέργεια αναγκάστηκε την τελευταία δεκαετία να αναπροσαρμόσει την ενεργειακή πολιτική της, στρεφόμενη στον λιγνίτη και το φυσικό αέριο, κάτι που οικονομικά της είναι ασύμφορο, ιδιαίτερα όταν την ίδια στιγμή παρακολουθεί τη γειτονική της Κίνα να αναπτύσσει περαιτέρω τα εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Πιθανότατα γι’ αυτόν τον λόγο η ιαπωνική κυβέρνηση αποφάσισε να γιορτάσει την επέτειο των δέκα χρόνων από το πυρηνικό ατύχημα. Είναι κι αυτός ένας τρόπος να περάσει το μήνυμα ότι το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε και η επιστροφή στη χρήση της πυρηνικής ενέργειας μπορεί να ξεκινήσει. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η επέτειος των δέκα ετών από το ατύχημα της Φουκουσίμα στέκεται αφορμή για την αντιπαράθεση μεταξύ των υποστηρικτών της ατομικής ενέργειας και εκείνων της «πράσινης ανάπτυξης». Σήμερα, το 10% της παγκόσμιας παραγωγής ενέργειας προέρχεται από τους 414 εν λειτουργία πυρηνικούς αντιδραστήρες σε 32 χώρες. Οι υποστηρικτές τους τονίζουν ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου θα αντιμετωπιστεί με τη νέα τεχνολογία των φθηνότερων και ασφαλέστερων μικρών πυρηνικών εργοστασίων. Σε έναν πλανήτη όμως όπου το 34% των τροπικών δασών έχει ήδη χαθεί λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας, η σωτηρία βρίσκεται στην αλλαγή υποδείγματος.
