Εκδόσεις Εκκρεμές
Η κατά Κράουτς Μεταδημοκρατία αναφέρεται στην κυρίαρχη τάση αντιδραστικής μεταλλαγής των αστικών δημοκρατιών. Αυτή η τάση κυριαρχεί μετά τη χρεοκοπία της κεϋνσιανής διαχείρισης και την καταλυτική οικονομική κρίση της δεκαετίας του ‘70. Η υιοθέτηση της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης συνδέεται με την ανάδειξη μιας πανίσχυρης οικονομικής και πολιτικής ολιγαρχίας, που συγκεντρώνει στα χέρια της την οικονομική και την πολιτική εξουσία, δημιουργώντας μία σχεδόν ενιαία οικονομικοπολιτική ολιγαρχία. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με διαπραγματεύσεις στον συνεταιρισμό των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων, των πολιτικών ηγετών και των ανώτερων διοικητικών στελεχών, που συχνά εναλλάσσουν ρόλους στην κορυφή αυτού του συμπλέγματος. Ο Κράουτς θεωρεί ότι στην άλλη όχθη της μεταδημοκρατικής εξίσωσης βρίσκεται ένα αδρανοποιημένο πλήθος, που βυθίζεται στην αποπολιτικοποίηση και τη χειραγώγηση. Η κυρίαρχη ιδεολογία διασπείρει την πεποίθηση σε ευρέα στρώματα ότι δεν υπάρχει εναλλακτική εκδοχή στην ασκούμενη πολιτική αλλά μόνο οριακές βελτιώσεις.
Ο Κράουτς, παρά την υπογράμμιση της αυταρχικοποίησης της αστικής δημοκρατίας, δεν αναφέρεται και στην έντονη χρήση κατασταλτικών μέσων για την τιθάσευση των μαζών. Επιπλέον, όπως συμβαίνει με τους θεωρητικούς της σοσιαλδημοκρατίας, οι ταξικές παρωπίδες τούς εμποδίζουν –ακόμη και όταν διαπιστώνουν την αυταρχικοποίηση της αστικής δημοκρατίας– να παραδεχτούν ότι αυτή δεν μπορεί να αναταχθεί ριζικά αλλά ότι είναι αναγκαία η κατάργηση και η αντικατάστασή της από μία πραγματική δημοκρατική εργατική εξουσία που θα τείνει προς την αυτοκατάργησή της.
Δημήτρης Γρηγορόπουλος
