Νίκος Τσολάκης*
Δίπλα στις ειδήσεις για τους δεκάδες πλέον θανάτους καθημερινά από την πανδημία, το διαδίκτυο έχει γεμίσει με πολύχρωμες διαφημίσεις για την Black Friday που φέτος είναι ηλεκτρονική και πολυήμερη. Αυτός ο άθλιος θεσμός που βαφτίζεται «γιορτή», διαμορφώνει μια ακόμα καταναλωτική αρένα για τους πελάτες. Αν τα προηγούμενα χρόνια ήταν λυπηρό να βλέπεις ανθρώπους να καλούνται να σπρωχτούν για να «κατακτήσουν» ηλεκτρονικές συσκευές, φέτος η Black Friday αποκτά μια ακόμα πιο τραγική διάσταση.
Δημιουργείται μια ψευδαίσθηση ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο γίνεται σχεδόν με μεταφυσικό τρόπο χωρίς εργασία. Στην πραγματικότητα εργάζονται χιλιάδες στα τμήματα των e-shop, στα τηλεφωνικά κέντρα, στις αποθήκες, στις μεταφορικές εταιρείες, στις διανομές. Σ’ αυτούς κλάδους βασιλεύει έτσι κι αλλιώς η ελαστική και μαύρη εργασία με μεσαιωνικές συνθήκες. Με την ηλεκτρονική Black Friday θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο η τάση για διεύρυνση και παγίωση της τηλεργασίας ως μια νέα πραγματικότητα. Για χιλιάδες εργαζόμενους οι μέρες της Black Friday θα σημαίνουν απλήρωτες υπερωρίες, καθώς η τηλεργασία αλλά και παραδοσιακές μορφές εργασίας που συνδέονται με το εμπόριο είναι ευνοϊκό πεδίο καταπάτησης ακόμα και βασικών δικαιωμάτων. Καταργείται στην πράξη κάθε διάκριση μεταξύ κανονικής απασχόλησης και υπερωριακής απασχόλησης, υπονομεύοντας με αυτόν τον τρόπο τις μισθολογικές απολαβές των εργαζομένων, με αποκλειστικά ωφελημένο τον εργοδότη.
Η καφρίλα της Black Friday δεν αποτελεί λοιπόν μια εξαίρεση. Έρχεται να συμπληρώσει την όλη δυσχερή κατάσταση που βιώνουμε, με τους μισθούς-ψίχουλα ή και τη μη καταβολή δεδουλευμένων, τις απολύσεις και την ανεργία, την εργασιακή επισφάλεια, τις ατομικές συμβάσεις, την εντατικοποίηση, τις απλήρωτες υπερωρίες, τη δουλειά τις Κυριακές. Για την εργοδοσία οι «καλές τιμές» πάνε πακέτο με την κακή-εξευτελιστική τιμή της δουλειάς των εργαζομένων και αυτό είναι κάτι που θα μας βρει απέναντι του, στον αγώνα μας για σταθερή και μόνιμη εργασία, με αξιοπρεπείς απολαβές και σε σύγκρουση με το καθεστώς των ελαστικών ωραρίων και της σκληρής εκμετάλλευσης που έχουν φτιάξει κεφάλαιο και κυβερνήσεις.
