Δημήτρης Γρηγορόπουλος
Σε πορεία τελικής διαμόρφωσης είναι το Σχέδιο αντι-Πισσαρίδη, που ετοιμάζεται να παρουσιάσει η Κουμουνδούρου στα μέσα του επόμενου μήνα. Στην εισαγωγή του κειμένου προσφέρεται ο καθιερωμένος λιβανωτός στην ΕΕ και ειδικότερα στο Ταμείο Ανάκαμψης για τα 32 δις που θα καταβάλει στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Επαινείται το γεγονός ότι τα 19 δις. θα δοθούν ως επιδοτήσεις (τα υπόλοιπα ως δάνεια), αφού η αναδιανεμητική αυτή λογική δικαιώνει «τις προοδευτικές δυνάμεις που παραδοσιακά πίεζαν για περισσότερη αλληλεγγύη στην Ευρώπη». Το γεγονός ότι τη μερίδα του λέοντος από τις επιδοτήσεις ενθυλακώνουν τα μονοπώλια και οι ισχυρότερες οικονομίες της ΕΕ, ενώ υποβαθμισμένες είναι οι παροχές στην Ελλάδα, παρόλο που η οικονομία της εξέρχεται καθημαγμένη από μία δεκαετία μνημονίων και πλήττεται ήδη βαριά από την πανδημία (10% ύφεση το 2020) αφήνει αδιάφορους τους συντάκτες του σχεδίου.
Σύμφωνα με το σχέδιο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και των καθιερωμένων εισροών ΕΣΠΑ για την περίοδο 2021-2028 συγκρούονται δύο στρατηγικές:
Η πρώτη στρατηγική στην οποία προσανατολίζεται η κυβέρνηση της ΝΔ σύμφωνα με τις βασικές κατευθύνσεις του προγράμματός της, εγγράφεται στην Έκθεση της Επιτροπής Πισσαρίδη. Είναι η επέκταση και σκλήρυνση της νεοφιλελεύθερης ατζέντας που ήδη εφαρμόζει η κυβέρνηση της ΝΔ εν μέσω πανδημίας: Πακέτα στήριξης στο μεγάλο κεφάλαιο, μείωση των κοινωνικών δαπανών ακόμη και στον τομέα της υγείας, παρά τις τεράστιες ελλείψεις του για την αντιμετώπιση της πανδημίας, ενώ τη μάζα των φορολογικών βαρών άμεσων και περισσότερο των έμμεσων (αύξηση κατά 2,5 δις.) επωμίζονται τα λαϊκά στρώματα.
Η δεύτερη στρατηγική αξιοποίησης των έκτακτων επιδοτήσεων από την ΕΕ και τα ΕΣΠΑ διατυπώνεται στο Σχέδιο αντι-Πισσαρίδη του ΣΥΡΙΖΑ. Στο σχέδιο αυτό κατηγορείται η έκθεση Πισσαρίδη για την άκρως νεοφιλελεύθερη λογική της: Για την περαιτέρω ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, με άμεσο αντίκτυπο στους μισθούς, τις ιδιωτικοποιήσεις κρατικών επιχειρήσεων, την περαιτέρω μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης του Δημοσίου με τη σχεδόν καθολική αναλογικότητα των κύριων συντάξεων, άρα και τη σοβαρή μείωση τους, την πολύπλευρη ενίσχυση του μεγάλου κεφαλαίου, τη μεταφορά φορολογικών βαρών στους μικρομεσαίους επιχειρηματίες, αλλά και στα λαϊκά στρώματα, κυρίως, με την αύξηση των έμμεσων φόρων.
Το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ σ’ αντιδιαστολή με το σχέδιο Πισσαρίδη της ΝΔ διέπεται, υποτίθεται, από μία αντι-νεοφιλελεύθερη, φιλολαϊκή πολιτική διαχείρισης. Η πολιτική αυτή διαπερνά τα βασικά επίπεδα οικονομίας και κοινωνίας.
Για το παραγωγικό μοντέλο προβλέπει: Διατήρηση του δημοσίου χαρακτήρα σε δίκτυα, υποδομές και υπηρεσίες βασικών αγαθών (ενέργεια, νερό), ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας με φορολογικά και χρηματοδοτικά εργαλεία. Στροφή σε παραγωγικές επενδύσεις σε γεωργία, βιομηχανία και τεχνολογία, ιδίως στον ψηφιακό τομέα και στην πράσινη ανάπτυξη.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην κοινωνική πολιτική. Προβλέπεται δραστική αύξηση των δαπανών υγείας στο 7% και ένα νέο ΕΣΥ που θα δίνει λύσεις στα βασικά προβλήματα.
Το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ προβλέπει και αύξηση των δαπανών της πρόνοιας από 2% του ΑΕΠ στο 4,1%, ώστε να φτάσει το μέσο όρο της ΕΕ. Στον τομέα της εργασίας εξαγγέλλεται η πιλοτική εφαρμογή του 35ωρου ή του τετραήμερου εργασίας με διατήρηση των μισθών σε επιλεγμένους κλάδους.
Χωρίς ρήξη με το κεφάλαιο και εντός της ΕΕ δεν υπάρχει περιθώριο φιλολαϊκής διαχείρισης, όπως έδειξε και η εμπειρία
Το Σχέδιο αντι-Πισσαρίδη του ΣΥΡΙΖΑ είναι διατυπωμένο στη λογική του αείμνηστου προγράμματος Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ, προσαρμοσμένο στις σημερινές συνθήκες. Δεν πρόκειται να εφαρμοστεί, όπως δεν εφαρμόστηκε ο προπάτοράς του. Ο σοσιαδημοκρατικός μεταρρυθμισμός σε συνθήκες κυριαρχίας της νεοφιλελεύθερης διαχείρισης είναι κυρίως ρητορικός. Η διατύπωση προοδευτικών στόχων είναι κενό γράμμα, αν δεν εξασφαλίζει τους απαιτούμενους ταξικούς όρους. Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ είναι εντελώς ανεφάρμοστη, με κάποιες μικροεξαιρέσεις. Διατυπώνεται σε συγκυρία που το μεγάλο κεφάλαιο αξιοποιώντας την πανδημία ετοιμάζεται για νέα ανασυγκρότηση και ενδυνάμωσή του με την μαζική καταστροφή μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αλλά και την περαιτέρω υποβάθμιση των λαϊκών στρωμάτων. Επιπλέον, η χρηματοδότηση του Σχεδίου αντι-Πισσαρίδη από κεφάλαια της ΕΕ, άρα και υπό την εποπτεία της, αποκλείει και μία περιορισμένη έστω κεϊνσιανή διαχείριση. Στην πραγματικότητα, το αντισχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ είναι επιχείρηση χειραγώγησης των μαζών, ώστε να αμβλυνθούν οι αντιδράσεις τους στη νεοφιλελεύθερη θύελλα. Αυτό είναι το ατού που προβάλλει στην άρχουσα τάξη, ώστε να συγκατατεθεί σε μία «δεύτερη φορά Αριστερά».
