Νίκος Μανάβης
▸Το μεγαλύτερο πλήγμα του σεισμού της 30ης Οκτωβρίου ήταν ο θάνατος των δύο μαθητών μετά από κατάρρευση τοίχου στο Βαθύ της Σάμου.
Αμέσως αναδείχθηκε στην δημόσια συζήτηση ότι αν το κράτος είχε μια καλά δομημένη διαδικασία για την κατεδάφιση των ετοιμόρροπων κτηρίων τα δύο παιδιά ίσως να μην είχαν χάσει τις ζωές τους.
Οι καταγραφές που κάνουν οι πολιτικοί μηχανικοί έχουν δείξει ότι οι παλαιές οικοδομές που κατέρρευσαν μετά τον σεισμό είναι πάρα πολλές τόσο στην Σάμο όσο και στην Χίο. Στην πλειοψηφία τους είναι παλιά σπίτια, εγκαταλελειμμένα ή ακίνητα με μπλεγμένο ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Πολλές εκατοντάδες είναι τα σπίτια που κρίθηκαν μη κατοικήσιμα στην Σάμο. Ίδια είναι η εικόνα και στην νότια Χίο. Απροσδιόριστος είναι ο αριθμός των παλαιών οικοδομών που έχουν καταρρεύσει ή είναι επικίνδυνα ετοιμόρροπες και αποτελούν παγίδες για τους κατοίκους των νησιών σε ένα πιθανό ισχυρό μετασεισμό. Έντεκα σχολεία της Σάμου κρίθηκαν ότι είναι ακατάλληλα για να στεγάσουν μαθητές και πρέπει άμεσα να βρεθούν άλλοι χώροι. Το λιμάνι του Καρλοβάσου υπέστη πολύ σοβαρές ζημιές. Μεγάλες ζημιές έχουν υποστεί και οι κτηριακές υποδομές του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην Σάμο. Πολύ μεγαλύτερες ήταν οι απώλειες ανθρώπινων ζωών και οι καταστροφές που σημειώθηκαν στην Σμύρνη της Τουρκίας, καθώς πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο πολεοδομικό συγκρότημα.
Μια ημέρα πριν την πραγματοποίηση του σεισμού είχε συνεδριάσει το περιφερειακό συμβούλιο Βορείου Αιγαίου και μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν η τροποποίηση του τεχνικού προγράμματος. Στην εισήγηση προβλέπονταν, μεταξύ άλλων, η μείωση κατά 25.000 ευρώ των πιστώσεων για τον προσεισμικό έλεγχο των δημόσιων κτηρίων.
Ο υπογράφων το άρθρο, ως περιφερειακός σύμβουλος της Ανταρσία στο Αιγαίο-Αντικαπιταλιστική Αριστερά τόνισε ότι είναι απαράδεκτο ένα τόσο σημαντικό έργο να καρκινοβατεί, να γίνεται μείωση του προϋπολογισμού του και η πίστωση έτους να είναι μηδενική. Η περιφερειακή αρχή των Μουτζούρη-Χριστόφα, όπως το συνηθίζει, δεν έδωσε κάποια απάντηση, οι υπηρεσιακοί παράγοντες της περιφέρειας τόνισαν ότι δεν έχει υπογραφεί η σύμβαση με το ΤΕΕ και γι’ αυτό γίνεται μείωση του προϋπολογισμού του έργου, η οποία και ψηφίστηκε από το περιφερειακό συμβούλιο.
Το περιστατικό αυτό είναι ενδεικτικό της προχειρότητα που το ελληνικό κράτος αντιμετωπίζει το ζήτημα της αντισεισμικής προστασίας. Τις μέρες που ακολούθησαν τον σεισμό ήρθαν στην δημοσιότητα επιστημονικές έρευνες που είχαν πραγματοποιηθεί από το 2012 και έδειχναν ότι το ρήγμα της Βόρειας Σάμου ήταν έτοιμο να δώσει ένα μεγάλο σεισμό. Αυτό που δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν οι μελέτες ήταν το πότε ακριβώς θα γίνει ο σεισμός. Ωστόσο οι επιστήμονες είχαν δώσει στο ελληνικό κράτος, στις ελληνικές κυβερνήσεις ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο προκειμένου να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν μέτρα για την προστασία των κατοίκων της Σάμου.
Σ’ αυτό το πλαίσιο θα έπρεπε να είχαν γίνει οι αναγκαίοι προσεισμικοί έλεγχοι σε όλα τα δημόσια κτήρια και φυσικά να υλοποιείται κάθε χρόνο πρόγραμμα κατεδάφισης των ετοιμόρροπων κτηρίων. Τίποτα από αυτά δεν έγινε γιατί διαχρονικά οι κυβερνήσεις, υπηρετώντας τα συμφέροντα της αστικής τάξης, έχουν επιλέξει να μην υλοποιούν πολιτικές πρόληψης των φυσικών καταστροφών. Επεμβαίνουν μόνο την ώρα της κρίσης. Είναι συνειδητή επιλογή να ρίχνουν το βάρος της πρόληψης και της αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών στις πλάτες του λαού γιατί μόνο έτσι δημιουργείται πλαίσιο ανάπτυξης της κερδοφορίας για την αστική τάξη.
