Φοίβος Λιναρδάτος | Μέλος του ΚΣ της νΚΑ
Η αρμονική σχέση ανθρώπου-φύσης στον πυρήνα του σύγχρονου κομμουνισμού
Η επίδραση του ανθρώπου στη φύση και το περιβάλλον έρχεται διαρκώς στην επικαιρότητα το τελευταίο διάστημα. Οι καταστροφές πληθαίνουν, με τις περσινές φωτιές στον Αμαζόνιο και τη Σιβηρία να δίνουν τη σειρά τους σε μια πανδημία. Όπως εύστοχα περιγράφεται από την καμπάνια Κομμουνισμός – back to the future της νεολαίας Κομμουνιστική Απελευθέρωση, η εμφάνιση του κορονοϊού είναι στενά συνδεδεμένη με σημαντικές παρεμβάσεις του ανθρώπου στη φύση, που, αλλάζοντας τους βιότοπους, φέρνει σε επαφή ζώα που δεν θα συναντιόντουσαν υπό κανονικές συνθήκες και, έτσι, παθογόνους για τον άνθρωπο ιούς σε επαφή μαζί του. Από αυτή τη σκοπιά, η φετινή παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος είχε μια ιδιαίτερη σημασία.’
Η καταστροφή της φύσης σε μεγάλη κλίμακα δεν είναι ουδέτερη αλλά έχει ταξικό πρόσημο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πιο πλούσιο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει αποτύπωμα άνθρακα 175 φορές μεγαλύτερο από το φτωχότερο 10%. Η αδηφάγος κερδοφορία του κεφαλαίου είναι αυτή που οδηγεί στο πραγματικό ξεζούμισμα της φύσης και στην κλιματική κρίση. Οι συνεχείς παρεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον για την εξόρυξη πρώτων υλών ή για την ανάπτυξη νέων έργων έχει επιπτώσεις που ο άνθρωπος δεν μπορεί να προβλέψει. Αντίστοιχα, επιπτώσεις έχει η σοβαρή ρύπανση που αυξάνεται καθώς η μεγάλη πλειοψηφία των εργοστασίων δεν τηρεί τους περιβαλλοντικούς κανόνες, ενώ τα περιβαλλοντικά ατυχήματα πληθαίνουν λόγω των ανύπαρκτων μέτρων ασφαλείας.
Στομ σύγχρονο καπιταλισμό τα πάντα εμπορευματοποιούνται και έτσι το κεφάλαιο, όχι μόνο καταστρέφει τη φύση για χάρη της κερδοφορίας του αλλά προσπαθεί να κερδίσει και μέσα από την προστασία του. Το νέο Green Deal που παρουσιάζουν, ελάχιστα λειτουργεί ως προστατευτικός μανδύας για τη φύση και πολύ περισσότερο ως μια νέα μπίζνα. Από τις Βιομηχανικές ΑΠΕ, μέχρι τα καρτέλ της ανακύκλωσης και τα χρηματιστήρια ρύπων, βασικό κριτήριο είναι το πώς θα μπορούν να είναι κερδοφόρα. Αντίστοιχα ταξικό πρόσημο έχουν οι επιπτώσεις από την καταστροφή της φύσης. Η ρύπανση, οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι πανδημίες, η ερημοποίηση ολόκληρων περιοχών, δεν επηρεάζουν όλους το ίδιο, όπως προσπαθούν να μας πείσουν. Οι βίλες των προαστίων έχουν περισσότερο πράσινο και λιγότερους ρύπους, μεγαλύτερη αντοχή σε καύσωνες και φυσικές καταστροφές, ενώ οι ιδιοκτήτες τους έχουν σίγουρα καλύτερη πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη.
Πάνω σε αυτό το έδαφος εμφανίζονται διαρκώς νέοι αγώνες γύρω από περιβαλλοντικά ζητήματα. Από τα νησιά του Αιγαίου μέχρι τα Άγραφα, από την Ήπειρο μέχρι το Βόλο και από τις Σκουριές μέχρι την Κρήτη, ξεσπούν αντιστάσεις απέναντι στις εξορύξεις, τις αιολικές εγκαταστάσεις, τις καύσεις σκουπιδιών, την αποψίλωση δασών και άλλα πλήγματα κατά της φύσης, που ο αντιπεριβαλλοντικός νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα, προωθεί ακόμα περισσότερο. Αγώνες για τη γη και την ελευθερία, για την προστασία των φυσικών πόρων και τη διαχείριση της ενέργειας υπέρ της λαϊκής πλειονότητας. Αντίστοιχα διεθνώς, τα περιβαλλοντικά κινήματα εμφανίζουν ιδιαίτερη δυναμική. Συχνά συνδέονται με την πάλη αυτόχθονων πληθυσμών ενάντια στην καπιταλιστική ανάπτυξη (Λ. Αμερική, Αυστραλία), απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων (Ινδία, Μπαγκλαντές), ενώ στις καπιταλιστικές μητροπόλεις, συγκροτούνται απέναντι σε καταστροφικά έργα (Νοτρ-Νταμ-ντε-Λαντ στη Γαλλία, αγωγός TAV στην Ιταλία).
Ο αγώνας για την προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να ειδωθεί κατακερματισμένα. Δεν είναι ζήτημα της μίας ή της άλλης περιοχής, που θα στείλει το πρόβλημα στον διπλανό της, αλλά πρέπει να ειδωθεί ως στοιχείο της αντικαπιταλιστικής πάλης. Εκκινώντας από τη σύγκρουση με τις επιπτώσεις της κερδοφορίας του κεφαλαίου στη φύση και επιδιώκοντας τελικά συνολικά μια άλλη αρμονική σχέση ανθρώπου-φύσης. Μπροστά σε μια ενδεχόμενη καταστροφή της ανθρωπότητας, με ευθύνη του ίδιου του ανθρώπου, είναι αναγκαία μια συνολικά διαφορετική προοπτική σε ένα άλλο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης, μια σύγχρονη κομμουνιστική προοπτική.
