Έφη Καραχάλιου
«Η φωτογραφία είναι αλήθεια. Το σινεμά είναι αλήθεια σε είκοσι τέσσερα καρέ το δευτερόλεπτο». Αυτό υποστήριζε ο Ζαν Λικ Γκοντάρ κάνοντας ένα γκροπλάν στο πρόσωπο της πρόσφατα εκλιπούσης Άννα Καρίνα. Λίγο πριν την εκπνοή ακόμα μίας χρονιάς, κρίνεται απαραίτητη μια ανασκόπηση σε μερικά από τα πιο αξιοσημείωτα στιγμιότυπα που άφησε πίσω της η έβδομη τέχνη, στις πιο βαθιές αλήθειες της.
H πλατφόρμα του Netflix κατάφερε και φέτος να αφήσει το στίγμα της με πολυδάπανες παραγωγές και συμβόλαια με γνωστούς σκηνοθέτες, όπως το κοινωνικό δράμα Ιστορία γάμου και τον επικό Ιρλανδό του Μάρτιν Σκορσέζε. Ο Κουέντιν Ταραντίνo με το Κάποτε στο Χόλιγουντ προσφέρει μια νοσταλγική ματιά στη «χρυσή» εποχή του μαζικού θεάματος, κριτικάροντας την ποπ κουλτούρα με την αυτοαναφορική εγωπάθειά της με αφορμή τη δολοφονία της Σάρον Τέιτ από τον Τσαρλς Μάνσον. Έτσι αξιοποιεί το δίδυμο του ξεπεσμένου ηθοποιού (Λεονάρντο ντι Κάπριο) με τον κασκαντέρ φίλο του (Μπραντ Πιτ), καθώς αυτοί συναναστρέφονται όλο το σταρ σίστεμ της ματαιόδοξης πόλης του Χόλιγουντ. O Άρι Άστερ, στη δεύτερη ταινία του, επανανοηματοδοτεί το horror είδος με μια ταινία γυρισμένη το κατακαλόκαιρο. Το Μεσοκαλόκαιρο συνδυάζει τον παγανιστικό τρόμο με ελεγειακά πλάνα σε ένα εξιλεωτικό φυσικό τοπίο και έτσι ένα μυστηριακό φεστιβάλ της Σουηδίας θα αποδειχτεί μοιραίο για ένα ζευγάρι ταξιδιωτών. Στους ίδιους (θεματικούς) τόνους αλλά περισσότερο ρεαλιστική, η νέα ταινία του σκηνοθέτη Μπονγκ Τζουν-χο Παράσιτα σχολιάζει τις κοινωνικές αντιθέσεις μέσα από τον ιδιάζοντα ταξικό πόλεμο που αναπτύσσεται μεταξύ δυο οικογενειών, όταν αυτές βρεθούν κάτω από την ίδια στέγη.
Το ελληνικό σινεμά φαίνεται να διανύει, επίσης, μια ιδιαίτερα παραγωγική περίοδο. Η Δουλειά της του Νίκου Λάμποτ αφηγείται τον καθημερινό άθλο της Παναγιώτας Σιμιρτζή (Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου) που ζει με την οικογένειά της και τον άντρα της (Δημήτρης Ήμελλος) κάπου στην Αθήνα. Όταν αυτός μείνει άνεργος, εκείνη πρέπει να στηρίξει –πέρα από συναισθηματικά– και οικονομικά την οικογένειά της και αναγκάζεται να αντιμετωπίσει την κανιβαλιστική αγορά εργασίας της μεταμνημονιακής Ελλάδας. Ενώ, το Θαύμα της Θάλασσας των Σαργασσών του Σύλλα Τζουμέρκα δεν διηγείται απλά την ιστορία μιας ξεπεσμένης επαρχίας του Μεσολογγίου, αλλά ψυχογραφεί όλη τη βαλκανική μικροαστική επιρροή που την κατακλύζει, σε ένα καθηλωτικό θρίλερ.
Η πιο δημοφιλής ταινία για το τέλος του 2019 παραμένει το Τζόκερ του Tοντ Φίλιπς, αφηγούμενο την ιστορία του Άρθουρ Φλεκ (Γιόακιν Φίνιξ), ενός αποτυχημένου σταντ-απ κωμικού που δουλεύει ως κλόουν για να βιοποριστεί και χάνει σταδιακά την επαφή του με την πραγματικότητα, γλιστρώντας στην άβυσσο της παράνοιας. Από εκεί και έπειτα ακολουθεί μια χαοτική πορεία που κανείς δεν μπορεί να ανακόψει και χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη χρήση βίας. Στην αρχή του έτους βγήκε στις αίθουσες η Ευνοούμενη του Γιώργου Λάνθιμου, μια ψυχαναλυτική σπουδή για τη ματαιότητα της εξουσίας. Στη Βρετανία του 18ου αιώνα, η βασίλισσα Άννα (Oλίβια Κόλμαν) αντιμετωπίζει με παιδική αφέλεια τα καθήκοντά της, καθώς όλα διοικούνται από τη Λαίδη Σάρα (Ρέιτσελ Βάις). Η νεαρή Αμπιγκέιλ (Έμα Στόουν) έρχεται να ανατρέψει την εσωτερική κατάσταση του παλατιού, διεκδικώντας την εύνοια της βασίλισσας με κάθε τρόπο και διαρρηγνύοντας τις ήδη ρευστές ισορροπίες. Η τελευταία(;) ταινία του Αλμοδόβαρ, Πόνος και Δόξα, με τον Αντόνιο Μπαντέρας στον κεντρικό ρόλο, αποτελεί μια γενναία αναδρομή στο –όχι και πολύ φωτεινό– παρελθόν του που επιχείρησε να δώσει στο κοινό του ο διάσημος σκηνοθέτης. Όλοι οι φόβοι και οι ανασφάλειες βρίσκονται εκεί: το γήρας, παλιοί έρωτες, εθισμοί, επαγγελματικές συνεργασίες και ο απόηχος των περασμένων επιτυχιών.
Τέλος, τα Αποδημητικά πουλιά είναι ένα σημαντικό δείγμα εθνογραφικού κινηματογράφου, παρακολουθώντας δυο φατρίες ιθαγενών στην έρημο της Βόρειας Κολομβίας να συγκρούονται, όταν τα νεότερα μέλη τους εμπλέκονται με την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και στην πορεία παραβιάζουν τους κώδικες ηθικής με τους οποίους γαλουχήθηκαν.
Η καλύτερη ταινία της χρονιάς, θα μπορούσε να είναι το γαλλόφωνο δράμα της Σελίν Σιαμά Το πορτρέτο μιας γυναίκας που φλέγεται. Στη Βρετάνη του 1770, μια ζωγράφος καλείται να κάνει το πορτραίτο της Ελοϊζ (Aντέλ Αενέλ), μιας νεαρής αριστοκράτισσας, προκειμένου η δεύτερη να παντρευτεί στο Μιλάνο. Μέσα από τη διαδικασία του πορτρέτου και την εξέλιξη της μεταξύ τους σχέσης ξεδιπλώνεται η διαφορετική λογική του female gaze σχετικά με το γυναικείο σώμα, το οποίο δεν αντικειμενοποιείται αλλά σχετίζεται περισσότερο με την παρατήρηση και τη βαθιά εκτίμησή του.
Ανάμεσα στις ταινίες που αναμένονται για αρχές του 2020, ξεχωρίζουν η καλοκαιρινή ιστορία τεσσάρων κοριτσιών στο πειραματικό Winona του Τhe Βoy, όπως και το ατμοσφαιρικό θρίλερ Lighthouse, επηρεασμένο από έργα του Λάβκραφτ.
