Το καυτό καλοκαίρι της κυβέρνησης
Ανάλυση: Γιάννης Ελαφρός
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προωθεί αποφασιστικά την υλοποίηση της μεγάλης αστικής αναδιάρθρωσης που χρειάζεται το κεφάλαιο για να ξεκολλήσει από την βαθιά του κρίση (ρίχνοντας το βάρος στους εργαζόμενους). Κινείται πάνω στις ράγες των ευρω-μνημονίων και στη ρότα που χάραξε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις. Το Πριν κάνει τον θερινό απολογισμό της κυβέρνησης ΝΔ.
Γιατί έχει δίκιο να βιάζεται η κυβέρνηση της ΝΔ
Η γνωστή ρήση του Ουμπέρτο Έκο «τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις» έχει από καιρό καταρριφθεί. Αλλά η νεοεκλεγμένη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επιχείρησε να μετατρέψει τον Αύγουστο σε πίστα ταχύτητας για το αντιλαϊκό της έργο.
Γενικό σήμα που εκπέμπει η κυβέρνηση είναι αποφασιστικότητα, προσήλωση, ταχύτητα, σε μια προσπάθεια να πείσει πως είναι ιδιαίτερη αποτελεσματική, πανίσχυρη και να διαμορφώσει δέος στους εργαζόμενους και στον κόσμο του κινήματος. Τα πράγματα δεν είναι έτσι και το γνωρίζει. Οι εργαζόμενοι και τα φτωχά λαϊκά στρώματα μετά από 10 χρόνια σαρωτικών αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων μπορεί να μην βλέπουν σε αυτή τη φάση εναλλακτική (μετά και από την αστική μνημονιακή διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ), αλλά δεν μπορούν να αντέξουν νέες επιβαρύνσεις και αθέτηση προεκλογικών υποσχέσεων. Απ’ αυτή την άποψη ο Κ. Μητσοτάκης και το επιτελείο του έχει δίκιο να βιάζονται και να προσπαθούν να περάσουν όσες περισσότερες αντιλαϊκές αναδιαρθρώσεις στην αρχή της θητείας τους. Ο χρόνος θα δουλέψει εναντίον τους, ειδικά στο βαθμό που το κίνημα ξαναβγεί στους δρόμους του αγώνα…
Όσο για την αποτελεσματικότητα, μπορεί η ΝΔ να προβάλλει την άρση των τραπεζικών capital controls ως επιστροφή στην «κανονικότητα» (για τους εργαζόμενους δεν έχει καμία σημασία) ή να επιχαίρει για τον καθαρισμό από τα καμένα του χώρου-πυριτιδαποθήκη στο Μάτι, αλλά στη Σαμοθράκη άφησαν 10 μέρες κατοίκους και επισκέπτες αποκλεισμένους.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προωθεί αποφασιστικά την υλοποίηση της μεγάλης αστικής αναδιάρθρωσης που χρειάζεται το κεφάλαιο για να ξεκολλήσει από την βαθιά του κρίση (ρίχνοντας το βάρος στους εργαζόμενους). Κινείται πάνω στις ράγες των ευρω-μνημονίων και στη ρότα που χάραξε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις. Το Πριν κάνει τον θερινό απολογισμό της κυβέρνησης ΝΔ.
Πρόκειται για μια κυβέρνηση που όχι μόνο δίνει γη και ύδωρ στο κεφάλαιο, αλλά και εργατικό ιδρώτα και ζεστό χρήμα, τόσο μέσω ενισχύσεων όσο και προκλητικών φοροελαφρύνσεων
Καταιγισμός αντιλαϊκών μέτρων και εξαγγελιών χαρακτήρισε το πρώτο διάστημα της κυβέρνησης της ΝΔ, που κινείται με υπερταχεία πάνω στις ράγες που έστρωσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις. Αυτό φάνηκε και από την επίσκεψη Μητσοτάκη στο Βερολίνο και την αποφυγή κάθε συζήτησης για την μείωση των τρομερών πλεονασμάτων, που είχε κάνει σημαία ο Μητσοτάκης προεκλογικά για να το μετατρέψει σε δευτερογενή στόχο: πρώτα οι «μεταρρυθμίσεις», μετά η επαναδιαπραγμάτευση. Κοινώς, σκάσε και σκάβε…
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προωθεί αποφασιστικά την υλοποίηση της μεγάλης αστικής αναδιάρθρωσης που χρειάζεται το κεφάλαιο για να ξεκολλήσει από την βαθιά του κρίση (ρίχνοντας το βάρος στους εργαζόμενους). Ας δούμε τα κυβερνητικά μέτρα σε εφτά βασικά πεδία.
Το πρώτο και υπεράνω όλων είναι η εξυπηρέτηση του κεφαλαίου, στο όνομα της ανάπτυξης και των επενδύσεων. Πρόκειται για μια κυβέρνηση που όχι μόνο δίνει γη και ύδωρ στο κεφάλαιο, αλλά και εργατικό ιδρώτα και ζεστό χρήμα, τόσο μέσω ενισχύσεων όσο και προκλητικών φοροελαφρύνσεων.
Προκλητικό είναι, σύμφωνα με όσα διαρρέουν κυβερνητικές πηγές, το σχετικό πολυνομοσχέδιο για τις επενδύσεις, το οποίο συζητήθηκε στο υπουργικό συμβούλιο της Τετάρτης και προγραμματίζεται να ψηφιστεί εντός Σεπτεμβρίου. Μεταξύ άλλων προβλέπεται: Άρση «εμποδίων» στις επιχειρήσεις από τον χωροταξικό σχεδιασμό, δηλαδή προσαρμογή στις απαιτήσεις τους. Απλούστευση διαδικασιών αδειοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών όρων. Μάλιστα, όπως επαίρονται οι κυβερνητικοί, πρώτα θα ξεκινούν τη λειτουργία τους οι επιχειρήσεις και μετά θα διενεργείται έλεγχος των απαιτούμενων δικαιολογητικών! Αφού στηθεί η επιχείρηση –κι αφού προκαλέσει ζημιές στο περιβάλλον-, άντε μετά να την κλείσεις… Αλλά μάλλον δεν θα υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, αφού τον έλεγχο δεν θα κάνουν οι κρατικές υπηρεσίες, αλλά ιδιώτες! Ο ταλιμπάν της αγοράς Άδωνις Γεωργιάδης προετοιμάζει την ανάθεση σε ιδιωτικές εταιρείες την αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων του αναπτυξιακού νόμου και τον έλεγχο της… σωστής εκτέλεσης. Το ενδεχόμενο ελεγκτές και ελεγχόμενοι να συνδέονται υπόγεια (μέσω τραπεζικού νήματος π.χ.) προφανώς δεν απασχολεί…
Ταυτόχρονα, προετοιμάζονται νέες φοροαπαλλαγές στα εταιρικά κέρδη, από 28% σε 20% με πρώτο βήμα το 24%. Επίσης, προωθείται μείωση του φόρου επί των μερισμάτων που διανέμονται στους μετόχους από 10% σε 5%.
Δεύτερο πεδίο είναι το παραπέρα κτύπημα των εργατικών δικαιωμάτων και του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος. Με κυνικό και άμεσο τρόπο, χωρίς τήρηση και των πιο στοιχειωδών κοινοβουλευτικών κανόνων, ο υπουργός Εργασίας Γ. Βρούτσης πέρασε τροπολογίες-αντεργατικές μαχαιριές. Με αυτές καταργήθηκε η συνευθύνη των εργοδοτών για τα δικαιώματα των εργαζόμενων σε εργολάβους. Με αυτό τον τρόπο όταν μια μεγάλη δημόσια υπηρεσία, ΔΕΚΟ ή μεγάλη εταιρεία καλύπτει τις ανάγκες της μέσω εργολάβου απαλλάσσεται από οποιαδήποτε ευθύνη για την ασυδοσία του τελευταίου. Παρότι συνήθως γνωρίζει εκ των προτέρων την κατάσταση και γι’ αυτό δίνει τη δουλειά σε εργολαβική εταιρεία, γιατί είναι πιο φτηνά. Εξάλλου σε ορισμένες περιπτώσεις είναι οι ίδιες οι μητρικές εταιρείες που ιδρύουν εργολαβικές (το έκαναν ακόμα και τράπεζες).
Επίσης, καταργήθηκε νομοθετική ρύθμιση της προηγούμενης κυβέρνησης (την οποία είχε ψηφίσει και η ΝΔ!) για την υποχρέωση αναφοράς βάσιμου λόγου απόλυσης από τον εργοδότη. Δεν επρόκειτο για κάποιο σοβαρό εμπόδιο στις απολύσεις, μάλλον τυπική αξία είχε, αλλά το κεφάλαιο θέλει να απαλλαχθεί και από τις τελευταίες ρυθμίσεις που περιορίζουν την αυθαιρεσία του…
Με μια άλλη τροπολογία, η οποία μάλλον χρησιμοποιήθηκε για να πέσει καπνός πάνω στις παραπάνω, οριοθετήθηκε το ανώτερο όριο των συντάξεων που θεσπίζει ο νόμος Κατρούγκαλου, ενώ το βασικό πρόβλημα είναι οι μειώσεις που επιφέρει…
Βεβαίως, θα υπάρχει και συνέχεια: σύμφωνα με τις κυβερνητικές διαρροές προωθούνται αντιδραστικές αλλαγές ειδικά στη συνδικαλιστική δράση με τη δημιουργία «ηλεκτρονικού μητρώου» στις συνδικαλιστικές οργανώσεις, ηλεκτρονική ψηφοφορία για την κήρυξη απεργίας και για τις αρχαιρεσίες στα συνδικάτα.
Τρίτο πεδίο είναι ο οδοστρωτήρας των ιδιωτικοποιήσεων. Ήδη στο Ελληνικό έγιναν όλες οι απαραίτητες παρεμβάσεις (π.χ. στη σύνθεση των θεσμικών οργάνων της αρχαιολογικής υπηρεσίας) ώστε να προχωρήσει απρόσκοπτα το «δίκιο» του επενδυτή. Στη ΔΕΗ στρώνεται το έδαφος, με αυξήσεις στα τιμολόγια, ενώ δεν περνούν απαρατήρητες οι συζητήσεις στο Βερολίνο του Κ. Μητσοτάκη με την Α. Μέρκελ για γερμανικές επενδύσεις στην ενέργεια, ειδικά την «πράσινη».
Τέταρτο πεδίο είναι η μεγάλη πίεση στα φτωχά λαϊκά στρώματα για τα κόκκινα δάνεια, υψώνοντας ασπίδα προστασίας στις τράπεζες και όχι στα καταχρεωμένα νοικοκυριά. Αξιοποιώντας κι εδώ η κυβέρνηση της ΝΔ το έργο του ΣΥΡΙΖΑ (μη προστασία της πρώτης κατοικίας και μη ανανέωση του νόμου Κατσέλη), προχωρά σε αύξηση της πίεσης σε περίπου 100.000 δανειολήπτες που είχαν υποβάλει αίτηση υπαγωγής στο νόμο Κατσέλη κι έτσι προστατεύονταν από πλειστηριασμό. Εάν μέσω του νέου πλαισίου αποδειχθεί πως δεν πληρούν τα αυστηρά κριτήρια, οι τράπεζες μπορεί να απειλήσουν με πλειστηριασμούς, οι οποίοι γίνονται (ελέω ΣΥΡΙΖΑ) ηλεκτρονικά πλέον. Όσο για τη νέα πλατφόρμα «προστασίας» από την 1η Ιουλίου έχουν υποβληθεί μόνο 26 αιτήσεις και μόλις δύο έχουν περάσει σε τελικό στάδιο ρύθμισης, λόγω των πολύ αυστηρών όρων που προβλέπονται.
Πέμπτο, ενισχύεται ο επιτελικός χαρακτήρας του κράτους, με στόχο την απαρέγκλιτη προώθηση των αστικών αναδιαρθρώσεων, με παραπέρα μέτρα συγκεντρωτικού και βέβαια κομματικού ελέγχου. Σε αυτό συντείνει η νέα δομή της κυβέρνησης, οι αντιδημοκρατικές παρεμβάσεις στη λειτουργία των ΟΤΑ για ενισχυθεί η εξουσία του δημάρχου σε βάρος του δημοτικού συμβουλίου, οι κομματικές επιλογές σε μια σειρά «δημόσιους» φορείς και αρχές.
Έκτο, αναβαθμίζεται η άμεσα κατασταλτική πλευρά του συστήματος, με σειρά μέτρων και παρεμβάσεων. Κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, προσλήψεις στην αστυνομία για την ενίσχυση της ομάδας Δίας και την ανασύσταση της Δέλτα (που είχε βασικό στόχο τις διαδηλώσεις), Εξαρχειο-μανία, κτύπημα καταλήψεων (που κυρίως φιλοξενούν οικογένειες προσφύγων) αποτελούν ορισμένες μόνο από τις πρώτες αυταρχικές κινήσεις. Ήδη έχει εξαγγελθεί η επεξεργασία νέου αντιτρομοκρατικού νόμου, που σε συνέχεια των πολύ επικίνδυνων παρεμβάσεων σε αυτό το ζήτημα επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στον ποινικό κώδικα, απειλεί να μετατρέψει σε «τρομοκρατία» πλευρές της δράσης του μαζικού κινήματος και τον απλό ακτιβισμό. Στην ίδια κατεύθυνση προαναγγέλλονται αντιδραστικές αλλαγές στον ΠΚ που ψηφίστηκε τον Μάιο.
Έβδομο, κλιμακώνεται η πρόσδεση στη στρατηγική των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, όπως και της ΕΕ για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της ελληνικής ολιγαρχίας. Οι συναντήσεις με αξιωματούχους της ΕΕ και των ΗΠΑ, όπου οι υπουργοί έδειξαν καυτή προθυμία να ξεπεράσουν τις τρομερές επιδόσεις της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στη συνεργασία με τον ιμπεριαλισμό, το απαγορευτικό στο ιρανικό τάνκερ, η αναγνώριση του επίδοξου πραξικοπηματία Γκουαϊδό (σε μια περίοδο που ολοφάνερα έχει περάσει η μπογιά του) μόνο ανησυχία προκαλούν. Η επίσκεψη του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο (μάλλον 6-7 Οκτωβρίου), για να υπογραφεί η συμφωνία για τη Σούδα, να συζητηθούν οι παραπέρα στρατιωτικές διευκολύνσεις στις ΗΠΑ και η «στρατηγική συμμαχία» Αθήνας-Ουάσινγκτον, θα αποτελέσει αναμφίβολα μια παραπέρα κλιμάκωση.
Κάν΄το όπως ο ΣΥΡΙΖΑ!
Στις 21 Αυγούστου, στον ένα χρόνο από την πολυδιαφημισμένη «έξοδο» από τα μνημόνια, η Εφημερίδα των Συντακτών κυκλοφορούσε με ένα αποκαλυπτικό πρωτοσέλιδο: «Οι Βρυξέλες συστήνουν στην κυβέρνηση της ΝΔ – Κάν΄το όπως ο ΣΥΡΙΖΑ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δικαιώνει την προηγούμενη κυβέρνηση και καλεί την τωρινή να ακολουθήσει την ίδια πολιτική»!
Πραγματικά, στα περισσότερα πεδία οι επιθετικές κινήσεις της ΝΔ αποτελούν κλιμάκωση των όσων προώθησε ο ΣΥΡΙΖΑ. Η Κουμουνδούρου καταγγέλλει τις εκκενώσεις καταλήψεων στα Εξάρχεια. Ποιος μπορεί να ξεχάσει ανάλογες σκηνές την Άνοιξη, επί υπουργίας Όλγας Γεροβασίλη και Κατερίνας Παπακώστα;
Η μείωση φορολογίας στο κεφάλαιο που προωθεί η ΝΔ είχε εξαγγελθεί από τον Α. Τσίπρα (με πιο σταδιακό ρυθμό), ενώ ο περιορισμός στη φορολόγηση των διανεμόμενων μερισμάτων (που ωφελεί τους μεγαλομετόχους) είχε ήδη προχωρήσει επί ΣΥΡΙΖΑ: από το 15% πήγε στο 10% (η ΝΔ προετοιμάζει το 5%).
Το κράτος έχει συνέχεια, όπως και τα ματωμένα πλεονάσματα. Το πρωτογενές πλεόνασμα στο πρώτο εφτάμηνο του έτους απογειώθηκε στο 1,76 δις. ευρώ, σχεδόν διπλάσιο από πέρσι (926 εκατ.)! Πανηγυρίζουν τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, κι ας έχουν γδάρει τον κόσμο, που παραδίδουν το ποσό αυτό στην κυβέρνηση της ΝΔ. Μόνο μην μιλήσει η τελευταία για «καμένη γη»…
Με ποια αντιπολίτευση στη νέα κατάσταση;
Πολλαπλά αποκαλυπτικός είναι ο τρόπος που κάνει «αντιπολίτευση» ο ΣΥΡΙΖΑ, τα στελέχη του και το πολιτικό ή μιντιακό προσωπικό του. Κριτική για το τι φορούσε η Μαρέβα στο Παρίσι, πόσο γρήγορα πήγε ο Μητσοτάκης στη φωτιά στην Εύβοια, εάν ο νέος επικεφαλής στην ΕΥΠ έχει πτυχίο ή όχι, γιατί φαγώθηκε η Θάνου και ποια πρόσωπα τοποθετεί η νέα κυβέρνηση σε διάφορα πόστα. Για την ουσία της κυβερνητικής πολιτικής δεν έχουμε ακούσει και πολλά. Δεν είναι περίεργο, καθώς η κατεύθυνση της πολιτικής, της τωρινής και της προηγούμενης κυβέρνησης, παραμένει κοινή. Αλλάζουν μόνο οι ρυθμοί, οι προτεραιότητες, ο τρόπος δικαιολόγησης και περάσματος των μέτρων.
Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπάρχει αποτελεσματική αντιπολίτευση προς όφελος των εργατικών, λαϊκών και νεολαιίστικων συμφερόντων από θέσεις ΣΥΡΙΖΑ. Στις νέες συνθήκες απαιτείται μια μαχητική αντιπολίτευση, η οποία θα φέρνει στο προσκήνιο και θα διεκδικεί αποφασιστικά τα εργατικά λαϊκά δικαιώματα και ανάγκες. Θα αμφισβητεί και θα παλεύει για την απελευθέρωση από το στενό κορσέ των μνημονίων, της ΕΕ και του χρέους, τους νόμους της αγοράς και τον δήθεν μονόδρομο της αδηφάγας καπιταλιστικής ανάπτυξης.
Μια αντιπολίτευση που θα στηρίζεται κυρίως σε μαχητικούς και ενωτικούς αγώνες των εργαζομένων, σε ρήξη με τον υποταγμένο συνδικαλισμό των ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ, και θα αλληλοτροφοδοτείται από την πορεία ανασυγκρότησης της αντικαπιταλιστικής και σύγχρονα κομμουνιστικής Αριστεράς.
