Ελένη Κατράδη*
Οι γυναίκες της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας βιώνουν όλες τις επιπτώσεις της κρίσης, την συμπίεση των εργατικών τους δικαιωμάτων, την εργασιακή ανασφάλεια και την όξυνση των ανισοτήτων. Την ίδια στιγμή οι γυναίκες βιώνουν με πολλούς τρόπους την έμφυλη καταπίεση και τη βία με ολέθρια αποτελέσματα για την σωματική και ψυχική τους υγεία και πολλές φορές για την ίδια τους τη ζωή.
Στην ΕΕ οι γυναίκες λαμβάνουν 16% χαμηλότερο μισθό σε σχέση με τους άντρες, ενώ επιτρέπεται η απόλυση εγκύων στο πλαίσιο ομαδικών απολύσεων
Στη φυλακή του κεφαλαίου και της ΕΕ, οι εργαζόμενοι, μετανάστες και μη, έρχονται να πληρώσουν τις συνέπειες τις κρίσης με τις γυναίκες να αποτελούν τον αδύναμο κρίκο. Στις αρχές του 21ου αιώνα, η θέση της γυναίκας της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων συνεχίζει και είναι αρκετά υποβαθμισμένη. Οι γυναίκες της εργαζόμενης κοινωνικής πλειοψηφίας βιώνουν όλες τις επιπτώσεις της κρίσης, την συμπίεση των εργατικών τους δικαιωμάτων, την εργασιακή ανασφάλεια και την όξυνση των ανισοτήτων. Παρόλο που το ποσοστό των εργαζομένων γυναικών, εντός της ΕΕ, έχει φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα (πάνω από 66%) οι μισθολογικές διαφορές παραμένουν. Χαρακτηριστικοί είναι οι δείκτες της ανεργίας και της μερικής απασχόλησης στις γυναίκες οι οποίοι είναι σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από ότι στους άντρες, σε αντίθεση με τους μισθούς και τις συντάξεις που είναι πολύ χαμηλότεροι. Συγκεκριμένα, οι γυναίκες λαμβάνουν 16% χαμηλότερο μισθό σε σχέση με τους άντρες γεγονός που οδηγεί αυτόματα σε πολύ μεγάλες συνταξιοδοτικές διαφορές (έως και 40%), με άμεση συνέπεια να είναι πιο δύσκολο για τις συνταξιούχες γυναίκες να ανταπεξέλθουν στις δαπάνες ιατρικής μέριμνας.
Η κατάρρευση των κοινωνικών δομών δημιουργεί ένα πρόσθετο βάρος στον ήδη άνισο καταμερισμό της εργασίας εντός του σπιτιού. Οι εργαζόμενες γυναίκες είναι οι πρώτες που απολύονται, είτε για να μη χρειαστεί να πληρωθούν τα επιδόματα (π.χ. εγκυμοσύνης, ανατροφής) είτε γιατί μπορεί να βγουν εκτός παραγωγής για μεγάλο διάστημα λόγω εγκυμοσύνης. Μάλιστα, η ΕΕ επιτρέπει και νομικά την απόλυση εγκύων στο πλαίσιο ομαδικών απολύσεων!
Την ίδια στιγμή οι γυναίκες βιώνουν με πολλούς τρόπους την έμφυλη καταπίεση και τη βία με ολέθρια αποτελέσματα για την σωματική και ψυχική τους υγεία και πολλές φορές για την ίδια τους τη ζωή. Τα περιστατικά γυναικοκτονιών και σεξιστικής βίας ξεσπάνε το ένα μετά το άλλο συμπληρώνοντας το μακρύ κατάλογο των δολοφονιών λόγω φύλου, όπου το γυναικείο σώμα θεωρείται ιδιοκτησία και η γυναίκα αντικείμενο που μπορεί να βιαστεί, να κακοποιηθεί ή και να δολοφονηθεί.
Μέσα σε ένα χρόνο, 16,7 εκατομμύρια γυναίκες έχουν υποστεί σεξουαλική κακοποίηση ή σωματική βία μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση! Το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος μπαίνει υπό αμφισβήτηση τόσο στις γυναίκες όσο και στα ΛΟΑΤΚΙ άτομα, έμμεσα μέσω του κοινωνικού στιγματισμού και της έμφυλης βίας αλλά και άμεσα με την προσπάθεια εφαρμογής αντιδραστικών νόμων, όπως η κατάργηση της έκτρωσης. Σε αυτήν την κατάσταση, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προωθεί την αλλαγή του ποινικού κώδικα σχετικά με τον ορισμό του βιασμού, κάνοντας ακόμα πιο δύσκολο να αποδειχθεί και να καταγγελθεί το έγκλημα.
Η στάση των αστικών δικαστηρίων σε όλη την ΕΕ σε υποθέσεις εργοδοτικής αυθαιρεσίας ή/και σεξουαλικής κακοποίησης αποδεικνύει περίτρανα ότι η αστική δικαιοσύνη είναι ταξικά προσδιορισμένη: δικαίωση ισπανικής τράπεζας που απέλυσε έγκυο εργαζόμενη, αθώωση βιαστών σε πολλές χώρες- μέλη της ΕΕ (Ιρλανδία, Ιταλία, Ισπανία).
Σε αυτές τις νέες και δύσκολες συνθήκες δημιουργούνται τάσεις χειραφέτησης και ριζοσπαστικοποίησης. Ξεπηδούν διαρκώς κινήματα για τα δικαιώματα των γυναικών και ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, εντάσσεται ο φεμινισμός στη δημόσια συζήτηση, καταγγέλλονται περισσότερα περιστατικά έμφυλης βίας. Για να είναι νικηφόρες οι προσπάθειες αυτές, χρειάζεται οργανική σύνδεση με το εργατικό κίνημα που πάει κόντρα στο φιλελεύθερο φεμινισμό της αστικής τάξης. Στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει καμπάνια για τη μητρότητα από συμβασιούχες εργαζόμενες του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, ενώ για πρώτη φορά η 8η Μάρτη είχε απεργιακά χαρακτηριστικά με καθοριστική συμβολή των δυνάμεων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Παράλληλα, το ανεξάρτητο από κράτος και θεσμούς φεμινιστικό κίνημα βρίσκεται σε μια νέα άνθηση, με χαρακτηριστικες τις πρωτοβουλίες που πάρθηκαν φέτος, για τα δεκάδες περιστατικά γυναικοκτονιών και εγκλημάτων με έμφυλο πρόσημο (Ζακ, Τοπαλούδη, Αγγελική κ. α.) αλλά και για την προωθούμενη αντιδραστική αλλαγή στον ποινικό κώδικα.
Εμείς ως ΑΝΤΑΡΣΥΑ, θέλουμε να εκφραστούν και εκλογικά αυτά τα ρεύματα αμφισβήτησης που υπάρχουν στην κοινωνία, να συμβάλλουμε ώστε οι διεκδικητικοί αγώνες για την προστασία της μητρότητας, τις κοινωνικές δομές υποστήριξης των θυμάτων βίας, τους αξιοπρεπείς μισθούς και συντάξεις, τη συνολική κατάργηση των ανισοτήτων και των έμφυλων διακρίσεων να αφορούν το σύνολο της εργατικής τάξης, για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
*Υποψήφια ευρωβουλευτής με την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, μέλος του radical it και του ΣΕΤΗΠ
