Μετά 10 έτη
Γιώργος Κρεασίδης
«Οι δυνάμεις και οι αγωνιστές που συνυπογράφουν αυτό το κείμενο προέρχονται από διαφορετικές παραδόσεις της αριστεράς και του εργατικού κινήματος. Μας ενώνει, όμως, η αντικαπιταλιστική προοπτική, η διάθεση ολόπλευρης ρήξης με τις καπιταλιστικές εκμεταλλευτικές και καταπιεστικές κοινωνικές σχέσεις, η επιμονή στην αναγκαιότητα αλλά και τη δυνατότητα του επαναστατικού κοινωνικού μετασχηματισμού, του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού. Γι’ αυτό και λέμε ότι απέναντι στην οικονομία της αγοράς, των χρηματιστηρίων των κερδοσκόπων και των καταστροφικών τους συνεπειών, η στρατηγική εναλλακτική λύση είναι η κοινωνική επανάσταση, η εξουσία των εργαζομένων, που θα ανοίξει τον δρόμο για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση στην χώρα μας, την Ευρώπη και τον κόσμο, θεμελιωμένη πάνω πολιτικούς και κοινωνικούς θεσμούς που θα στηρίζονται σε όργανα εργατικής δημοκρατίας και αυτοδιαχείρισης, με δημοκρατικά, πολιτικά, συνδικαλιστικά και ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες πολύ ανώτερα, ποσοτικά και ποιοτικά, ακόμα και από τις πιο ανεπτυγμένες αστικές δημοκρατίες. Προχωρώντας στη σοσιαλιστική και προοπτικά κομμουνιστική οργάνωση της παραγωγής και της εργασίας, κοινωνικοποιώντας όλες τις μεγάλες επιχειρήσεις στους τομείς-κλειδιά της οικονομίας και βάζοντας τις μεγάλες κοινωνικές επιλογές κάτω από έναν συλλογικό κοινωνικό δημοκρατικό σχεδιασμό μπορούμε να διαμορφώσουμε μια κοινωνία με επίκεντρό της όχι το κέρδος, την εκμετάλλευση, την καταπίεση, αλλά τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Περισσότερο παρά ποτέ χρειαζόμαστε μια δυνατή και ενωτική Αριστερά, μια Αριστερά αντικαπιταλιστική, που θα διατηρεί την πολιτική και οργανωτική της αυτοτέλεια αλλά θα κάνει και κοινή δράση, δεν θα δορυφοροποιείται γύρω απ’ το ρεφορμισμό αλλά θα συμβάλλει και σε μια νέα ταξική και αγωνιστική ενότητα όλων των εργαζόμενων. Που ξεπερνά την εσωστρέφεια, το βερμπαλισμό, τον κατακερματισμό, διαλέγει δρόμους ενότητας και κοινής δράσης, υπερασπίζεται μέσα στις σύγχρονες συνθήκες τη δυνατότητα της αποτελεσματικής αντίστασης, της αντικαπιταλιστικής προοπτικής και της επαναστατικής ανατροπής».
Από το ιδρυτικό πολιτικό πλαίσιο της ΑΝΤΑΡΣΥΑ που συμφωνήθηκε στην Αθηναΐδα.
Η αντίσταση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στον ρεφορμισμό αποδείχθηκε πολύτιμη
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ κλείνει μια δεκαετία με σταθερή αναφορά την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού. Όχι μόνο σαν έμπνευση από την Οκτωβριανή Επανάσταση και τα παλιότερα άλματα στον ουρανό. Αλλά κυρίως σαν απάντηση στον αδίστακτο καπιταλισμό της εποχής μας και στην αξεπέραστη καπιταλιστική κρίση του 2008, με τις τραγικές συνέπειες για τον κόσμο της εργασίας.
Η θέση ότι η κοινωνική επανάσταση είναι απάντηση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα και την περιβαλλοντική καταστροφή είναι που έδωσε τη δυνατότητα στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ να αντισταθεί στην ενσωμάτωση αγωνιστικών δυνάμεων στη διαχείριση της κυρίαρχης πολιτικής από τον ΣΥΡΙΖΑ. Από αυτές τις θέσεις, της ταξικής ανεξαρτησίας, μπορεί όχι απλά να στηρίζει και να συμβάλλει στις κοινωνικές αντιστάσεις αλλά και να είναι σήμερα κομμάτι της λύσης στο μεγάλο πολιτικό πρόβλημα της εποχής μας, την ανάγκη για ένα ρεύμα αντίστασης και ανατροπής της αντιλαϊκής πολιτικής από τη σκοπιά της κοινωνικής απελευθέρωσης.
Παρά τη συμβολή της, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν μπόρεσε να απαντήσει με επάρκεια στο πολιτικό πρόβλημα, όπως εμφανίστηκε μετά τους κοινωνικούς αγώνες ενάντια στα μνημόνια και την κρίση της αστικής πολιτικής, κυρίως με την κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ. Η χρόνια κυριαρχία του κοινοβουλευτισμού στην Αριστερά, η εργαλειακή αντιμετώπιση του μαζικού κινήματος, αλλά και η υποτίμηση των δυνατοτήτων μιας εργατικής πολιτικής από τον κινηματισμό, ήταν σημαντικά εμπόδια. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ παρά τα βήματα που έκανε, δεν μπόρεσε να υπερβεί ολοκληρωμένα τις διαχρονικές μεγάλες ελλείψεις σε θεωρητικές επεξεργασίες στα θέματα του προγράμματος και της στρατηγικής. Με αποτέλεσμα να μην καταφέρει να αντιμετωπίσει την ηγεμονία του κυβερνητισμού του ΣΥΡΙΖΑ και άλλων δυνάμεων που ενσωμάτωσε, αλλά και τη στάση του ΚΚΕ που αντιπρότεινε την εκλογική του ενίσχυση και μόνο, στο όνομα των δυσμενών συσχετισμών.
Σήμερα το κίνημα και ο μαχόμενος κόσμος της Αριστεράς βρίσκονται μπροστά στην ανάγκη να ξεπεραστεί αγωνιστικά η ζημιά που έκανε η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ώστε να υπερασπιστεί η κοινωνική πλειοψηφία και οι εργαζόμενοι, δικαιώματα και ελευθερίες, αλλά και την δυνατότητα της ανατροπής. Σε αυτή την υπόθεση, η επαναστατική θέση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ είναι ζωτικής σημασίας αφετηρία. Έτσι μπορεί να τοποθετηθεί με ουσιαστικό τρόπο στα διδάγματα από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ για την κυβέρνηση, τους θεσμούς και το αστικό κράτος, για το χαρακτήρα του κυβερνώντος κόμματος (που δεν θα αλλάξει αν βρεθεί στην αντιπολίτευση), για το ρόλο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στη σταθεροποίηση της άρχουσας τάξης και ανάγκη αντιιμπεριαλιστικής πολιτικής. Αλλά και για την επείγουσα ανάγκη ταξικής ανασυγκρότησης του εργατικού κινήματος.
Καθοριστική ήταν η συμβολή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στην προηγούμενη φάση και από το γεγονός ότι βρέθηκε στην πράξη και όχι διακηρυκτικά στον αντίποδα της αστικής πολιτικής, προβάλλοντας την ανάγκη της εργατικής διεξόδου. Μίλησε για διαγραφή του χρέους και παύση πληρωμών, αντί για το «μαζί τα φάγαμε» και τα μνημόνια. Στάθηκε απέναντι στη γραμμή για κυβέρνηση αστικής διαχείρισης και «μέτρων επιβίωσης» στο όνομα της «ανθρωπιστικής κρίσης». Τοποθετήθηκε υπέρ της αποδέσμευσης από ΕΕ και ευρώ που οργάνωσαν τη μνημονιακή επέλαση, αντί της θυσίας μιας κοινωνίας. Απάντησε έτσι στην ιδεολογική τρομοκρατία του κεφαλαίου, όταν κάτω από την ηγεμονία αυτής της γραμμής και το ΚΚΕ δήλωνε ότι η αποδέσμευση δεν είναι «αυτού του καιρού», θα κάνει χειρότερα τα πράγματα. Σήκωσε το γάντι και είπε στο δημοψήφισμα του 2015 ένα ξεκάθαρο τριπλό «όχι», σε νέο μνημόνιο, στην ΕΕ αλλά και την πολιτική της κυβέρνησης.
Φυσικά δεν επαρκούν αυτά στο σήμερα, επείγει το προγραμματικό και στρατηγικό βάθεμα στα βήματα που έχουν γίνει από τις συνδιασκέψεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ.
Η λογική του αντικαπιταλιστικού προγράμματος πάλης (μεταβατικού) είναι σημαντική κατάκτηση και βοήθησε αποφασιστικά στην ανάπτυξη των κοινωνικών αγώνων, συμβάλλοντας στις ρωγμές, τις μικρές νίκες, στη συγκέντρωση δυνάμεων για μια αντεπίθεση των εργαζομένων. Η αντίληψη αυτή γεφυρώνει την κοινωνική αντίσταση στα μνημόνια με την αντικαπιταλιστική ανατροπή μέσα από διεκδικήσεις και πολιτικούς στόχους που λειτουργούν σαν τις προϋποθέσεις τους. Αυτό το πρόγραμμα φέρνει στο προσκήνιο τη σοσιαλιστική διέξοδο και την κομμουνιστική απελευθερωτική πορεία, όχι σαν μακρινό όραμα, αλλά σαν αναγκαίο δρόμο που θα διασφαλίσει συνολικά και με σταθερό τρόπο τις κατακτήσεις των αγώνων.
Στις μέρες μας απαιτούνται νέα βήματα στη συγκρότηση του αντικαπιταλιστικού προγράμματος, ώστε να επικαιροποιηθεί στο τοπίο που διαμορφώνει η λήξη της δανειακής συμφωνίας και η μεθόδευση κυβέρνησης και ΕΕ προς το αιώνιο μνημόνιο των πρωτογενών πλεονασμάτων. Αλλά και η αρνητική εμπειρία της δήθεν «αριστερής» κυβέρνησης και της τραγικής διάψευσης των αυταπατών ότι μέσα από τον κοινοβουλευτισμό μπορούν να «ουδετεροποιηθούν» ταξικά οι αστικοί θεσμοί.
Η αντίσταση σε αυτές τις αυταπάτες λοιδορήθηκε σαν σεχταρισμός από την πρώτη στιγμή, ενώ δεν έλειψαν και οι ταλαντεύσεις, όπως καταδείχτηκε το 2015 με την αποχώρηση των ΑΡΑΝ-ΑΡΑΣ και την προσχώρησαν στο ρεφορμιστικό σχέδιο της ΛΑΕ. Η στάση απόρριψης της επιλογής του εισοδισμού ή του μετώπου με ρεφορμιστικές δυνάμεις και ηγεμονία τους αποδείχτηκε από τα πράγματα ότι ήταν απαραίτητη προϋπόθεση όχι μόνο για την ύπαρξη της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, κόντρα στα φαινόμενα εκφυλισμού, διάσπασης και αποστράτευσης των ριζοσπαστικών τάσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν αναγκαία η οργανωτική, ιδεολογική και πολιτική ανεξαρτησία για να γίνουν τα επόμενα βήματα στο έδαφος των κοινωνικών αγώνων, όχι σε συνθήκες εργαστηρίου και διαδικασιών μακριά από τους εργαζόμενους.
Δε θα μπορούσε η ΑΝΤΑΡΣΥΑ να αντέξει τις πιέσεις και να αναπτύξει τα αντικαπιταλιστικά και επαναστατικά χαρακτηριστικά της πολιτικής της, αν δεν είχε σταθερά προσανατολιστεί στην αναζήτηση μιας δημοκρατίας των μελών και των συνελεύσεών της. Διαδικασιών που θα επιδιώκουν να συνθέσουν και θα δίνουν χώρο σε διαφορετικές τάσεις, πολιτικές οργανώσεις αλλά και ανένταχτους αγωνιστές, με κρίσιμη πλευρά την αρχή «ένα μέλος, μια ψήφος». Αυτή η δημοκρατία των μελών δοκιμάστηκε, κυρίως από τα ανταγωνιστικά πολιτικά σχέδια που έβαζαν φρένο στη δημοκρατική λειτουργία, με σύνθεση και υπέρβαση, αλλά όχι παζαρέματα. Στην επίμονη και σταθερή προσήλωση σε αυτές τις αρχές της δημοκρατίας των μελών βρίσκεται η διέξοδος από τα προβλήματα και τις ανεπάρκειες, αλλά και η δυνατότητα ουσιαστικής πολιτικής παρέμβασης με μαζικούς όρους για το δίλημμα της εποχής μας από τη σκοπιά του ανεξάρτητου ανατρεπτικού ρεύματος με κορμό τις πρωτοπορίες του λαϊκού εργατικού και νεολαιίστικου κινήματος.
