Γεράσιμος Λιβιτσάνος
Από την «επανάσταση της δημοκρατίας» ο Τσίπρας πέρασε στη συναλλαγή με τη… Νέα Δημοκρατία
Το καλοκαίρι του 2016, με το 3ο Μνημόνιο σε διαδικασία πλήρους εφαρμογής, ο ΣΥΡΙΖΑ –ως αντιπερισπασμό στην αντιλαϊκή πολιτική που εφάρμοζε– έκανε την πρώτη φιέστα του για τη Συνταγματική Αναθεώρηση στο προαύλιο της Βουλής. Τότε, ο Αλέξης Τσίπρας εξήγγειλε την «Νέα Μεταπολίτευση». Απηύθυνε «κάλεσμα σε όλους τους πολίτες για μια επανάσταση της δημοκρατίας», για «την οικοδόμηση νέων θεσμών λαϊκής συμμετοχής και διαβούλευσης». Τόνισε ότι «ο μόνος τρόπος για να βγούμε από την κρίση είναι να τελειώνουμε με το παλιό, με αυτά που μας έφτασαν ως εδώ». Σήμερα 2,5 χρόνια αργότερα η «επανάσταση της δημοκρατίας» αποδεικνύεται μια δημόσια συναλλαγή με την ηγεσία της… Νέας Δημοκρατίας. Για τους όρους επιβολής του «νέου διπολισμού», όπως εφεξής αποκαλείται ο πάλαι ποτέ δικομματισμός.
Αναζητούνται –ενίοτε και μέσω αντεγκλήσεων ή νομικισμών– οι θεσμικές δικλίδες ώστε οι κυβερνήσεις αστικής διαχείρισης να εναλλάσσονται ομαλά και να διατηρείται το συνεχές της εφαρμογής των κεντρικών πολιτικών επιλογών του κεφαλαίου. Για τον λόγο αυτό η υποτιθέμενη ιδεολογική αντιπαράθεση μεταξύ «προόδου και συντήρησης» περιορίζεται στο θέμα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας με τους δύο «πόλους» να παίζουν παιγνίδια ώστε να βρεθούν στην καλύτερη δυνατή πολιτική θέση τον Φεβρουάριο του 2020 οπότε και λήγει η θητεία του Προκόπη Παυλόπουλου.
Εξαρχής, οι προτάσεις που «έπεσαν» στο τραπέζι της συνταγματικής αναθεώρησης σε τίποτε φυσικά δεν αμφισβήτησαν τους κεντρικούς πολιτικούς άξονες στους οποίους καλείται να «τροχοδρομήσει» η πολιτική του όποιου κυβερνητικού σχήματος ασκεί την εξουσία.
Τα κυρίαρχα αντιδραστικά στοιχεία των προηγούμενων συνταγμάτων όπως και των αναθεωρήσεων του 2001 και 2008 ουδέποτε θίχτηκαν. Το μεταπολιτευτικό σύνταγμα φυσικά παραμένει συνολικά και καθολικά… αστικό. Ενώ το (επαναδιατυπωμένο το 2008) άρθρο 28 που επιβάλλει και νομιμοποιεί την υποταγή στους κανόνες των Βρυξελλών και καθιστά συμβατή την ελληνική νομοθεσία με τις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ παραμένει υπεράνω κριτικής.
Ο υποτιθέμενος «αριστερός εκσυγχρονισμός» του συντάγματος που επικαλέστηκε ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύεται ξεκάθαρα ένα τρικ προσέλκυσης ψηφοφόρων που καταρρίπτεται «κομμάτι-κομμάτι». Η συνταγματική κατοχύρωση των λεγόμενων «κοινωνικών αγαθών» μόνο ως κοροϊδία μπορεί να εκληφθεί όταν ιδιωτικοποιείται η ΔΕΗ και προωθούνται ταχύτατα νέες ιδιωτικοποιήσεις σε κάθε τομέα (πρόσφατα των μικρών λιμανιών). Ο περίφημος «διαχωρισμός εκκλησίας και κράτους» αποδείχθηκε ανέκδοτο όχι μόνο λόγω της συνταγματικής διατύπωσης που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ και συνεχίζει να μιλά για «επικρατούσα θρησκεία», ενώ δίνει δικαιώματα παρέμβασης της εκκλησίας και στην παιδεία. Αλλά και για τον –επίσης προεκλογικού χαρακτήρα– συμβιβασμό που επήλθε με τον επικεφαλής της ελληνικής εκκλησίας, Ιερώνυμο. Ουδεμία αλλαγή θα υπάρξει φυσικά και στα ζητήματα των εργασιακών δικαιωμάτων.
Η ψηφοφορία της Πέμπτης στη Βουλή αποδεικνύει περίτρανα όλα τα παραπάνω. Προσθέτει ίσως κάποιους πονοκεφάλους στο κυβερνών κόμμα. Φοβάται τη μελλοντική εκμετάλλευση από την Νέα Δημοκρατία των αναθεωρητέων διατάξεων που αφορούν την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Επίσης πρέπει να πάρει τα μέτρα του απέναντι σε ένα τμήμα βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ που διαφωνεί με την πρόταση για άμεση εκλογή προέδρου από το εκλογικό σώμα και καταψήφισε το σχετικό άρθρο 30 (Ν. Φίλης, Ν. Κοτζιάς, Φ. Βάκη, Στ. Κοντονής, Ν. Κασιμάτη).
Αποκαλυπτική του αστικού «παιχνιδιού» ήταν και η συζήτηση σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών. Εκεί που ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε στην κυβέρνηση… ανταλλαγή άρθρων του Συντάγματος. Δηλαδή να ζητήσει ο ΣΥΡΙΖΑ δύο άρθρα με τα οποία διαφωνεί η Ν.Δ να κριθούν αναθεωρητέα και σε αντάλλαγμα να ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και του άρθρου 24 για την προστασία του περιβάλλοντος. Ο Αλέξης Τσίπρας ανταπάντησε με ανάλογη πολιτικάντικη στόχευση. Επέμεινε στην υποψηφιότητα του Προκόπη Παυλόπουλου για μία ακόμη πενταετία ζητώντας από την Νέα Δημοκρατία να πάρει θέση και καταγγέλλοντας σχέδιο για προώθηση της υποψηφιότητας είτε του Κ. Σημίτη είτε του Ε. Βενιζέλου (πρόσωπα που η ΝΔ απέκλεισε την Παρασκευή). Στόχος του πρωθυπουργού ήταν η πρόκληση εσωκομματικών τριβών στην αξιωματική αντιπολίτευση για προφανείς προεκλογικούς λόγους.
Σαφέστατη προεκλογική χρήση έχει και ο κυβερνητικός μικρο-ανασχηματισμός που ανακοινώθηκε την Παρασκευή. Το Μαξίμου επιθυμεί τον «τονισμό» του «κεντροαριστερού» χαρακτήρα του κυβερνητικού σχήματος. Ο νέος υφυπουργός Μεταφορών Θάνος Μωραΐτης και ο νέος υφυπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Άγγελος Τσόλκας προέρχονται από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ, ενώ ενισχύονται οι κυβερνητικές καταγγελίες προς το ΚΙΝΑΛ για σύμπλευση με τη ΝΔ. Ο Κώστας Μπάρκας και η Ελευθερία Χατζηγεωργίου (υφυπουργοί στα υπουργεία Εργασίας και Εσωτερικών) προέρχονται από τη νεολαία ΣΥΡΙΖΑ και έχουν σχεδόν τις ίδιες πολιτικές ιδιότητες με τον Νάσο Ηλιόπουλο και την Κατερίνα Νοτοπούλου που αντικατέστησαν. Ο διορισμός του Γιώργου Κατρούγκαλου ως υπουργού Εξωτερικών ήταν αναμενόμενος και χωρίς ρίσκο, χαρακτηριστικό που επίσης έχει η επανυπουργοποίηση της Σίας Αναγνωστοπούλου.
Ερωτηματικό αποτελεί το αν ο ανασχηματισμός ήταν κίνηση που φέρνει πιο κοντά την ημερομηνία των εκλογών, ακόμη και από τον Μάιο. Οι περισσότερες πάντως πληροφορίες συγκλίνουν ότι η απόφαση για το πότε θα γίνουν οι εκλογές θα παρθεί στα μέσα του επόμενου μήνα. Όποια πάντως και αν είναι αυτή ή απόφαση, θα έχει ως γνώμονα τη διεξαγωγή τους σε όσο το δυνατόν καλύτερο πολιτικό κλίμα για την κυβέρνηση.
Αυτό σημαίνει τη διαμόρφωση ψηφοφόρων εγκλωβισμένων στο περίφημο «ΤΙΝΑ». Ώστε ο κόσμος της δουλειάς να αποδεχτεί την «μοίρα» του. Να διαλέξει τον διαχειριστή της φτώχειας και της λιτότητας δεκαετιών όπως ακριβώς έχει προγραφεί στις συμφωνίες αποπληρωμής του δημόσιου χρέους που υπέγραψε και εγγυήθηκε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Την κατάσταση δηλαδή που καλούνται να ανατρέψουν οι ταξικές δυνάμεις αλλάζοντας εντελώς την ατζέντα.
