Δεκέμβρης 2008
Η φλόγα της εξέγερσης
Δέκα χρόνια μετά τις 18 μέρες που συγκλόνισαν την Ελλάδα το Πριν ανοίγει τη συζήτηση για την εξεγερτική έκρηξη του Δεκέμβρη του 2008, όχι μόνο από την σκοπιά της βαθύτερης προσέγγισης του τι έγινε και πως, αλλά κυρίως με το βλέμμα στις πιο αναβαθμισμένες σύγχρονες ανατρεπτικές απαντήσεις.
Γιάννης Ελαφρός
Η σφαίρα του αστυνομικού Κορκονέα που σκότωσε τον 15χρονο Αλέξη Γρηγορόπουλο το βράδυ της 6ης Δεκέμβρη 2008 ξέσχισε βίαια το πέπλο κανονικότητας και πυροδότησε μια εξεγερτική λάβα, που συγκλόνισε την Ελλάδα για 18 μέρες. Δεν ήταν μόνο ή κυρίως οι συγκρούσεις στο κέντρο, τα οδοφράγματα και οι μολότοφ, αλλά η καταπληκτική ανάταση των σχολείων, οι πολιορκίες των αστυνομικών τμημάτων, η κινητοποίηση της νεολαίας της εργασιακής περιπλάνησης και ενός τμήματος της εργατικής τάξης. Η συμπάθεια, αλλά μη εμπλοκή του μεγαλύτερου μέρους της, διαμόρφωσε τελικά και τα όρια της εξεγερτικής έκρηξης.
Μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου 2009 η ΕΛΑΣ είχε ρίξει 4.000 βομβίδες χημικών, 500 χειροβομβίδες κρότου-λάμψης, ενώ είχαν αδειάσει οι μισοί «ψεκαστήρες». Η κυβέρνηση Καραμανλή, το ΠΑΣΟΚ και τα καθεστωτικά κέντρα συζήτησαν για την ενεργοποίηση της κατάστασης «έκτακτης ανάγκης», καθώς και για την εμπλοκή του στρατού εάν χρειαστεί. Το σύστημα ένιωσε την απειλή από τον εχθρό-λαό. Τον Δεκέμβρη προχωρά η συγκρότηση του «ακραίου κέντρου», η πολιτική συναίνεση της αδιατάραχτης καπιταλιστικής ομαλότητας-βαρβαρότητας, το μέτωπο της αντεπανάστασης, που εκφράστηκε από το 2010-2015 και ενισχύεται πια με την προσχώρηση του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ.
Το σύστημα δεν επιχείρησε να κηδεύσει τον Δεκέμβρη με τιμές και δάφνες, όπως προσπάθησε με το Πολυτεχνείο, το οποίο δραπετεύει ενίοτε από το «Μουσείο» και ανανεώνει την εξεγερτική δυναμική. Ο Δεκέμβρης δεν έγινε εθνική γιορτή, παραμένει ανέστιος και αδέσποτος, γιατί το ερώτημά του παραμένει ακόμα αναπάντητο* το εξεγερτικό ερώτημα στην εποχή της κρίσης. Ο Δεκέμβρης ήταν η πρώτη διεθνώς εξέγερση μετά το ξέσπασμα της καπιταλιστικής κρίσης, ανοίγοντας έναν διεθνή εξεγερτικό κύκλο. Το πνεύμα εκείνων των ημερών δεν ήταν μόνο η οργή, αλλά κυρίως η αυτοπεποίθηση. Τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν, μέσα από «δρόμους που καίνε», μέσα από τον ανυποχώρητο αγώνα. Το πνεύμα αυτό προσπαθεί να θάψει βαθιά το σύστημα σήμερα, αξιοποιώντας την ξεφτίλα του ΣΥΡΙΖΑ και την προβολή από τον Τσίπρα της λογικής πως η καπιταλιστική ανάπτυξη, η υποταγή στην ΕΕ και η πρακτόρευση των επιθετικών σχεδίων ΗΠΑ/ΝΑΤΟ είναι μονόδρομος…
Το σύστημα μισεί τον Δεκέμβρη. Και πράττει σωστά. Γιατί ο Δεκέμβρης έδειξε όχι μόνο πως η νεολαία και οι εργαζόμενοι μπορούν να αντιδρούν με ακραίο τρόπο όταν «πυροβολείται» η ζωή και η αξιοπρέπειά τους, αλλά και γιατί έστω ως φύτρα εκφράστηκαν πλευρές μιας εργατικής πολιτικής επαναστατικής στόχευσης, που διεκδικεί ανατρεπτικά (όπως με τα αιτήματα «Κάτω η κυβέρνηση των δολοφόνων», «Να διαλυθούν τα ΜΑΤ»), που προσπαθεί να συμβάλλει σε ανεξάρτητα όργανα πάλης, χωρίς να καθηλώνεται σε μια λογική κοινοβουλευτικού κρετινισμού ή φετιχισμού της θεαματικής βίας.
Ο Δεκέμβρης είναι επίκαιρος. Το σύστημα δεν έχει υπερβεί την κρίση του, απεναντίας συγκλονίζεται από μεγάλη πολιτική αστάθεια, ένταση των ανταγωνισμών, ενώ «οπλίζει» την ακροδεξιά νεοφασιστική πτέρυγα. Όλα δείχνουν πως νέες μεγάλες συγκρούσεις είναι μπροστά μας και απαιτείται βαθύτερη προετοιμασία για νέες εξεγέρσεις. Η αντικαπιταλιστική και κομμουνιστική Αριστερά που έκανε ανταρσία τον Δεκέμβρη και συγκρότησε τον Φλεβάρη του 2009 την ΑΝΤΑΡΣΥΑ μπορεί να μην έχει δώσει όλες τις απαντήσεις, αλλά αντικρίζει κατάματα τα πραγματικά ερωτήματα. Αντιμετωπίζει νέες δυνατότητες και προκλήσεις, αλλά πρέπει να κάνει ανώτερο βήμα μπροστά.
Γιατί τίποτα δεν τελείωσε – «Κι αν η ελπίδα το μέλλον συντηρεί – η μνήμη τρέφει το παρόν – το παρελθόν μας δικαιώνοντας. / Γιατί ό,τι υπήρξε μια φορά / δε γίνεται να πάψει να έχει υπάρξει» (Λένα Παππά).
