Ματίνα Παπαχριστούδη
Τρεις διαφορετικές μεταξύ τους ειδήσεις από το διεθνή χώρο έρχονται να πιστοποιήσουν τις σαρωτικές πλέον αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία των ΜΜΕ, στον χαρακτήρα της δημοσιογραφίας. Πρώτη: Επίσημα πλέον με διαφημιστικές καταχωρήσεις εταιρεία μεσαζόντων στη Μεγάλη Βρετανία διαλαλεί πως εξασφαλίζει «θετικά άρθρα» για επιχειρήσεις στην αγγλική εφημερίδα Evening Standard. Το ετήσιο κόστος της υπηρεσίας ανέρχεται σε 3 εκατ. λίρες και μεσάζων της συμφωνίας είναι ο πρώην υπουργός Οικονομικών Τζόρτζ Όζμπορν.
Δεύτερη: Το επιχειρηματικό τηλεοπτικό κανάλι Cheddar TV, ένα δίκτυο οικονομικών ειδήσεων που μεταδίδει απευθείας και on line σχεδόν σε όλες τις πλατφόρμες διανομής και τα κοινωνικά δίκτυα, από το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, δημιούργησε πρόσφατα ένα νέο δελτίο ενημέρωσης και με πολιτικές-κοινωνικές. Το εγχείρημα στήριξε οικονομικά πολυεθνικό φαντ και δεκάδες άλλοι όμιλοι, μεταξύ αυτών και ο εγχώριος ΑΝΤΕΝΝΑ. Το δίκτυο μεταδίδει ειδησεογραφία υπό την οπτική των επιχειρήσεων-επιχειρηματιών και μια διαφήμιση σε αυτό κοστίζει ετησίως 100.000 δολάρια.
Τρίτη: Μια μικρή γιαπωνέζικη εταιρεία, η JX Press με έδρα το Τόκιο «πουλάει» ειδήσεις τις οποίες «γράφει» ειδικό λογισμικό, ένα είδος ρομποτικού «δημοσιογράφου». Η ανερχόμενη εταιρεία πέτυχε χρόνους ρεκόρ στην μετάδοση σημαντικών γεγονότων και ειδήσεων ανά τον κόσμο με τη χρησιμοποίηση ειδικού προγράμματος. Στην εταιρεία απασχολούνται 24 άτομα, εκ των οποίων μόνο 5-6 είναι δημοσιογράφοι.
Οι τρεις παραπάνω καταγραφές καταδεικνύουν ότι ο έλεγχος στη ροή της πληροφόρησης, δεν χρειάζεται πλέον τους δημοσιογράφους για να «πουλήσει» το εμπόρευμα της είδησης, για να διαδώσει τα προπαγανδιστικά μηνύματα όσων πληρώνουν ή ελέγχουν την πληροφόρηση. Με την εξάπλωση και κυριαρχία των νέων μέσων και μορφών διάχυσης και διακίνησης των πληροφοριών, η δημιουργία ειδήσεων και ενημέρωσης περνάει απευθείας στα χέρια των ελεγκτών, οι οποίοι αναλαμβάνουν να διαμορφώσουν και να κατασκευάσουν γεγονότα και ειδήσεις κατά παραγγελία. Το ύψος της αμοιβής τους είναι αυτό που καθορίζει το εύρος, τη σημαντικότητα και την εμβέλεια της ενημέρωσης. Η κατασκευή και διάχυση ειδήσεων κατά παραγγελία δεν απαιτεί επαγγελματίες, δεν απαιτεί αρχές, δεν απαιτεί καν γνώσεις. (Θα) αρκεί ένας μηχανικός προγραμμάτων για να παρακολουθεί το ρομποτικό γραφιά-λογισμικό στη διαδικασία της ανακατασκευής.
Για την ελληνική πραγματικότητα όλα τα παραπάνω είναι μακρινά, εξάλλου εδώ στα ελληνικά ΜΜΕ η δημοσιογραφία έχει ήδη εκδιωχθεί με παραδοσιακούς τρόπους. Στα ελληνικά μίντια δεν χρειάζεται τα ποικίλα συμφέροντα να πληρώσουν για την προπαγάνδα, οι ίδιοι οι εκδότες και οι δημοσιογράφοι τη διαδίδουν ως γεγονός.
Ειδήσεις πίσω από τις κάμερες
ΤΟΝ ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟ συμβιβασμό αναμένουν δυο τουλάχιστον εφημερίδες, ο Ελεύθερος Τύπος και η Real News του Νίκου Χατζηνικολάου ως βήμα για τη σωτηρία τους. Και οι δυο χρωστάνε σε Tαμεία, δημόσιο και φυσικά στους εργαζόμενους τους οποίους αμείβουν τμηματικά και έναντι μισθού. Η ένταξη τους στο μηχανισμό του εξωδικαστικού συμβιβασμού απλά θα επικυρώσει και θεσμικά το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι θα χάσουν τα δεδουλευμένα παρελθόντων ετών.
Η ΣΥΜΠΡΑΞΗ Alpha και Star προχωρά παρά τις αντιρρήσεις και τους ισχύοντες νόμους με τη συγχώνευση των εταιρειών παραγωγής των δυο τηλεοπτικών σταθμών. Το «κόλπο» των εταιρειών Βαρδινογιάννη-Κοντομηνά που προωθούν δημοσιογράφοι-στελέχη είναι ότι για την υποχρέωση απασχόλησης 400 ατόμων ανά τηλεοπτικό κανάλι, μετρούν στον αριθμό και τους απασχολούμενους στις εταιρείες παραγωγής! Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε αν τους ίδιους εργαζόμενους της κοινής εταιρείας θα τους μετράνε δυο φορές, μια για τον Alpha και μία για το Star.
Πιέσεις από όλο το πολιτικό φάσμα ασκούνται στην κυβέρνηση προκειμένου να υλοποιήσει τις υποσχέσεις της για άμεση οικονομική στήριξη του έντυπου Τύπου. Μετά τους 40 και πλέον βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, ερώτηση στη Βουλή με το ίδιο αίτημα -τη στήριξη των εφημερίδων- κατέθεσαν και 33 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας. Ο αρμόδιος υπουργός Νίκος Παππάς έχει κολλήσει στο υπουργείο Οικονομικών το οποίο απέρριψε τη μείωση του ΦΠΑ στις εφημερίδες. Το μόνο που έχει εξασφαλιστεί είναι ένα ποσό 150 εκατ. ευρώ για επιπλέον κρατική διαφήμιση.
