Μόνο από την καταλήστευση των ασφαλιστικών ταμείων με την υπερτιμολόγηση ιατρικών υλικών μέσω των αμαρτωλών «ΦΕΚ ανώτατων τιμών 1998-2010» που ίσχυαν και στα δημόσια νοσοκομεία και στις ιδιωτικές κλινικές, φαγώθηκαν τόσα δις ευρώ που αν είχαν πάει στα δημόσια νοσοκομεία για προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και υποδομές, σήμερα θα είχαμε τα καλύτερα δημόσια νοσοκομεία στον κόσμο.
Ο Πάνος Παπανικολάου είναι νευροχειρουργός και γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ)
συνέντευξη στον Κυριάκο Νασόπουλο
Οι μνημονιακές κυβερνήσεις καμαρώνουν για …«μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης», ενώ μεγάλο μέρος της έχει μεταβιβαστεί στις τσέπες των ασφαλισμένων
Μετά από τρία χρόνια διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ποια είναι η κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία;
Η κατάσταση είναι τέτοια που η κυβέρνηση δεν θα έπρεπε καθόλου να καμαρώνει. Τα κενά σε μόνιμους ειδικευμένους γιατρούς είναι κοντά στις 10.000 (οι υπουργοί Υγείας επίσημα παραδέχονται 6.500) και σε λοιπό προσωπικό κοντά στις 40.000 (παραδέχονται 20.000). Η χρηματοδότηση είναι τραγικά ανεπαρκής και κάθε χρόνο μειώνεται παραπέρα. Το 2017 τα κονδύλια των νοσοκομείων εξαντλήθηκαν αρχές Οκτώβρη, ενώ για το 2018 προβλέπονται ακόμα πιο μειωμένα, σύμφωνα με τον υπουργό Α. Ξανθό. Η ιδιωτικοποίηση-επιχειρηματικοποίηση του ΕΣΥ συνεχίζεται με διάφορους τρόπους. Οι μισθοί των νοσοκομειακών γιατρών εξακολουθούν να μειώνονται. Στην πρωτοβάθμια περίθαλψη προωθείται ένα «μαϊμού» μοντέλο (ΤΟΜΥ) με προσωρινές συμβάσεις γιατρών μέσω ΕΣΠΑ, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των μνημονιακών προαπαιτουμένων για παρεμπόδιση της πρόσβασης του πληθυσμού προς εξειδικευμένες ιατρικές πράξεις. Η μαζική μετανάστευση νέων γιατρών προς το εξωτερικό συνεχίζεται. Στοιχειώδη προβλήματα (έλλειψη κλινών ΜΕΘ και αναμονή για ογκολογική θεραπεία) δεν έχουν λυθεί. Κάτω από την πολύχρονη πίεση του κινήματος πάρθηκαν ορισμένα θετικά μέτρα (νοσηλεία ανασφάλιστων, κατάργηση 5ευρου στα τακτικά ιατρεία, ομαλοποίηση στην αποπληρωμή εφημεριών κλπ), που όμως φυσικά δεν ανατρέπουν τη γενική εικόνα.
Πρόσφατα, ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας, Παύλος Πολάκης, ισχυρίστηκε ότι το υπουργείο κατάφερε να εξισορροπήσει το σύστημα υγείας το οποίο ήταν έτοιμο να σκάσει στα χέρια του. Πώς το σχολιάζετε;
Όταν οι υπουργοί Υγείας χρησιμοποιούν αυτό το επιχείρημα εννοούν τις προσλήψεις υγειονομικών με προσωρινές ελαστικές σχέσεις ελαστικότητας και ομηρίας για την κάλυψη κάποιων κενών. Εμείς λέμε ακριβώς το αντίθετο. Πως οι ελαστικές προσωρινές εργασιακές σχέσεις, καθώς το μόνιμο προσωπικό διαρκώς μειώνεται λόγω συνταξιοδότησης, αποτελούν σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του ΕΣΥ και όχι κάποιο …επίτευγμα.
Τον περασμένο Νοέμβριο ψηφίστηκαν, από κυβέρνηση και ΝΔ, οι νέες διατάξεις περί ιατρικού ωραρίου. Γιατί αντιδρούν οι νοσοκομειακοί ιατροί;
Η κυβέρνηση νομοθέτησε αιφνιδιαστικά αυτό που, από δεκαετίας τουλάχιστον, απαιτούσε η συνολική αντιδραστική «μεταρρύθμιση» της εργατικής νομοθεσίας στην ΕΕ και το οποίο δεν είχαν τολμήσει οι προηγούμενες κυβερνήσεις. Οι εκτρωματικές διατάξεις πρακτικά προβλέπουν κατάργηση του ημερήσιου σταθερού χρόνου εργασίας και του ρεπό, απεριόριστο αριθμό αναγκαστικών εφημεριών ετοιμότητας για τους ειδικευμένους, κατ’ εντολή των διοικήσεων, που δεν θα λογίζονται ως χρόνος εργασίας και 11-14 ενεργείς εφημερίες τον μήνα επίσης για τους ειδικευόμενους. Προκλήθηκε τέτοια κατακραυγή εναντίον των υπουργών Υγείας, που αναγκάστηκαν να ανακοινώσουν την, επί του παρόντος, αναστολή της εφαρμογής τους. Απαιτούμε την κατάργηση των συγκεκριμένων διατάξεων και την άμεση έναρξη διαπραγματεύσεων για νέα κλαδική συμφωνία νοσοκομειακών γιατρών-πολιτείας.
Πριν λίγες μέρες, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Νικαίας, ο επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αρνήθηκε να εγκρίνει τα σχετικά εντάλματα πληρωμής των εφημεριών, επικαλούμενος το αλαλούμ με τον νέο νόμο. Υπήρξαν και άλλες παρόμοιες περιπτώσεις;
Εξ αρχής είχαμε επισημάνει πως οι διατάξεις πρέπει να καταργηθούν και νομοθετικά, γιατί μπορεί πάρεδροι του Ελεγκτικού Συνεδρίου να θεωρήσουν μη σύννομα τα προγράμματα εφημεριών –που εξακολουθούν με τον παλιό τρόπο– και να μην εγκρίνουν αποπληρωμή δεδουλευμένων. Οι υπουργοί Υγείας τότε έλεγαν πως «κινδυνολογούμε». Όμως τώρα που πρέπει να αποπληρωθούν οι δεδουλευμένες εφημερίες Δεκεμβρίου, κάποιοι πάρεδροι (Νίκαια, Λάρισα, Δυτική Μακεδονία και αλλού) αρνήθηκαν την έγκριση. Στο νοσοκομείο Νίκαιας, οι γιατροί μετά από μαζικές γενικές συνελεύσεις στις 5-6/2 αποφασίσαμε έναρξη επίσχεσης εργασίας από 12/2 με πλήρη απόσυρση των γιατρών από το σύνολο της λειτουργίας του νοσοκομείου. Την Πέμπτη 8/2, πραγματοποιήσαμε παράσταση διαμαρτυρίας στα γραφεία του αρμόδιου επιτρόπου Ελεγκτικού Συνεδρίου Νίκαιας, όπου έκπληκτοι διαπιστώσαμε πως είχε… «αποδράσει» κάνοντας χρήση «κανονικής άδειας». Καταγγείλαμε τη στάση του και προειδοποιήσαμε πως από Δευτέρα θα ενημερώνουμε ότι για το κλείσιμο του νοσοκομείου υπεύθυνοι είναι οι υπουργοί Υγείας και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Έτσι, την Παρασκευή το μεσημέρι έσπευσαν να λύσουν το θέμα, στέλνοντας τα εντάλματα για υπογραφή στον αναπληρόντα πάρεδρο (αυτόν του Περιστερίου). Εκτιμήσαμε δημόσια πως οι νοσοκομειακοί γιατροί πρέπει να κρατήσουν για το άμεσο μέλλον το συμπέρασμα πως μόνο με τη συλλογική αποφασιστική αγωνιστική στάση μπορεί να επιτευχθούν χειροπιαστά αποτελέσματα.
Παράλληλα, το νοσοκομειακό κίνημα βρίσκεται σε συνεχείς απεργιακές κινητοποιήσεις, μετά και την πρόσφατη του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τους επικουρικούς γιατρούς. Τι διεκδικείτε;
Όπως επίσης έγκαιρα είχαμε προειδοποιήσει, κρίνεται μη σύννομη η, με νομοθετικές ρυθμίσεις, παράταση συμβάσεων επικουρικών γιατρών για πάνω από 2 χρόνια στην ίδια θέση. Αυτό αφορά περίπου 600 επικουρικούς επιμελητές που είχαν διοριστεί πριν το 2016. Αυτοί κινδυνεύουν να απολυθούν άμεσα πριν την λήξη της τρέχουσας σύμβασής τους (31/12/2018). Επίσης, υπάρχουν άλλοι 2.250 επικουρικοί για τους οποίους η κυβέρνηση επιμένει να απολύονται μόλις λήγει η θητεία τους και να έρχεται… ο επόμενος στη σχετική λίστα. Επιμένουμε στο αίτημα των μαζικών προσλήψεων σε μόνιμες θέσεις επιμελητών και κατάργηση του θεσμού της επικουρικής προσωρινής ομηρίας. Αν προκηρυχθούν άμεσα οι 6.500 κενές θέσεις μόνιμων ειδικευμένων που παραδέχεται το ίδιο το υπουργείο, τότε θα υπάρχει αποκατάσταση και των 2.850 σήμερα υπηρετούντων επικουρικών καθώς και των 1.050 νεοειδικευμένων που έχουν δηλώσει υποψηφιότητα για επικουρικοί, ενώ θα περισσεύουν κι άλλες 2.400 θέσεις.
Τέλος, με αφορμή τις τελευταίες αποκαλύψεις γύρω από το σκάνδαλο Novartis, ποιες θεωρείτε ότι είναι οι πραγματικές διαχρονικές διαστάσεις του σκανδάλου της φαρμακευτικής δαπάνης στον χώρο της Υγείας;
Το σκάνδαλο υπερτιμολογήσεων και κατασπατάλησης στα φάρμακα και στα ιατρικά υλικά είναι τεράστιο. Χαρακτηριστικό όμως είναι πως στα χρόνια της «ανάπτυξης» και της καπιταλιστικής φούσκας, μόνο η Αριστερή Συσπείρωση Ιατρών (ΑΡΣΙ) φώναζε. Η στάση όλων των συστημικών πολιτικών δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων και του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ όταν ήταν αντιπολίτευση αλλά και του ΚΚΕ, είναι άκρως υποκριτική. Δεν έλεγαν κουβέντα ή έλεγαν μόνο γενικόλογους ανώδυνους ιδεολογισμούς. Είναι χαρακτηριστικό πως παρά την έκταση που πήρε πρόσφατα το θέμα, εξακολουθεί να ισχύει ο ίδιος νόμος περί προμηθειών ιατρικών υλικών που ισχύει εδώ και 8 χρόνια. Όσον αφορά το φάρμακο, μεγάλο μέρος της δαπάνης έχει μεταβιβαστεί και εξακολουθεί να μεταβιβάζεται στις τσέπες των ασφαλισμένων, ενώ όλες οι μνημονιακές κυβερνήσεις καμαρώνουν για… «μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης»!
