του Δημήτρη Σταμούλη
Με την ψήφιση του νόμου 4472/2017, και τη δυνατότητα που έδωσε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στο εμπορικό κεφάλαιο να λειτουργεί τα καταστήματα έως και 32 Κυριακές τον χρόνο σε «τουριστικές ζώνες» της χώρας, η όρεξη της εργοδοσίας άνοιξε για τα καλά. Δεν τους φτάνει η σχεδόν ολοκληρωτική κατάργηση της αργίας της Κυριακής, τα εξουθενωτικά ωράρια, ειδικά τις εορταστικές περιόδους όπως τα Χριστούγεννα που πλησιάζουν, οι λεγόμενες «λευκές νύχτες» με εργασία και τα Σαββατόβραδα στα εμπορικά, αλλά και η Βlack Friday με την ξέφρενη εντατικοποίηση. Κι όμως, στο λεγόμενο εκπτωτικό χωριό στα Σπάτα, Μακάρθουργκλεν, η εργοδοσία θέλει να «κερδίσει» από τους εργαζόμενους ακόμα μία καθιερωμένη αργία, τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων! Σε αυτές τις περιπτώσεις τα «ήθη και έθιμα» ενός τόπου, ειδικά όταν αφορούν εργατικά δικαιώματα, καθίστανται …αναχρονισμοί και επιβάλλεται η υιοθέτηση ενός ακόμα ξενόφερτου καταναλωτικού και αντεργατικού αγγλοσαξωνικού «εθίμου», το λεγόμενο Boxing Day! Αρκετές εμπορικές επιχειρήσεις που στεγάζονται στο «εκπτωτικό χωριό» στα Σπάτα, ενημέρωσαν τους εργαζομένους τους για την πιθανότητα λειτουργίας των καταστημάτων στις 26 Δεκεμβρίου, ενώ πρόθεση των υπεύθυνων του «χωριού» ήταν να δημοσιοποιήσει τις προθέσεις του τις επόμενες ημέρες, προφανώς ζυγίζοντας τις αντιδράσεις. Ανακοίνωση καταγγελίας εξέδωσε το Εργατικό Κέντρο Αθήνας, και οι εργοδοτικές προθέσεις έγιναν ευρύτερα γνωστές, με αποτέλεσμα να ξεσηκωθεί θύελλα αντιδράσεων, ενώ και μεγάλη δυσφορία έως και αντιδράσεις υπήρξαν από τους εργαζόμενους των εν λόγω επιχειρήσεων. Μπορεί λίγες ημέρες μετά να παρενέβη η υπουργός Εργασίας καθορίζοντας με απόφασή της ότι η 26η Δεκεμβρίου είναι «ημέρα υποχρεωτικής αργίας για όλες τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες εν γένει, οι οποίες αργούν κατά τις Κυριακές», αυτό ωστόσο δεν αναιρεί τις εργοδοτικές προθέσεις.
Πάντως είναι γεγονός ότι στο κλάδο του εμπορίου η αντεργατική επίθεση της εργοδοσίας έχει σπάσει κάθε όριο, δημιουργώντας πραγματικά εργασιακά κάτεργα. Ακόμα και οι μετρημένοι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας για την Black Friday, έβγαλε 23 παραβάσεις σε 98 πολυκαταστήματα, που αφορούσαν χρονικά όρια εργασίας και υπερωριακή απασχόληση εργαζομένων, αλλά και ζητήματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία. Ενδεικτική του εξουθενωτικού κλίματος και της ληστρικής εκμετάλλευσης που προσπαθεί να επιβάλει ανάμεσα στους εργαζόμενους είναι η αποκαλυπτική ανοιχτή επιστολή που έστειλε πρώην εργαζόμενη της αλυσίδας Πάμπλικ, στη Θεσσαλονίκη, η οποία εξωθήθηκε σε «οικειοθελή αποχώρηση» την προηγούμενη εβδομάδα. «Δουλεύουμε άπειρες ώρες εργασίας για έναν μισθό της πείνας. Πιεστικοί ρυθμοί εν ώρα εργασίας καθώς πρέπει να πιάσουμε τα μπόνους της εταιρείας, να τα έχουμε όλα τακτοποιημένα, να είμαστε στην «τσίτα» 8 ώρες, χωρίς να εγκαταλείπουμε το πόστο μας ακόμα και αν πρόκειται για ένα ποτήρι νερό…»
Όπως λέει χαρακτηριστικά, «η μέρα στη δουλειά ξεκινάει με το πρώτο email από τον διευθυντή ή τον υπεύθυνο του καταστήματος. Ενημερωνόμαστε για το στόχο της ημέρας {…} κυμαίνεται από 25.000 ως 45.000 ευρώ». Σχήμα οξύμωρο το ότι οι εκατοντάδες υπάλληλοι των Πάμπλικ δεν αμείβονται με πάνω από 500 ευρώ το μήνα!
Δραματικά είναι τα όσα περιγράφει η «παραιτηθείσα» εργαζόμενη για το θεσμό της Black Friday. «Για εμάς τους εργαζομένους το πάρτι ξεκινάει βδομάδες νωρίτερα …εξαντλητικές προετοιμασίες με remodeling του καταστήματος, υπερογκώδεις παραλαβές προϊόντων». Ανήμερα της «Μαύρης Παρασκευής», οι περισσότεροι εργαζόμενοι εργάστηκαν με σπαστό ωράριο. Εξαιτίας όμως της μεγάλης προσέλευσης κόσμου η εταιρεία εκβιαστικά τους κράτησε 12 ώρες! Όσοι ζήτησαν να φύγουν, έλαβαν την απάντηση ότι «δεν υπάρχει διαθέσιμο προσωπικό» και υποσχέσεις περί «ανταμοιβής στο τέλος του μήνα». Βέβαια τα γεγονότα έδειξαν άλλα. «Στο τέλος του μήνα, ενώ εργάστηκα Κυριακή, υπερεργασίες, απογραφή του τμήματος ως τις 11 το βράδυ και Black Friday, στην μισθοδοσία όχι μόνο δεν έλαβα τις απαιτούμενες προσαυξήσεις αλλά πληρώθηκα με 65 ευρώ λιγότερα!».Αυτή ήταν η …ανταμοιβή που υποσχέθηκε η εργοδοσία.
Boxing Day, Black Friday και ό,τι άλλο ανάλογο προκύψει στο μέλλον στον «όμορφο», εργοδοτικά πλασμένο κόσμο του εμπορίου, έρχεται για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της εργοδοσίας. Και είναι γεγονός πως εάν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, οι επιτροπές αγώνα που πρέπει να συγκροτηθούν και τα ταξικά σωματεία τους, δεν πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους προκειμένου να αρχίσει να αντιστρέφεται το κλίμα στους χώρους δουλειάς, τότε τα χειρότερα έπονται. Το μήνυμα της πρώην εργαζόμενης στα Πάμπλικ είναι χαρακτηριστικό: «Οι εργαζόμενοι σε μικρά και μεγάλα καταστήματα να ανοίξουμε κουβέντα μέσα στους χώρους δουλειάς και να υπερασπιστούμε το δικαίωμα μας για αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. Όλοι εμείς, απέναντι στον φόβο, την τρομοκρατία και τις απειλές της εταιρείας να οργανωθούμε σε κάθε χώρο δουλειάς, σε κάθε αλυσίδα και να προβάλλουμε την ανάγκη για οργάνωση αλληλεγγύη και συλλογικοποίηση εδώ και τώρα!».
