ΘΑΝΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΣ
Η εισήγηση στο συνέδριο «Αττική σε Κρίση» με τίτλο «Η δικτατορία των πρότζεκτ» αποτελεί μια τοποθέτηση που επιδιώκει να καταγράψει κάποιες βασικές της ύστερης μνημονιακής πραγματικότητας τόσο στο χωρικό σχεδιασμό όσο και στις σπουδές και το επάγγελμα του αρχιτέκτονα.
Ο όρος περιγράφει τις αλλαγές σε τρεις αλληλένδετους τομείς:
Α) Στο χωρικό σχεδιασμό. Πρόκειται για την ουσιαστική διάλυση του στόχου για έναν ολοκληρωμένο, κοινωνικά και περιβαλλοντικά δίκαιο σχεδιασμό του χώρου σε διάφορες κλίμακες (από το σύνολο της χώρας μέχρι τη γειτονιά) και την ηγεμονία κατακερματισμένων και πολυδιαφημισμένων μεμονωμένων πρότζεκτ, προερχόμενων είτε από ιδιωτική πρωτοβουλία είτε από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Β) Στις σπουδές και την έρευνα για την πόλη και το χώρο. Πρόκειται για την υποβάθμιση και συρρίκνωση της βασικής έρευνας και διδασκαλίας στην αρχιτεκτονική και την πολεοδομία στα δημόσια πανεπιστήμια και την εξάρτηση από τη δυνατότητα εξεύρεσης χρηματοδοτήσεων για συγκεκριμένα πρότζεκτ (είτε από ευρωπαϊκά προγράμματα είτε από ιδιωτικά ιδρύματα). Ακόμα και αυτή η επιχειρηματική λειτουργία των εργαστηρίων και των ερευνητικών κέντρων φαίνεται να παραγκωνίζεται (απουσία έστω και λίγων πόρων) και στη θέση της να ξεπροβάλλει η εξατομικευμένη οδύσσεια του ήρωα ερευνητή-εξερευνητή χρηματοδοτήσεων.
Γ) Στην άσκηση του αρχιτεκτονικού επαγγέλματος. Πρόκειται για την επέκταση της ελαστικοποίησης της εργασίας από τη μισθωτή εργασία στο προτζεκταριάτο. Ένα νέο μαζικό στρώμα μορφωμένης νέας γενιάς που κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ εργασίας και ανεργίας συμμετέχοντας (από διάφορες θέσεις) στην υλοποίηση διάφορων πρότζεκτ. Αφημένη μέσα στην αρένα της κατεστραμμένης αγοράς εργασίας, η νέα γενιά οφείλει να αναδιαμορφώσει τον εαυτό της σε χαμογελαστή «εντέρπρενερ» πάνω από την οποία επικρεμάται η κόλαση των άπειρων δυνατοτήτων που δήθεν θα μπορέσουν να επιτευχθούν μέσα από καινοτόμες ιδέες, πλέον και λίγο κοινωνικά ευαίσθητες.
Η λέξη πρότζεκτ δεν αποτελεί πια μόνο έναν εκσυγχρονισμό και μεταφορά στην ελληνική γλώσσα λέξεων όπως το πρόγραμμα ή το έργο. Αποτελεί την αποτύπωση μιας νέας εποχής.
Ειδικά μέσα σε αυτή την εποχή, είναι που πρέπει να υψώσουμε μια φωνή υπεράσπισης κάποιων εννοιών. Της ηρεμίας στη σκέψη, το σχεδιασμό και τη δουλειά. Του βάθους, του αναγκαίου χρόνου και της αφοσίωσης στο παραγόμενο έργο. Της ανάγκης για ένα χωρικό σχεδιασμό με στόχο την εξυπηρέτηση κάποιων κοινωνικών και περιβαλλοντικών αναγκών. Της αξιοπρεπούς εργασίας. Της άρνησης μετατροπής της χώρας σε ένα απέραντο προτζεκτοράτο κατακερματισμένων δράσεων και μόνιμα ημιάνεργων αρχιτεκτόνων και αρχιτεκτονισσών.
Διαβάστε ακόμα:
Αττική σε Κρίση: «Μεγάλες επενδύσεις» που βαθαίνουν τις ταξικές-χωρικές ανισότητες
