του Μπάμπη Συριόπουλου
Στις 24 του Ιούνη, νύχτα Σαββάτου με ξημερώματα Κυριακής, πραγματοποιήθηκε στο Ίλιον μία ακόμα «λευκή νύχτα». Η δημοτική αρχή οργάνωσε συναυλίες δίνοντας πανηγυρικό χαρακτήρα και τα εμπορικά καταστήματα παραβιάζουν το ωράριο λειτουργίας, μένοντας ανοιχτά μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Αυτή την περίοδο έχει γίνει ήδη «λευκή» νύχτα στο Κορωπί (16/6), ενώ ετοιμάζεται και στο Μαρούσι χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμα η ημερομηνία.
Αυτή η πρακτική δεν είναι φετινή, έχει παρελθόν χρόνων και σε άλλους δήμους (Ν. Σμύρνη, Περιστέρι) και έρχεται να συμπληρώσει την επιδίωξη του μεγάλου εμπορικού κεφαλαίου (αλυσίδων, πολυκαταστημάτων και σούπερ-μάρκετ) για απελευθέρωση του ωραρίου, όπου και όσο είναι δυνατόν. Σε αυτά τα πλαίσια υπογράφτηκε και η λειτουργία για 32 Κυριακές το χρόνο για όσες περιοχές θεωρούνται τουριστικές, συμπεριλαμβανομένου του κέντρου της Αθήνας, απαίτηση της ΕΕ και του ΔΝΤ. Οι χαμένοι είναι οι εμποροϋπάλληλοι που ο μισθός τους και η ζωή τους γίνονται όλο και περισσότερο λάστιχο. Εξ άλλου αυτό είναι το μοντέλο για το σύνολο των εργαζόμενων, αυτό απαιτούν οι «αγορές» και εφαρμόζουν οι κυβερνήσεις.
Η «λευκή νύχτα» στο Ίλιον, εκτός των άλλων, δεν είχε και την απαραίτητη έγκριση από την Περιφέρεια Αττικής. Μετά από αίτηση τριών σωματείων (βιβλίου-χάρτου, Γουίντ, Πλαίσιο) η αντιπεριφέρεια δυτικού τομέα ανακοίνωσε στις 13/6 ότι δεν είχε «λάβει κανένα αίτημα είτε από εμπορικό σύλλογο, είτε από τον ίδιο το δήμο Ιλίου» για παράταση ωραρίου. Με βάση αυτά, τα τρία σωματεία, εκτός από τις εξορμήσεις για ενημέρωση των εργαζόμενων, εξάντλησαν κάθε νομικό μέσο, ενημέρωσαν το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας (ΣΕΠΕ) και την περιφερειακή του Διεύθυνση όπως και τις αστυνομικές αρχές.
Παρ’ όλα αυτά, πολλά καταστήματα στο κέντρο του Ιλίου άνοιξαν με πρωταγωνιστές τις αλυσίδες του χώρου και άλλους καταστηματάρχες να ακολουθούν αποβλέποντας στο τζίρο της μιας νύχτας. Τα τρία σωματεία, τοπικές και πολιτικές συλλογικότητες από το Ίλιον καθώς και συλλογικότητες από άλλες γειτονιές συγκέντρωσαν εκατοντάδες αγωνιστές που για ώρες μπλοκάρισαν καταστήματα, προσπαθώντας να ακυρώσουν στην πράξη την παραβίαση του ωραρίου. Η πλειοψηφία των υπαλλήλων ήταν αντίθετη στην παράταση της δουλειάς μέχρι τα χαράματα και μια μερίδα κατοίκων επίσης καταλάβαινε ότι η όλη διοργάνωση ήταν ένα πρόσχημα για την απελευθέρωση της αγοράς και την υποδούλωση της εργασίας.
Ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να ωραιοποιούμε την κατάσταση. Οι μικρέμποροι που άνοιξαν, στην πράξη επέλεξαν τη συμμετοχή τους στο πανηγύρι αυτό του ξέφρενου ανταγωνισμού ενάντια στα μακροπρόθεσμα συμφέροντά τους, προσδοκώντας να κερδίσουν αρπάζοντας πελατεία από τους συναδέλφους τους των γειτονικών δήμων για μια νύχτα. Οι κάτοικοι που στα μαύρα μεσάνυχτα αγόραζαν ρούχα και καλλυντικά νομιμοποίησαν έτσι την εξαντλητική δουλειά των υπαλλήλων. Ένα κομμάτι εργαζόμενων και ιδίως μεσαίων στρωμάτων βάζει τα εργατικά δικαιώματα σε δεύτερη μοίρα μπροστά στο δόγμα «δουλειά να ‘ναι κι ό,τι να ‘ναι».
Αν δούμε και τι έκανε ο κρατικός μηχανισμός κατά τη διάρκεια της «λευκής νύχτας», θα συμπληρωθεί το πάζλ. Η αστυνομία πέρασε νωρίς κατά τις 7 μ.μ., συνομίλησε με το δήμαρχο Ν. Ζενέτο σε φιλικό κλίμα και μετά από λίγο αποσύρθηκε. Πιο αργά το βράδυ ήρθε κλιμάκιο από το ΣΕΠΕ για να πραγματοποιήσει ελέγχους στα καταστήματα και να επιβάλλει πιθανά πρόστιμα. Τότε οι καταστηματάρχες, ο δήμαρχος και ο αντιδήμαρχος μπήκαν μπροστά και με τραμπουκισμούς προς τους επιθεωρητές εργασίας εμπόδιζαν τους ελέγχους. Οι υπάλληλοι του ΣΕΠΕ έψαχναν την αστυνομία για να τους συνοδεύσει στους ελέγχους αλλά αυτή δεν βρισκόταν! Ο δήμαρχος σε ρόλο ακτιβιστή υπέρ της εργοδοσίας και οι κρατικοί φορείς να μη μπορούν να συναντηθούν μεταξύ τους!
Βέβαια το νομικό πλαίσιο είναι έτσι φτιαγμένο ώστε να παραβιάζεται. Ο ΣΕΠΕ ελέγχει μόνο για τους εργαζόμενους, αν είναι δηλωμένοι κτλ, και όχι για το ωράριο, ενώ η αστυνομία μπορεί να κάνει μηνύσεις (που ποιος ξέρει πότε θα εκδικαστούν μαζί με τις εφέσεις) και να βάλει πρόστιμα (που ποιος ξέρει αν και πότε θα πληρωθούν) αλλά δεν κλείνει τα καταστήματα εκείνη τη στιγμή. Ακόμα τα τρία σωματεία δεν έχουν πάρει απάντηση αν και πόσα πρόστιμα έχουν δοθεί. Αυτή η επιτηδευμένη αδυναμία του κρατικού μηχανισμού να επιβάλλει το νόμο σε αυτό ειδικά το ζήτημα επιβεβαιώνει «ότι υπάρχει μια κεντρική πολιτική κατεύθυνση, μέσω της μεθόδου “εναντιωνόμαστε στα λόγια, αλλά ουσιαστικά κάνουμε τα στραβά μάτια”, να αφήνουν ανοιχτό το περιθώριο για τις “λευκές νύχτες”», όπως γράφει σε ανακοίνωσή του ο σύλλογος των βιβλιοϋπαλλήλων. Η ακύρωσή τους είναι θέμα επιβολής του κινήματος, όπως έδειξε η Ν. Σμύρνη πέρσι και το Περιστέρι παλιότερα.
