Οι μουσικοί σήμερα δεν χρειάζονται αφεντικά για να κάνουν τη δουλειά τους, τονίζει στο Πριν ο τραγουδοποιός Σπύρος Γραμμένος, σημειώνοντας πως φορείς όπως η ΑΕΠΙ θα πρέπει να τους διαχειρίζονται οι ίδιοι οι δημιουργοί. Η μουσική, οι στίχοι, η πρόζα και γενικά η καλλιτεχνική δραστηριότητά του Σπύρου Γραμμένου συνδέθηκαν σε μεγάλο βαθμό με την άνθηση κινημάτων αντίστασης και αμφισβήτησης απέναντι στην κρατική καταστολή, την οικονομική εξαθλίωση, το ρατσισμό και την ξενοφοβία. Έχει γράψει τραγουδια και έχει δώσει συναυλίες για τους πρόσφυγες, έχει τραγουδήσει σε προσφυγικά καμπ, ενώ συνεχίζει να συμμετέχει σε πρωτοβουλίες αλληλεγγύης σε πρόσφυγες και μετανάστες. Όπως μας λέει, ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να νιώσει τον πόνο του άλλου και εύχεται το θάνατό του είναι ψυχικά κενός και τυφλωμένος.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τζιαντζή
Είσαι πολυπράγμων καλλιτέχνης. Γράφεις τραγούδια, στίχους, ποιήματα,
μουσική για θεατρικές παραστάσεις, κάνεις παραστάσεις με πρόζα, συναυλίες, κάνεις ραδιόφωνο ή και επιλέγεις τραγούδια
ως DJ. Πόσο δύσκολο ή εύκολο είναι να εκφράζεσαι με τόσους διαφορετικούς τρόπους;
Πέρα από τον χρόνο που μπορεί να με στριμώχνει μερικές φορές, νομίζω πως όλα αυτά κάπου συνδέονται μέσα μου και με κάνουν χαρούμενο.
Η επικοινωνία. Αυτό είναι που με κάνει να τα αγαπάω και να τα μοιράζομαι όλα αυτά. Γενικά δεν κάνω πράγματα που δεν μου αρέσουν.
Όσον αφορά την επιβίωση, ποια είναι η κατάσταση για τους μουσικούς
σήμερα; Βλέπουμε ότι συνεχίζεται η αντιπαράθεση για τη στάση της ΑΕΠΙ
και το θέμα των πνευματικών δικαιωμάτων. Τι σημαίνουν τα πνευματικά
δικαιώματα στην εποχή του spotify και του youtube;
Η θέση μου στο κομμάτι της ΑΕΠΙ είναι πως έναν τέτοιο φορέα θα έπρεπε να τον διαχειρίζονται οι ίδιοι οι δημιουργοί. Δεν χρειάζεται να βάλεις ένα αφεντικό από πάνω σου για να διαχειρίζεται την δουλειά σου.
Κάποτε, όταν έλεγες “είμαι μουσικός” σε ρωτάγανε “και τι δουλειά κάνεις;” Πλέον αυτό δεν έχει πλάκα. Χρειάζεται να κάνεις πολλά πράγματα, τουλάχιστον γύρω από το αντικείμενό σου.
Κάθε Τρίτη παρουσιάζεις την εκπομπή «Ποιοτική Μουσική σε Κακή
Ποιότητα» στο ραδιόφωνο (toradiofono.gr). Ποια είναι η εμπειρία σου
από το διαδικτυακό ραδιόφωνο; Τι ρόλο παίζει εδώ η διαδραστικότητα;
Στο ραδιόφωνο που είμαι μόνος σε ένα δωμάτιο και μιλάω σε ένα μικρόφωνο, αν δεν νιώσω πως με ακούει κάποιος, θα νιώθω πως μιλάω με το μικρόφωνο. Αυτό θα με κάνει να σκεφτώ περίεργα, θα σηκωθώ από την καρέκλα και θα αρχίσω να φωνάζω.
Το ραδιόφωνο το αγαπώ από πολύ μικρός και έχω υπάρξει πολλές φορές πίσω από το μικρόφωνο που λέγαμε. Το toradiofono.gr το αγαπούσα απ’ όταν άνοιξε μέχρι τη στιγμή που μπήκα σε αυτήν την παρέα. Τώρα πια είναι ένα κομμάτι μου.
Είσαι σαφώς πολιτικοποιημένος καλλιτέχνης. Ποιοι δρόμοι, ποιοι
παράγοντες σε οδήγησαν εδώ; Γενικά, η πολιτικοποίηση στο χώρο του
τραγουδιού βρίσκεται σε ύφεση ή απλά αναζητά νέους δρόμους;
Τα τραγούδια μου είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μου. Αν ζούσαμε σε έναν υπέροχο κόσμο, χωρίς εξουσίες, ιδιοκτησίες, εκμετάλλευση, οικονομικές κρίσεις, πόνο, πόλεμο, προσφυγιά, ξενιτιά και ένα κάρο “καθημερινότητες”, λογικά θα έγραφα για λουλούδια, ποταμάκια, φιλάκια, αγκαλίτσες, αστέρια και φεγγάρια, αν και τώρα προσπαθώ να τα βάζω στα τραγούδια μου.
Τώρα, εδώ που ζούμε, δυστυχώς,τα τραγούδια έχουν αυτά τα στοιχεία.
Όσον αφορά το άλλο σκέλος της ερώτησης, δεν νομίζω πως είναι σε ύφεση το πολιτικό τραγούδι. Σίγουρα έχει αλλάξει μορφή, αλλά υπάρχουν πολλές μπάντες και καλλιτέχνες που το τραγουδάνε και με πολύ ωραίο τρόπο.
Μπορούμε σήμερα να μιλάμε για συλλογικότητες στο χώρο της μουσικής;
Δηλαδή για κάτι παραπάνω από παρέες;
Και οι παρέες και οι συλλογικότητες είναι ανάγκη. Σίγουρα το δεύτερο είναι κάπως πιο δύσκολο, αλλά αν τα πετύχεις και τα δύο μαζί, πέτυχες!
Το βασικό πρόβλημα σε όλα αυτά είναι ο εγωισμός και ο ανταγωνισμός. Αν μπορέσεις να τα αποβάλεις αυτά, σίγουρα όλα θα είναι πιο όμορφα.
Πώς κρίνεις την αμήχανη κατάσταση που επικρατεί σήμερα, δύο χρόνια μετά το “πρώτη φορά Αριστερά”;
Δεν σταμάτησα στιγμή να νιώθω όπως ένιωθα για την εξουσία. Η εξουσία, όσα πρόσωπα και να αλλάξει, θα είναι εκεί για να κάνει τη δουλειά της. Ελπίζω να με βρίσκει πάντα απέναντι και να μη χρειαστεί να μου τρίψει κάποτε κάποιος αυτό το φύλλο στα μούτρα.
Υπήρξες θύμα στοχοποίησης και διαδικτυακής επίθεσης από τον Άδωνη
Γεωργιάδη. Πως βλέπεις τον κανιβαλισμό που πολλές φορές κυριαρχεί στο
διαδίκτυο; Είναι προνόμιο των δεξιών τρολ ή παρεισφρέει και στην κουλτούρα της “άλλης” πλευράς;
Ο κανιβαλισμός είναι βασικό στοιχείο της εποχής μας. Ειδικά το διαδίκτυο και η ελευθερία της ανωνυμίας(που ουσιαστικά δεν υπάρχει) έχουν κάνει τον κόσμο να βγάλει τον πραγματικό του εαυτό. Τα σχόλια που γράφονται σε δημοσιεύσεις, σε βίντεο, στο youtube, στο faceboo, είναι ό,τι πιο σάπιο και αισχρό υπάρχει στις μέρες μας και αυτό είναι η αληθινή μορφή της κοινωνίας μας. Απαιδευσία και βλακεία.
Αυτό είναι έλλειψη πραγματικής ζωής, φίλων και υγιούς συναναστροφής.
Τι σημαίνουν σήμερα οι όροι ποπ, έντεχνο, λαϊκό; Αν μέχρι σήμερα η αγορά καθόριζε το ύφος της μουσικής παραγωγής, μπορούμε να ελπίζουμε ότι τα νέα δίκτυα θα την απαλλάξουν από την κηδεμονία των δισκογραφικών εταιρειών;
Δεν ξέρω πού μπορεί να πάει όλο αυτό. Γενικά δεν είμαι καλός στις προβλέψεις (πέρα από το φλιτζάνι). Η τεχνολογία τα τελευταία χρόνια έχει φέρει τεράστιες αλλαγές στη ζωή μας, που αν κάτσουμε και τις σκεφτούμε θα φρικάρουμε. Η πληροφορία τρέχει με απίστευτους ρυθμούς. Οι δίσκοι γίνανε mp3 χαμένα σε ανώνυμους φακέλου,οι φωτογραφίες από ένα εικοσιτεσσάρι film που το περίμενες με ανυπομονησία έξω από το φωτογραφείο, έγιναν χιλιάδες φωτογραφίες, οι περισσότερες χωρίς ουσία, σε σκληρούς δίσκους.
Απ’ την άλλη, εγώ έκανα δυο δίσκους χωρίς καμία εταιρεία και ανεβάζοντας τα κομμάτια μου στο διαδίκτυο.
Αρκούν η τέχνη και η αλληλεγγύη των απλών ανθρώπων για να γκρεμίσουν απάνθρωπες και ρατσιστικές πολιτικές;
Νομίζω πως όλα βάζουν το λιθαράκι τους, αλλά τίποτα δεν είναι αρκετό μπροστά στον πόνο που έχουν τα μάτια ενός παιδιού.
Ο ρατσισμός είναι κόμπλεξ κατωτερότητας και έλλειψη παιδείας. Όταν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να νιώσει τον πόνο του άλλου και του εύχεται θάνατο ή του λέει «να καθόσουν σπίτι σου να πολεμήσεις», είναι ψυχικά κενός και τυφλωμένος. Δεν μπορεί να αγαπήσει ούτε τον ίδιο του τον εαυτό.
Για τον φόβο και τον τρόμο που σπέρνουν οι εξουσίες, πολιτικές και θρησκευτικές, έχουν γράψει πολλοί ποιητές και φιλόσοφοι…
Τι καινούργιο να περιμένουμε από τον Σπύρο Γραμμένο;
Αυτή την εποχή μαζεύω τα κομμάτια και τις εικόνες που θα ήθελα να έχει ο επόμενος δίσκος.
Το καλοκαίρι πέντε μέρες θα γυρνάμε όπου μπορούμε και όπου μας θέλουνε και δύο θα παίζουμε στην Αθήνα με ωραίο παρεάκι και ωραία πράγματα, αλλά είναι αμαρτία και θα τιμωρηθώ αν το προδώσω.
