Την ερχόμενη Κυριακή, 2 Απριλίου, ο Γιώργος Μεράντζας θα βρεθεί στη σκηνή του Ίλιον Plus, μαζί με τον Γιάννη Κούτρα και τρεις εκλεκτούς μουσικούς, τους Ντάσο Κούρτι, Δημήτρη Σίντο και Βασίλη Προδρόμου. Μιλώντας στο ΠΡΙΝ, μας ξεκαθαρίζει ότι το σύστημα έχει αποτελεσματικούς τρόπους για να εκβιάζει τους καλλιτέχνες και πνευματικούς δημιουργούς τις κρίσιμες στιγμές και, για τον λόγο αυτό, η αντίσταση δεν είναι εύκολη υπόθεση. Όμως, υπάρχει — κι ο ίδιος είναι απόδειξη.
Συνέντευξη στο Γιώργο Παυλόπουλο
Υπάρχει σήμερα, την εποχή της μεγάλης κρίσης και του κοινωνικού πόνου, που η ελπίδα φαίνεται όλο και πιο αχνή στον ορίζοντα, πολιτικό τραγούδι στην Ελλάδα;
Έχει μεγάλη σημασία τι εννοούμε όταν λέμε πολιτικό τραγούδι. Πάνω απ’ όλα πρέπει να είναι τραγούδι, να έχει έμπνευση και να αντέχει στο χρόνο, αλλιώς είναι μια κατασκευή που θα εξυπηρετήσει (κι αν το κάνει κι αυτό) μικρές χρονικές συγκυρίες. Υπάρχει και θα υπάρχει πάντα κατά τη γνώμη μου πολιτικό τραγούδι που θα εκφράζει τα κοινωνικά προβλήματα και γενικότερα τον πόνο και τον καημό της εποχής. Ένα τραγούδι του Ορφέα Περίδη σε στίχους Γιώργου Σιδερή λέει. «Αυτός που πάει τη ζωή λιγάκι παραπέρα είναι ο πιο μοναχός στη γη όταν τελειώνει η μέρα». Αυτό για μένα είναι πολιτικό τραγούδι.
Πώς εξηγείς την μειοψηφική και αναιμική, στην καλύτερη περίπτωση, παρουσία του καλλιτεχνικού κόσμου στον αγώνα κατά των μνημονιακών πολιτικών;
Εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, στις περισσότερες περιπτώσεις έχουμε υποταγή στο σύστημα εξουσίας και εξαργύρωση γραμματίων από προηγούμενες περιόδους. Σε αυτές τις δύσκολες και συγκλονιστικές στιγμές που ζούμε, εφτά χρόνια τώρα, ο φερετζές έχει σκιστεί και βλέπουμε καθαρά τι κρυβόταν από πίσω. Αυτό βέβαια, δεν συμβαίνει μόνο στον καλλιτεχνικό, αλλά και σε όλο τον πνευματικό κόσμο. Η διαπλοκή είναι η μεγάλη δύναμη του συστήματος, το οποίο κάποτε σου στέλνει τον λογαριασμό και είσαι αναγκασμένος ή να πεις αυτά που θέλουν ή να βάλεις φερμουάρ.
Μπορεί, αλήθεια, να υπάρξει συγκροτημένη και ανατρεπτική παρέμβαση σήμερα στο χώρο του τραγουδιού και γενικότερα της καλλιτεχνικής δημιουργίας;
Όχι, γιατί αν μπορούσε θα είχε εμφανιστεί. Δεν μπορούμε να παραγγείλουμε κάτι τέτοιο, γιατί φαίνεται ότι οι συνθήκες δεν είναι ώριμες και δεν έχει δημιουργηθεί εκείνο το ρεύμα που θα έχει και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ανατροπής.
Υπάρχουν τραγούδια των ημερών μας που θα ήθελες να ερμηνεύσεις — και αν ναι, γιατί;
Βεβαίως και δεν είναι λίγα αυτά τα τραγούδια. Δεν εννοώ βέβαια κάποια τραγούδια που έχουν γίνει μεγάλες εμπορικές επιτυχίες. Αυτό δεν με συγκινούσε ποτέ και πολύ περισσότερο δεν μου λέει τίποτα σήμερα. Το ξέρω, αυτό που μόλις είπα ακούγεται κάπως περίεργα και θα μπορούσαν κάποιοι να πουν ότι το λέω γιατί ζηλεύω τις μεγάλες εμπορικές επιτυχίες τις οποίες δεν είχα στην καριέρα μου. Όμως, πάντα θέλω να επιλέγω τα τραγούδια μέσα από τα οποία μπορώ να εκφραστώ και τα οποία με κάνουν καλύτερο. Την ερμηνεία την βλέπω σαν μια ψυχοθεραπεία κατά τη διάρκεια μιας παράστασης.
Η επικοινωνία και συνεργασία σου με νέους καλλιτέχνες σημαίνει πως βρίσκεις σε αυτούς νέες πηγές αναζήτησης και έμπνευσης; Ποια είναι η γνώμη σου για τις αναζητήσεις των νέων παιδιών στη μουσική;
Με συγκινεί πάντα η αναζήτηση της αλήθειας και οι νέοι το έχουν πρώτα απ’ όλα στο αίμα τους. Για μένα, το να συνεργάζομαι με νέους ανθρώπους και ακόμα καλύτερα να βρίσκομαι στο πάλκο μαζί τους είναι μεγάλη συγκίνηση έμπνευση και δημιουργία. Έχω την χαρά και την τύχη να συνεργάζομαι εφτά χρόνια τώρα με τέτοια καταπληκτικά άτομα και αυτό που έχω πάρει δεν περιγράφονται. Θα ήθελα μάλιστα να τους αναφέρω, είναι ο Ντάσο Κούρτι, ο Βασίλης Κετεντζόγλου, ο Δημήτρης Σίντος και ο Βασίλης Προδρόμου. Τώρα όσο για τις αναζητήσεις των νέων παιδιών τα πράγματα είναι περίεργα, γιατί από τη μία υπάρχει η τεχνολογία που σου επιτρέπει να κάνεις –με λίγα χρήματα, δικά σου χρήματα– την ηχογράφηση στο σπίτι σου, ενώ από την άλλη δεν υπάρχουν δισκογραφικές εταιρείες που θα πλήρωναν για κάτι τέτοιο. Έτσι κι αλλιώς, ουσιαστικά δεν υπάρχουν δισκογραφικές εταιρείες σήμερα και για να παρουσιάσει την δουλειά του ένας νέος δημιουργός πρέπει να έχει άλλη εργασία, ικανή να χρηματοδοτήσει το έργο του.
Πρόσφατα αποκαλύφθηκε ένα σκάνδαλο ολκής με την ΑΕΠΙ. Ποιος είναι ο ρόλος της στο χώρο και ειδικότερα στα δικαιώματα των μουσικών και καλλιτεχνών;
Κατά σύμπτωση ρωτάτε έναν άνθρωπο που έχει υποστεί πάρα πολλά από τη συγκεκριμένη εταιρεία, η οποία εισπράττει εδώ και πάρα πολλά χρόνια τα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών και των ερμηνευτών, μοιράζοντας λίγα από αυτά στους δικούς της ανθρώπους και τα υπόλοιπα στους προσωπικούς της λογαριασμούς, κυρίως στο εξωτερικό. Ήμουν για πολλά χρόνια γραμματέας της ένωσης τραγουδιστών Ελλάδας και μαζί με άλλους συναδέλφους και τους δικηγόρους μας δίναμε τη μάχη δεκαετίες για να δημιουργηθούν εισπρακτικοί οργανισμοί πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων, μη κερδοσκοπικοί, όπως σε όλο τον κόσμο. Να έχουμε δηλαδή μια κανονικότητα και στην Ελλάδα. Οι πιέσεις που δεχόμουν από την ΑΕΠΙ ήταν αφόρητες. Με προειδοποίησαν τηλεφωνικά ότι αν δεν συμμορφωθώ και χαμηλώσω τους τόνους θα μου κλέψουν το μόνο περιουσιακό στοιχείο που είχα, το αυτοκίνητό μου — και αυτό έγινε! Είναι πολύ μεγάλη συζήτηση και δεν είναι του παρόντος. Χαίρομαι ιδιαίτερα με τις τελευταίες εξελίξεις. Θέλω να δηλώσω, όμως, με μεγάλη μου λύπη ότι η συγκεκριμένη εταιρία θα είχε καταρρεύσει πολύ νωρίτερα αν δεν την στήριζαν επώνυμοι συνάδελφοί (που τους ξέρουμε όλοι), με το αζημίωτο βέβαια…
Στα ΜΜΕ έπεσαν οι μάσκες – Υποχρέωσή μου να στηρίξω το ΠΡΙΝ!
Μαζί με τον Γιάννη Κούτρα και τη μουσική συντροφιά σας θα τραγουδήσετε στη γιορτή του ΠΡΙΝ, στις 2 Απριλίου. Γιατί αποφασίσατε να το κάνετε, με ποιο σκοπό;
Είναι χαρά μου και υποχρέωσή μου να συμμετέχω αφιλοκερδώς στην εκδήλωση αυτή για την εφημερίδα ΠΡΙΝ και γνωρίζω τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζει ένα τέτοιο έντυπο σήμερα.
Υπάρχει μέλλον για τις εφημερίδες, ακόμη και τις εφημερίδες σαν το ΠΡΙΝ, την εποχή του Διαδικτύου ή οδεύουν αναγκαστικά προς τον «θάνατο»;
Δεν νομίζω πως το Διαδίκτυο μπορεί να παίξει το ρόλο που παίζει μια εφημερίδα. Όμως στις μέρες μας, με την μεγάλη οικονομική –και όχι μόνο– κατάρρευση, τα πράγματα δυσκολεύουν. Ίσως, ένας μεγάλος αριθμός συνδρομητών θα βοηθούσε την κατάσταση.
Ποια είναι η γνώμη σου για τα ΜΜΕ σήμερα στην Ελλάδα; «Αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι», όπως λέει το γνωστό σύνθημα ή μήπως τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά;
Εδώ κι αν έχουν πέσει οι μάσκες. Δεν είναι μόνο αυτό που ξέραμε ότι φιλτράρουν και λογοκρίνουν το τι θα κυκλοφορήσει αλλά φτάσανε στο έσχατο σημείο να κατασκευάζουν ειδήσεις που τους εξυπηρετούν πλήρως. Όσο για τους δημοσιογράφους σε αυτά τα μέσα, ελάχιστοι, μετρημένοι στα δάχτυλα, υπογράφουν επί της ουσίας το άρθρο τους. Οι υπόλοιποι, φανερά πια, στα κανάλια και στις εφημερίδες σκοτώνονται γελοιωδώς ποιος θα εξυπηρετήσει καλύτερα το αφεντικό τους. Και μάλιστα, χωρίς καμία τσίπα.
