ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΔΑΡΑ
Συνεχείς είναι οι εξελίξεις στην Τουρκία έπειτα και από τις συλλήψεις στελεχών του φιλοκουρδικού κόμματος HDP, ιδιαίτερα λίγο πριν τη συνταγματική αναθεώρηση.
Το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ φλερτάρει επικίνδυνα όλο και περισσότερο με το εθνικιστικό MHP, με στόχο την πολυπόθητη για τον πρόεδρο Ερντογάν συνταγματική αναθεώρηση που θα παραχωρήσει εκτελεστικές αρμοδιότητες στην προεδρία.
Ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ ανακοίνωσε ότι οι συναντήσεις με τα πολιτικά κόμματα ολοκληρώνονται στο τέλος της εβδομάδας και ότι οι αλλαγές στο σύνταγμα έχουν σχεδόν οριστικοποιηθεί.
«Με τη συνταγματική αναθεώρηση και τις αλλαγές που θα κάνουμε στο καθεστώς διακυβέρνησης, θα περάσει στην Ιστορία η εποχή των κυβερνητικών συνασπισμών. Δεν θα έχουμε πλέον συνασπισμούς, θα υπάρχει πάντα μια ενιαία ισχυρή πολιτική βούληση. Μια ισχυρή πολιτική βούληση είναι απαραίτητη για την επιβίωση, την ενότητα και τη συνοχή της Τουρκίας», δήλωσε ο Γιλντιρίμ, όπως αναφέρει η εφημερίδα Χουριέτ.
Το ΑΚΡ διαθέτει 316 έδρες στην Εθνοσυνέλευση, 14 λιγότερες από όσες απαιτούνται για τη συνταγματική αναθεώρηση. Πίσω από κλειστές πόρτες, συντελούνται πυρετώδεις διεργασίες προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι το ΜΗΡ (το κόμμα των «Γκρίζων Λύκων») θα στηρίξει την κυβερνητική πρόταση. «Θα ακούσουμε με προσοχή τι λένε και θα ενεργήσουμε στη συνέχεια. Δεν θα ενεργήσουμε αν δεν είμαστε βέβαιοι ότι υπάρχουν οι 330 ψήφοι», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης, Νουμάν Κουρτουλμούς.
Οι συλλήψεις της ηγεσίας του φιλοκουρδικού HDP εξυπηρετούν αυτήν τη στρατηγική. «Ο οδικός χάρτης του Ερντογάν προς την υιοθέτηση νέου συντάγματος, που θα του δώσει πλήρη εκτελεστική εξουσία, περνάει μέσα από τη συντριβή του HDP ως πολιτικής δύναμης και τη συλλογή του μέγιστου αριθμού εθνικιστικών ψήφων στο δημοψήφισμα του 2017», είπε στην εφημερίδα Financial Times ο αναλυτής Άντονι Σκίνερ. «Ο Ερντογάν έπαιξε το εθνικιστικό χαρτί πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2014 και απέδωσε καρπούς. Τώρα παίζει το ίδιο χαρτί με ακόμη μεγαλύτερη ένταση».
Μετά την ψήφισή του από την Εθνοσυνέλευση, στις αρχές του 2017, το αναθεωρημένο σύνταγμα θα τεθεί στην κρίση του τουρκικού λαού με δημοψήφισμα. Από τη διαδικασία αυτή, ο Ερντογάν αποφάσισε να εξαιρέσει τελείως το HDP, ένα κόμμα που δεν ζητεί μόνον την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των Κούρδων αλλά και την κατοχύρωση σειράς προοδευτικών και δημοκρατικών αλλαγών. Ο συλληφθείς ηγέτης του HDP, Σελαχατίν Ντεμιρτάς, θεωρούσε ότι δεν είναι εφικτή η κατάρτιση νέου συντάγματος χωρίς να λυθεί πρώτα το κουρδικό ζήτημα. «Πώς μπορεί να επιτευχθεί μια κοινωνική συναίνεση με τόση καταστολή, απειλές και παραβιάσεις δικαιωμάτων;», ρωτούσε πέρυσι ο Ντεμιρτάς.
Την απάντηση έδωσε ο Ερντογάν ποινικοποιώντας κάθε υπεράσπιση της κουρδικής υπόθεσης, με μαζικές συλλήψεις ακαδημαϊκών, δημοσιογράφων, δημάρχων, που κορυφώθηκαν με τη σύλληψη της ηγεσίας του αριστερού κόμματος HDP. Όπως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση σήμερα, μοιάζει εξωπραγματικό ότι μόλις πριν από ένα χρόνο η τουρκική κυβέρνηση συνομιλούσε με την ηγεσία του HDP, ώστε να βρεθεί κοινός τόπος στην πορεία προς τη συνταγματική αναθεώρηση.
Αντί ενός συντάγματος που θα αφήνει πίσω του τη μιλιταριστική κληρονομιά του συντάγματος του 1982, η Τουρκία οδεύει σε συνταγματική αναθεώρηση εν μέσω σφοδρών συγκρούσεων με τους Κούρδους και όντας εξαρτημένη από το ΜΗΡ. «Το ΑΚΡ ας φέρει αυτό που ετοίμασαν, θα το δούμε και θα το αξιολογήσουμε», είπε ο επικεφαλής του ΜΗΡ, Ντεβλέτ Μπαχτσελί.
(Φωτογραφία: Παναγιώτης Τζάμαρος / FOSPHOTOS)
