Τελειώνει η ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Αν αντί για τη συχνότητα των αναφορών, όπως κάνουν οι συγγραφείς του Λεξικού της Οξφόρδης, χρησιμοποιούσα­με ως κριτήριο την επιρροή που θα ασκήσει μία λέξη στις εξελίξεις το επόμενο διάστημα τότε ως λέξη της χρο­νιάς δεν έπρεπε να επιλέγαμε την «μετα-αλήθεια», όπως ορίστηκε ο χώρος της προ­σωπικής πρόσληψης της πραγματικότητας μεταξύ της αλήθειας και του ψεύδους, αλλά την «ψευδο-οικονομία».

Είναι η γκρίζα ζώνη που ευδοκιμούν οι στατιστικές και η πειθαρχία και μαραζώνουν οι ανθρώπινες ζωές.
Τον όρο τον χρησιμοποίησε πρώτη φορά ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την προεκλογική περίοδο για να περιγράψει τις συνέπειες των χαμηλών επιτοκίων που πέτυχαν να απομα­κρύνουν την οικονομική μεγέθυνση και να φέρουν πιο κοντά την επόμε­νη χρηματοοικονομική κρίση, καθώς για μια ακόμη φορά έχουν αυξηθεί οι παράγοντες αστάθειας. Κι αν η παραπά­νω αιτίαση δεν αποτελεί κά­τι καινούργιο, εκεί που ο νέ­ος αμερικανός πρόεδρος έκα­νε τη διαφορά ήταν σε σχέ­ση με τον καταλογισμό των ευθυνών, καθώς έδειξε την κεντρική τράπεζα. Ξεπερ­νώντας μάλιστα την κόκκι­νη γραμμή που επιβάλλει το σεβασμό στην ανεξαρτησία της κι απαγορεύει τη δημό­σια κριτική επί των αποφάσεων της, ο ηγέ­της των Ρεπουμπλικανών χαρακτήρισε την ηγεσία της ομοσπονδιακής τράπεζας τόσο απολίτικη, όσο κι η …Χίλαρι Κλίντον.

Κριτι­κή εναντίον της κεντρικής τράπεζας άσκη­σε και η νέα βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέ­ζα Μέι από το βήμα του συνεδρίου των Τό­ρηδων στις 5 Οκτωβρίου, αποδίδοντας στο κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα τις ευθύνες για τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ πλουσί­ων και φτωχών. Τερέζα Μέι και Ντόναλντ Τραμπ με τις επιθέσεις τους στη νομισματι­κή πολιτική άμεσα κηρύσσουν το τέλος των χαμηλών ακόμη και μηδενικών επιτοκίων, τονίζοντας ότι ήταν μια πολιτική που ευνό­ησε τους κατόχους χρηματικού κεφαλαίου και όσους χρωστούν, ενώ τιμώρησε μικρο­καταθέτες και μικροσυνταξιούχους, που εί­δαν τους λογαριασμούς τους να εξανεμίζο­νται. Επίσης, μπορούμε να προσθέσουμε, η πολιτική των μηδενικών επιτοκίων έφτασε και στα όρια της, κλείνοντας τον κύκλο της.

Μακροπρόθεσμα οι επιθέσεις τους σηματο­δοτούν το τέλος της λεγόμενης ανεξαρτη­σίας των κεντρικών τραπεζών που αποτέ­λεσαν ακρογωνιαίο λίθο της «χρυσής επο­χής της χρηματοοικονομικής παγκοσμιοποί­ησης (1989-2016)», όπως τη χαρακτήρισε ο αρθρογράφος των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, Βόλ­φγκανγκ Μινχάου, ο οποίος τονίζει ωστό­σο ότι το τέλος της ανεξαρτησίας δεν έρχε­ται ούτε πλήρως ούτε εν μια νυκτί.

Κι ενώ στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού η κε­ντρική τράπεζα προσαρμόζεται στα νέα δε­δομένα εισακούοντας τις πολιτικές οδηγί­ες κι ετοιμάζεται στη σύνοδό της στις 13 και 14 Δεκεμβρίου να ανακοινώσει αύξηση των επιτοκίων, η Φρανκφούρτη προαναγγέλ­λει συνέχιση του καταστρεπτικού μίγματος χαλαρής νομισματικής-σφικτής δημοσιονο­μικής πολιτικής. Μάρτυρας η επέκταση του προγράμματος αγοράς ομολόγων αξίας 80 δισ. ευρώ μηνιαίως και μετά τον Μάρτιο του 2017, όπως την προανήγγειλε ο αντιπρόε­δρος της ΕΚΤ Βίτορ Κοστάντσιο, επιδεικνύ­οντας δημόσια τα συμπτώματα της ανίατης και ραγδαία επιταχυνόμενης σκλήρυνσης κα­τά ευρώ που γονατίζει πλέον την ήπειρο…