του Λεωνίδα Βατικιώτη
Μια ιδιαίτερα περίπλοκη πολιτικά κατάσταση είναι αναγκασμένη να διαχειριστεί η Γερμανία μετά την απόφαση των Βρετανών ψηφοφόρων να αποχωρήσει η χώρα τους από την ΕΕ. Οι δυσκολίες σχετίζονται με τα πολιτικά μηνύματα που θα εκπέμψει η στάση του Βερολίνου κι όχι με τις οικονομικές ή νομικές πτυχές της εξόδου, χωρίς ―βέβαια― να υποτιμούμε τα καινοφανή προβλήματα που σμούς, αν όχι στην εξάλειψή τους, αποτελεί εκ των προτέρων κοινό τόπο ενώ οι δικηγόροι θα έχουν ένα απέραντο και γόνιμο πεδίο να εξασκηθούν στην πιο αγαπημένη τους ασχολία που είναι η ερμηνεία νόμων, διατάξεων και διεθνών συνθηκών.
Πολιτικά, όμως, τα πράγματα δεν είναι καθόλου εύκολα για τη Μέρκελ, που δέχεται δημοσίως το ένα χαστούκι μετά το άλλο. Στο ένα άκρο του περιθωρίου επιλογών της βρίσκεται η επίδειξη ακαμψίας, σε συνέχεια της ρήσης του Σόιμπλε λίγες μέρες πριν την ημερομηνία, σταθμό πλέον, της 23ης Ιουνίου ότι «η έξοδος είναι έξοδος». Ωστόσο μια τιμωρητική στάση του Βερολίνου απέναντι στο Λονδίνο όχι απλώς θα δικαιώσει τις αιτιάσεις των προπαγανδιστών του Brexit αλλά, πολύ σημαντικότερο, θα δώσει επιπλέον ώθηση και σε άλλα πολιτικά ρεύματα και κόμματα άλλων χωρών εκτός της Μεγάλης Βρετανίας (άμεσα Αυστρία, Ουγγαρία, Ολλανδία, κ.α.) να διεκδικήσουν την έξοδό τους από τη γερμανική Ευρώπη της ΕΕ. Στο άλλα άκρο, βρίσκεται μια σχεδόν διευκολυντική στάση που δε θα επιβεβαίωνε μεν την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη περί Τέταρτου Ράιχ αλλά θα λειτουργούσε διαβρωτικά απέναντι στο μέχρι σήμερα γερμανικό κεκτημένο και, το χειρότερο για την Γερμανία, θα έστελνε μήνυμα και στις άλλες 26 χώρες πως αποτελεί ελεύθερο δικαίωμα κάθε κράτους μέλους η έξοδος από την ΕΕ.
Ανάμεσα σε αυτές τις συμπληγάδες, το Βερολίνο, όπως φάνηκε κι από το έγγραφο του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών που διέρρευσε μέσω της εφημερίδας Χάντελσμπλατ, επιλέγει την υπογραφή μιας συμφωνίας σύνδεσης, με την Αγγλία να υπάγεται σε ένα ειδικό καθεστώς «συνδεδεμένου εταίρου». Στο πλαίσιό της, που δε θα επιτρέπει την αυτόματη αναπαραγωγή από άλλες χώρες έτσι ώστε να αποτελέσει ένα δεδικασμένο, ενθαρρύνοντας κι άλλες χώρες να το υιοθετήσουν, θα επιτρέπεται μεν η πρόσβαση στην ενιαία αγορά, χωρίς όμως αυτοματισμούς. Όλα κατόπιν συμφωνιών.
Εντός της ΕΕ το Βερολίνο δεν έχει άλλη επιλογή, όπως φαίνεται και στο μυστικό σχέδιο του μισητού γερμανού υπουργού Οικονομικών, πέρα από την εμβάθυνση της ευρωζώνης και των διαδικασιών ενοποίησης, μέσω για παράδειγμα του στενότερου ελέγχου της δημοσιονομικής πολιτικής των κρατών–μελών. Εν ολίγοις, το Βερολίνο θα επιλέξει φυγή προς τα εμπρός, δηλαδή περισσότερη λιτότητα και φτώχεια…
