Μαρία Μπικάκη
Αναχαίτιση, επιστροφή, Φρόντεξ και ΝΑΤΟ αποφάσισε η Σύνοδος Κορυφής
Πέμπτη και Παρασκευή, 18 και 19 Φλεβάρη, εξελίχτηκε η σύνοδος κορυφής των 28 ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, με κύρια θέματα το προσφυγικό και το Βρετανικό. Ανέδειξε όπως και προηγούμενοι σύνοδοι, το ανάλγητο πρόσωπο της ΕΕ απέναντι στους πρόσφυγες. Παρά τις αντιθέσεις και τις διαφορές τους, οι πρωθυπουργοί συμφώνησαν στο κύριο: Οι πρόσφυγες αποτελούν απειλή, πρέπει να μείνουν εκτός των χωρών της Ευρώπης με κάθε τρόπο, η μετανάστευση είναι παράνομη και τα εξωτερικά σύνορα των χωρών της ΕΕ για τους πρόσφυγες θα παραμείνουν κλειστά. Άρα, οι πνιγμοί θα συνεχιστούν.
Στο κείμενο των συμπερασμάτων τους αναφέρεται: «Στόχος πρέπει να είναι η ταχεία αναχαίτιση των ροών, η προστασία των εξωτερικών συνόρων, η μείωση της παράνομης μετανάστευσης και η διαφύλαξη της ακεραιότητας του χώρου Σένγκεν…». Η ανάμιξη του ΝΑΤΟ με την αυξημένη του παρουσία στο Αιγαίο και τη δικαιοδοσία του για την απώθηση των προσφύγων χαιρετίστηκε με ικανοποίησή και δηλώθηκε ότι «η ΕΕ θα πρέπει να συνεργάζεται στενά με το ΝΑΤΟ», επιβεβαιώνοντας το ξεχασμένο σύνθημα «ΕΕ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», αφού οι δυο τους στα θέματα «ασφάλειας» αλληλοσυμπληρώνονται για τη «φύλαξη» των συνόρων από τους «εχθρούς-πρόσφυγες». Όσο για το πόλεμο στη Συρία, ενώ κατηγόρησαν τη Ρωσία και το Ιράν πως απειλούν τις ειρηνευτικές προσπάθειες και κάλεσαν τη Μόσχα να σταματήσει να βομβαρδίζει τους υποστηριζόμενους από τη Δύση αντάρτες, δεν προχώρησαν σε αντίστοιχη καταδίκη της Τουρκίας για την έναρξη βομβαρδισμών και την αποστολή χερσαίων πολεμικών δυνάμεων στο Συριακό έδαφος. Αντίθετα, οι ηγέτες της ΕΕ είχαν καλέσει τον Τούρκο πρωθυπουργό για να διαπραγματευτούν μαζί του ανταλλάγματα έτσι ώστε να κρατήσει τους πρόσφυγες στο έδαφος της Τουρκίας. Ο Ερντογάν δεν πήγε τελικά, λόγω των βομβιστικών επιθέσεων στην Τουρκία, και η προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση Ελλάδας, Τουρκίας, Γερμανίας καθώς και η μίνι σύνοδος 11 χωρών με τη συμμετοχή της Τουρκίας για το προσφυγικό αναβλήθηκε. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ανακοίνωσαν ότι σύντομα θα επανέλθουν με νέα Σύνοδο για το Προσφυγικό στις αρχές Μαρτίου με τη συμμετοχή της Τουρκίας, ενώ το Τούρκος ΥΠΕΞ θα επισκεφτεί την Αθήνα στις 4/3 και ο Τσίπρας την Τουρκία στις 8/3. Στα συμπεράσματα εξάλλου για το προσφυγικό επιμένουν ότι το βάρος για τη μείωση των προσφυγικών ροών στην Ευρώπη πέφτει στην Τουρκία, Οι όροι αναχαίτιση, επιστροφή και παράτυπη μετανάστευση, που σφραγίζουν την απόφαση της Συνόδου καταδεικνύουν πως προσεγγίζουν το προσφυγικό, ενώ περιλαμβάνεται δέσμευση για ολοκλήρωση της δημιουργίας κοινής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής σε νέα σύνοδο το Μάρτιο. Η ελληνική κυβέρνηση έφτασε στη σύνοδο πιεζόμενη από την απειλή εξόδου της Ελλάδας από τη Σένγκεν, από την προειδοποίηση της Κομισιόν για επανενεργοποίηση της συνθήκης του Δουβλίνου και επιστροφή στην Ελλάδα των προσφύγων ως πρώτη χώρας υποδοχής και κυρίως από την εξέλιξη του επιχειρούμενου κλεισίματος των βορείων συνόρων για όλους τους πρόσφυγες που θέλουν να περάσουν από την Ελλάδα στο Βορρά.
Εντός αυτού του πλαισίου η κυβέρνηση επιτάχυνε στα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια, που απαιτούσε το Διευθυντήριο, την κατασκευή κέντρων διαλογής για τους πρόσφυγες και πέτυχε την τσάτρα-πάτρα ολοκλήρωση τεσσάρων από τα πέντε κέντρα καταγραφής, ταυτοποίησης και διαλογής ή αλλιώς hot spot στα νησιά και των στρατοπέδων για τα λεγόμενα κέντρα μετεγκατάστασης σε Σχιστό και Διαβατά. Ενώ, ετοίμασε και σχέδιο νόμου για τη στρατιωτικοποίηση-ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης του προσφυγικού (βλ. σελίδα 17). Μέσα σε αυτό κλίμα, ο Α. Τσίπρας έπαιξε το ρόλο του καλού, με αναφορές στον ανθρωπισμό και την αλληλεγγύη στο προσφυγικό. Για να επιτύχει απόσυρση της απειλής εξόδου από τη Σέγκεν και το κλείσιμο των συνόρων, φέρεται να υπονόησε ότι θα μπλοκάρει το κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής που θα συμπεριλάμβανε και τη συμφωνία ΕΕ-Βρετανίας, ζητώντας ομόφωνη δέσμευση, έστω και προφορική ότι θα παραμείνουν ανοιχτά τα σύνορα των χωρών. Δεν το κατάφερε στο κεντρικό κείμενο συμπερασμάτων, αλλά σε μια εξαμερή συνάντηση των πρωθυπουργών Ολλανδίας, Γερμανίας, Αυστρίας, Σλοβενίας, Κροατίας και Ελλάδας όπου συμφωνήθηκε να μη γίνουν μονομερείς ενέργειες τουλάχιστον μέχρι την επόμενη έκτακτη Σύνοδο Κορυφής το Μάρτιο.
Ωστόσο, οι καλυμμένες ή εμφανείς ξενοφοβικές πολιτικές των χωρών της ΕΕ αποτυπώθηκαν και στα συμπεράσματα της συνόδου και στις επιμέρους συναντήσεις ανά ομάδες χωρών που έγιναν στα πλαίσια της. Η απόφαση της Αυστρίας για φύλαξη με στρατό των συνόρων της ΠΓΔΜ με την Ελλάδα είναι σε ισχύ, οι διακηρύξεις για επανεγκατάσταση προσφύγων σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης δεν προχωρούν, αφού από τις 160.000 από Ελλάδα και Ιταλία έχουν γίνει μόλις 430. Οι προϋποθέσεις για άσυλο αυστηροποιούνται, οι εγκρίσεις δίνονται με το σταγονόμετρο και οι απελάσεις πολλαπλασιάζονται.
Η ελληνική κυβέρνηση, παρά το ότι φαινομενικά δείχνει να έχει διαφορετική προσέγγιση στο προσφυγικό, εν τούτοις όλες οι επιλογές της είναι πλήρως εναρμονισμένες με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συνέχιση της συνεργασίας με την Τουρκία για την απαγόρευση νόμιμης εισόδου των προσφύγων από τις συνοριακές διαβάσεις, η αποδοχή του ΝΑΤΟ και της Frontex για την απώθηση των προσφύγων, τα μέτρα εγκλεισμού και γκετοποίησης των προσφύγων με την κατασκευή των γιγάντιων στρατοπέδων με ανάμιξη του στρατού και σε ρόλο φρούρησης και λειτουργίας, η παρεμπόδιση και ποινικοποίηση της αλληλεγγύης. Η κακομεταχείριση των προσφύγων μονιμοποιείται. Στο στρατόπεδο του Σχιστού με τις σκηνές, εκτός των άλλων προσφύγων, ανακοινώθηκε ότι θα εγκατασταθούν 200 ανήλικα ασυνόδευτα προσφυγόπουλα. Όσο για τις μπίζνες με το προσφυγικό καλά κρατούν. Μεγάλες εταιρείες με διαγωνισμό-αστραπή και τη μερίδα του λέοντος στην Intrakat του Σωκράτη Κόκκαλη, προμηθεύουν 769 οικίσκους – κοντέινερ των 25 τ.μ. για την προσωρινή στέγαση προσφύγων-υπηκόων τρίτων χωρών στα στρατόπεδα με προϋπολογισμό 14,15 εκατομμύρια ευρώ.
Αντιιμπεριαλιστικό αντιπολεμικό κίνημα υπέρ των προσφύγων
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών κάνουν ακόμα πιο σαφές ότι η αλληλεγγύη και η πάλη για τα δικαιώματα των προσφύγων είναι στενά δεμένη με την πάλη ενάντια στον πόλεμο, τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις ΝΑΤΟ-Ε.Ε. και τις πολιτικές της ελληνικής και της τουρκικής κυβέρνησης. Γίνεται επιτακτική η ανάγκη το επόμενο κρίσιμο διάστημα να ενταθούν οι αντιπολεμικές – αντιϊμπεριαλιστικές κινητοποιήσεις με σαφή αντιΕΕ, αντικυβερνητικό προσανατολισμό. Να προχωρήσει η κοινή δράση κόντρα σε σχεδιασμούς που αναπαράγουν την ιδιοκτησιακή λογική και τον κατακερματισμό.
Σε αντιπαράθεση με τα ξενοφοβικά και σε σύγκρουση με τα κρυπτορατσιστικά και φασιστικά κηρύγματα και κινητοποιήσεις που δεν θέλουν πρόσφυγες στις γειτονιές, να δυναμώσει η ταξική, αγωνιστική, διεκδικητική αλληλεγγύη, προβάλλοντας και διεκδικώντας σε κάθε περιοχή την ανάγκη να βρεθούν και να παραχωρηθούν κατάλληλοι ανοικτοί χώροι διαμονής.
Να γίνει κατανοητό από πλατιά τμήματα του λαού ότι η προσφυγιά δεν είναι παρανομία. Ο εγκλεισμός προσφύγων αποτελεί κίνδυνο για τις δημοκρατικές ελευθερίες όλων μας. Το ταξικό εργατικό κίνημα, που αγωνίζεται για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, κόντρα στα μέτρα της κυβέρνησης, να σηκώσει ψηλά τη σημαία της αντιπολεμικής πάλης και της διεθνιστικής – ταξικής αλληλεγγύης στους πρόσφυγες.
Να ταχθεί ενάντια στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, τις επεμβάσεις, την εξόντωση των λαών από τα αντιδραστικά καθεστώτα και τον ISIS, τους βομβαρδισμούς ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ και στη συμμετοχή της χώρας μας με οποιαδήποτε τρόπο και μέσο. Ενάντια στις ανάλγητες αντιμεταναστευτικές πολιτικές της ΕΕ και της ελληνικής κυβέρνησης. Να απαιτήσει: να σταματήσει η ανάμιξη του ΝΑΤΟ στο προσφυγικό, να αποχωρήσει από το Αιγαίο. Ασφαλή, ελεύθερη διέλευση από τις συνοριακές διόδους σε χερσαία και θαλάσσια σύνορα, για τους πρόσφυγες του πολέμου, της καταπίεσης και της φτώχιας. Κανένας φράκτης στην Ευρώπη. Όχι στην Ευρώπη-φρούριο.
Να μπει τέλος στο έγκλημα στο Αιγαίο. Να σταματήσουν οι δολοφονικές επιχειρήσεις αποτροπής και επαναπροώθησης της Frontex, του ΝΑΤΟ και της ελληνικής συνοριοφυλακής. Όχι σε δημιουργία Ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής – ακτοφυλακής. Όχι στην ποινικοποίηση της μετανάστευσης. Νομιμοποίηση και πλήρη δικαιώματα για τους οικονομικούς και πολιτικούς πρόσφυγες. Όχι στον εγκλεισμό και την γκετοποίηση των προσφύγων, όχι σε μέτρα διαλογής. Όχι στη στρατιωτικοποίηση του προσφυγικού. Όχι στις διώξεις εθελοντών για βοήθεια στους πρόσφυγες. Κατάργηση της ποινικοποίησης της βοήθειας στους πρόσφυγες. Όχι στην παρεμπόδιση της επαφής αλληλέγγυων με τους πρόσφυγες.
Κατάργηση των συνθηκών του Δουβλίνου. Δικαίωμα στο άσυλο. Προστασία των προσφύγων – μεταναστών από τα κυκλώματα εκμετάλλευσης. Πρόνοια και φροντίδα για τους ανήλικους. Κατάλληλα δημόσια κτίρια και δομές για την αξιοπρεπή στέγαση, περίθαλψη, σίτιση και δημόσια μέσα για τη μετακίνηση των προσφύγων. Χρηματοδότηση και προσλήψεις για δομές και υπηρεσίες κοινωνικής στήριξης και όχι για κέντρα κράτησης, απελάσεις και καταστολή, στρατιωτικοποίηση των προσφύγων.
