του Θοδωρή Μουγιάκου – Ανταπόκριση από το Παρίσι
Πολιτικός σεισμός ταρακούνησε το πολιτικό σκηνικό της Γαλλίας την τελευταία Κυριακή. Τα αποτελέσματα των εκλογών μιλούν από μόνα τους, σε εθνικό επίπεδο το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν κατέγραψε 27,73% (από 11,42% το 2010), οι Ρεπουμπλικάνοι του Σαρκοζί 26,65% (από 26,02% το 2010) και το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) των Βάλς-Ολάντ 23,12% (από 29,14%). Στη συνέχεια, οι Πράσινοι έλαβαν 5,29% (από 12,18% το 2010), το Αριστερό Μέτωπο 4,04% (από 5,84% το 2010) και η Εργατική Πάλη με την υποστήριξη του ΝΡΑ 1,54% (από 3,40% το 2010).
Η νίκη της Λεπέν αποτελεί συνδυασμό τριών στοιχείων. Πρώτον, η φθορά των πολιτικών της αντιπάλων λόγω της προώθησης των νεοφιλελεύθερων πακέτων που έχουν οδηγήσει σε μεγάλη μείωση του κοινωνικού κράτους, σε διαρκή λιτότητα και σε καλπάζουσα αύξηση της ανεργίας. Δεύτερον, η διατύπωση ξεκάθαρων θέσεων σε κομβικά ζητήματα όπως η ρήξη από εθνικιστική σκοπιά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ. Τέλος, η επικράτηση του λαϊκισμού, της ατζέντας της ξενοφοβίας και του ρατσισμού, της τρομοκρατικής απειλής ειδικά μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου.
Η έκπληξη ωστόσο δεν ήταν τόσο τα συντριπτικά αποτελέσματα με ποσοστά άνω του 40%, της Μαρί-Λεπέν στην περιφέρεια του Καλαί και της ανιψιάς της Μαριόν-Μαρεσάλ-Λεπέν, όσο η πρωτιά του Εθνικού Μετωπου σε 7 από τις 13 εκλογικές περιφέρειες. Ο Σαρκοζί πίστευε ότι είχε βέβαιη την πρώτη θέση σε εθνικό επίπεδο, αφού το τελευταίο Μάρτιο διεξήχθησαν τοπικές εκλογές στις οποίες είχε επικρατήσει παρά τη μεγάλη άνοδο του Εθνικού Μετώπου. Έτσι, τώρα, ενώ πέρασε τους σοσιαλιστές ήρθε δεύτερος! Ο Σαρκοζί βασίστηκε στη κυβερνητική φθορά του PS, πλειοδότησε στην ακροδεξιά ρητορική μετά τις αιματηρές επιθέσεις στο Παρίσι, ελπίζοντας ότι θα κεφαλοποιούσε τη δυσαρέσκεια του γαλλικού λαού, κάνοντας στη συνέχεια «περίπατο» προς τις προεδρικές εκλογές του 2017.
Σε αυτά τα πλαίσια σκλήρυνε περαιτέρω τη στάση του κόμματος του προωθόντας για το δεύτερο γύρο τη γραμμή «ούτε Λεπέν, ούτε σοσιαλιστές», απορρίπτοντας κατηγορηματικά την απόσυρση των υποψηφίων της δεξιάς στα πλαίσια ενός «δημοκρατικού μετώπου». Η στάση της γαλλικής δεξιάς πηγάζει από την διπλή προσπάθειά της από τη μια να μη ταυτιστεί σε καμία περίπτωση με τη πολιτική του σοσιαλιστικού κόμματος και από την άλλη να παρουσιαστεί σαν ο μόνος εγγυητής της σταθερότητας απέναντι στη Λέπεν.
Στον αντίποδα, ο Εμμάνουελ Βάλς κάλεσε σε «δημοκρατικό μέτωπο» τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις και παράλληλα ζήτησε την απόσυρση των υποψηφίων του Σοσιαλιστικού κόμματος από τρεις περιφέρειες, όπου τα χαμηλά ποσοστά των συνδυασμών του δεν μπορούσαν ν’ανατραπούν στο δεύτερο γύρο. Ενδεχομένως να μείνει ιστορική η ομιλία που έκανε στο γαλλικό κοινοβούλιο, εξηγώντας σε υψηλούς τόνους γιατί οι γάλλοι πολίτες και οι ψηφοφόροι του σοσιαλιστικού κόμματος … πρέπει να ψηφίσουν τη Δεξιά του Σαρκοζί. Δεν πρόκειται απλά για επικοινωνιακή παρεκτροπή, αλλά για συνειδητή πολιτική επιλογή ώσμωσης των κεντροαριστερών με την κεντροδεξιά πτέρυγα των ρεπουμπλικάνων. Κοινός παρονομαστής αυτής της τακτικής είναι η συνέχιση της ίδιας πολιτικής λιτότητας, ανεργίας και αυταρχισμού, ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων μέσω της εναλλαγής στην εξουσία σοσιαλιστών και δεξιών.
Ωστόσο, αυτή η τακτική έχει φέρει κραδασμούς τόσο στη βάση όσο και στα στελέχη του PS. Ένας Σαρκοζί και ένα πολιτικό επιτελείο της δεξιάς που απαιτεί μέτρα ολοκληρωτικού τύπου εναντίον χιλιάδων μουσουλμάνων στη Γαλλία, με συνεχείς ξενοφοβικές και αντιμεταναστευτικές δηλώσεις είναι πολύ δύσκολο να προσελκύσουν τον μέσο σοσιαλιστή ψηφοφορο. Επιπλέον, με βάση το εκλογικό σύστημα, το οποίο είναι πλειοψηφικό, όποιος δε συμμετέχει στο δεύτερο γύρο δε παίρνει καμία έδρα στα περιφερειακά συμβούλια. Εξαφανίζεται δηλαδή από τον τοπικό πολιτικό χάρτη, μέχρι τις επόμενες περιφερειακές εκλογές!
Χαρακτηριστικό είναι ότι στην περιφέρεια Αλσατίας-Λωράνης, ο υποψήφιος και ιστορικό στέλεχος των σοσιαλιστών Ζαν-Πιερ Μασσερέ αρνήθηκε να αποσύρει τον συνδυασμό του, κατηγορώντας την ηγεσία του σοσιαλιστικού κόμματος για αποτυχημένη τακτική απέναντι στην άνοδο του Εθνικού Μετώπου. Ο Βάλς αμέσως τον «αποκήρυξε», κάλεσε στη στήριξη του δεξιού Φιλίπ Ρισερτ και τον κατηγόρησε για αντιποίηση των συμβόλων του σοσιαλιστικού κόμματος στα ψηφοδέλτια του 2ου γύρου!
Στο στρατόπεδο του Αριστερού Μετώπου (με συνιστώσες το Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας, το Αριστερό Κόμμα, την «Αντικαπιταλιστική Αριστερά» και άλλες οργανώσεις) κυριαρχεί η πλήρης απογοήτευση, καθώς το αποτέλεσμα σε εθνικό επίπεδο δεν αγγίζει σε καμία περίπτωση τα πρώτα καλά εκλογικά αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών του 2012. Χωρίς καμία αμφιβολία, αυτό είναι το τίμημα μια πολιτικής ισορροπιών, ανοχής και συνεργασίας που έχει το ΚΚΓ με τους σοσιαλιστές. Η απουσία ενιαίας πανγαλλικής προεκλογικής καμπάνιας (τουλάχιστον 4 διαφορετικοί συνδυασμοί συμμαχιών ανάλογα με την τοπική δύναμη της κάθε συνιστώσας και των Πρασίνων), δείχνουν ότι το Αριστερό Μέτωπο έχει χάσει κάθε ίχνος πολιτικής συνοχής.
Το βράδυ των εκλογών ο Ζαν Λουκ Μελανσόν έγραφε στην προσωπική του «είχα πει ότι θα γνωρίζαμε την ταπείνωση και τελικά …ταπεινωθήκαμε». Συνεχίζοντας, στο ερώτημα της στάσης που θα κρατήσουν οι οπαδοί του μετώπου στο δεύτερο γύρο κάλεσε σε ψήφο κατά συνείδηση, αναφέροντας ότι «δεν υπάρχει πολιτικό δίλημμα επιλογής αλλά ηθικό». Ο ίδιος δήλωσε ότι θα ψηφίσει τη λίστα των σοσιαλιστών-οικολόγων-αριστερού μετώπου στο δεύτερο γύρο στην περιφέρεια του Παρισίου, τη μεγαλύτερη της Γαλλίας με επτά εκατομμύρια ψηφοφόρους (το ποσοστό αριστερού μετώπου σε αυτήν την περιφέρεια είναι 6,63%), γιατί κατά τον ίδιο αποτελεί μια περιφέρεια που μπορούν να εκλέξουν περιφερειακούς συμβούλους χωρίς να είναι ανάγκη να στηρίξουν στη συνέχεια την πλειοψηφία των σοσιαλιστών στη διοίκηση της περιφέρειας.
Η επόμενη μέρα των εκλογών για το Αριστερό Μέτωπο «υπόσχεται» σημαντικές εξελίξεις. Το βράδυ της Δευτέρας, ο Μελανσόν σε ανάρτηση του στο ίντερνετ με τίτλο «Υπό κατάσταση σοκ!» διαχωρίστηκε από τις πολιτικές και οργανωτικές επιλογές της καμπάνιας των εκλογών. Δήλωσε ότι «πρόκειται για συνταγή πολιτικής αυτοκτονίας». Για να συμπληρώσει: «αν είναι κάτι βέβαιο μετά τη δεύτερη Κυριακή είναι ότι θα καταλογιστούν ευθύνες για το πως φτάσαμε ως εδώ… Είμαι βέβαιος ότι μια τελείως νέα εποχή ανόιγει για εμάς … Ποτέ μην το ξεχνάτε ότι η άνοιξη πάντα ξαναέρχεται. Είναι θέμα υπομονής».
Όσον αφορά τις δυνάμεις της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, το ΝΡΑ λόγω σοβαρών οικονομικών προβλημάτων δεν κατέβηκε σε καμία εκλογική περιφέρεια και σε μια λιτή ανακοίνωση που έβγαλε, κάλεσε στη στήριξη των ψηφοδελτίων της Εργατικής Πάλης. Μετά τις ευρωεκλογές του 2014 με το ισχνό 0,39% που απέσπασε (από 4,88% το 2009) τίθεται το ζήτημα για το ποιο θα είναι το μέλλον αυτού του πολιτικού φορέα. Η Εργατική Πάλη κατέβηκε στις περισσότερες περιφέρειες χωρίς ωστόσο να καταφέρει κάτι αξιοσημείωτο. Η πτώση των ποσοστών και των δύο οργανώσεων είναι πολύ σημαντική αν συγκρίνουμε με τις προηγούμενες περιφερειακές αναμετρήσεις, όπου το άθροισμα των ποσοστών τους ήταν 4,94% το 2004, έπειτα 3,40% το 2010 και τέλος 1,54% σήμερα.
Κατά τη γνώμη μας, η πιο σημαντική παράμετρος που αφήνει ελεύθερο πεδίο ανάπτυξης της ακροδεξιάς τόσο στη Γαλλία, όσο και στην Ευρώπη είναι η απουσία μιας Αριστεράς ικανής να απαντήσει στην κρίση με βαθύτερο πρόγραμμα και μαζική δράση. Οι δυσμενείς εξελίξεις τόσο για το Αριστερό Μέτωπο, και ειδικότερα για το ΝΡΑ, δείχνουν ότι άσχετα από τις αρχικές προθέσεις και διακυρήξεις, τη «μαζικότητα», τις «συμμαχίες» και τους «σεχταρισμούς» ανάλογα με τις διάφορες φάσεις της πολιτικής πάλης, αργά ή γρήγορα αναδεικνύεται η καθοριστική πλευρά, αυτή της συνεντικότητας, της συνέπειας, της επάρκειας του περιεχομένου και του βάθους της τακτικής και της στρατηγικής κάθε πρότασης.
Οι προβλέψεις για τη δεύτερη Κυριακή είναι πραγματικά δύσκολες, καθώς από τη μία εντείνεται η πολιτική πόλωση και από την άλλη κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει το ποσοστό της αποχής. Παραδοσιακά στο δεύτερο γύρο των περιφερειακών εκλογών στη Γαλλία υπάρχει μεγαλύτερη κινητοποίηση των κομμάτων και άνοδος της συμμετοχής κατά περίπου 5%. Ωστόσο, η αποχή αυτή δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμήμενη τόσο ανάμεσα στα κόμματα όσο και στις κοινωνικές τάξεις και στις γενιές. Οι έρευνες έδειξαν αποχή κατά 70% των εργατών και 70% της νεολαίας (ηλικίες 18-35 ετών), με το ποσοστό να ανεβαίνει στο 76% για τους νέους ηλικίας 18-24 ετών. Αντιθέτα, το 70% των ηλικιών άνω των 60 ετών συμμετείχε στις εκλογές Επιπλέον η συσπείρωση του Εθνικού Μετώπου είναι σε πολύ υψηλό επίπεδο, ενώ οι ψηφοφόροι των σοσιαλιστών και της αριστεράς βρίσκονται στην ακριβώς αντίθετη κατάσταση.
Που θα οδηγήσει αυτή η αναμέτρηση; Σήμερα αργά το βράδυ θα ξέρουμε. Δυστυχώς, τα βασικά συμπεράσματα έχουν ήδη βγει, χωρίς να υποτιμούμε τις πιθανές σημαντικές ανατροπές στα τελικά αποτελέσματα.
