της Ιωάννας Καρδαρά
Εντολή σχηματισμού κυβέρνησης έλαβε ο απερχόμενος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου από τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έναν μήνα μετά τις βουλευτικές εκλογές. Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης των Ταγίπ Ερντογάν και Αχμέτ Νταβούτογλου, που κυβερνά την χώρα τα τελευταία 13 χρόνια, ήρθε πρώτο στις εκλογές της 7ης Ιουνίου, συγκεντρώνοντας το 40,6% των ψήφων και 258 από τις 550 συνολικά έδρες της εθνοσυνέλευσης, έχασε ωστόσο την αυτοδυναμία, ένα γεγονός που ανοίγει το δρόμο για το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού.
Πίσω από το AKP, στη δεύτερη θέση εξελέγη το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) με 25,1% των ψήφων και 132 βουλευτικές έδρες. Ακολουθεί κατόπιν το Εθνικιστικό Κίνημα (MHP) με ποσοστό 16,4% και 80 έδρες και το Κόμμα Δημοκρατίας των Λαών (HDP) με 12,9% και επίσης 80 έδρες.
Ο πρόεδρος του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης έχει στη διάθεσή του 45 ημέρες προκειμένου να συγκροτήσει ένα νέο υπουργικό συμβούλιο. Στην περίπτωση που δεν τα καταφέρει ο Ερντογάν μπορεί να διαλύσει το Κοινοβούλιο και να προκηρύξει νέες βουλευτικές εκλογές. Οι διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση μιας νέας κυβέρνησης αναμένονται να γίνουν μετ’ εμποδίων καθώς τα τρία κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν θέσει όρους που μοιάζει δύσκολο να αποδεχθεί το ΑΚΡ.
Ωστόσο ο Ερντογάν δέχτηκε τα πυρά των κομμάτων της αντιπολίτευσης μιας και χρονοτρίβησε σημαντικά για να δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Η αντιπολίτευση μάλιστα δεν δίστασε να τον κατηγορήσει για σκόπιμη κωλυσιεργία με στόχο τη διατήρηση της πολιτικής μονοκρατορίας του. «Ο Ερντογάν πιστεύει ότι η αργή διαδικασία θα προκαλέσει αντιπαραθέσεις στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης και όχι στο δικό του κόμμα», είχε δηλώσει ο Οζγκούρ Οζέλ, βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) που κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις εκλογές, μετά το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), το οποίο κυβερνά εδώ και 13 έτη την Τουρκία.
Προτού δοθεί η εντολή σχηματισμού της κυβέρνησης ορισμένοι βουλευτές της αντιπολίτευσης υπέθεταν ότι ο λόγος που ο Ερντογάν χρονοτριβούσε οφειλόταν στην πρόθεσή του να διατηρηθεί το μονοπώλιο της εξουσίας από το ΑΚΡ μέχρι τον Αύγουστο, οπότε είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί κρίσιμη συνεδρίαση του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου, όπου θα επιλεγούν οι νέοι διοικητές στις κορυφές της στρατιωτικής ιεραρχίας. Τον Αύγουστο αναμένεται και η αντικατάσταση του στρατηγού Νετσντέτ Οζέλ, αρχηγού του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων.
Μετά το αποτέλεσμα της 7ης Ιουνίου η κυριαρχία του Ερντογάν κλονίστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό καθώς είδε τα ποσοστά του να παρουσιάζουν πολύ μεγάλη πτώση.
Το πιο σημαντικό στοιχείο, όμως, των εκλογών ήταν το υψηλό ποσοστό που απέσπασε το φιλοκουρδικό Κόμμα Δημοκρατίας των Λαών με ξεκάθαρους αριστερούς προσανατολισμούς και ηγέτες τον Σελαχατίν Ντεμιρτάς και τη Φιγκέν Γιουκσεκντάγκ, που κατάφερε να ξεπεράσει το όριο του 10% και να εκπροσωπηθεί στην Εθνοσυνέλευση με 80 αντιπροσώπους. Η άνοδος αυτή της Αριστεράς έδωσε ελπιδοφόρα μηνύματα αισιοδοξίας για το μέλλον, ενώ η αποτυχία του κόμματος του Ερντογάν να κερδίσει την αυτοδυναμία σήμανε για πολλούς αναλυτές την αρχή του τέλους της μονοκρατορίας του, κατά τα άλλα, χαρισματικού αλλά ταυτόχρονα αυταρχικού και κοινωνικά οπισθοδρομικού πολιτικού.
Ο Ερντογάν ωστόσο έχει αφήσει πολλές φορές αιχμές για πρόωρες εκλογές σε περίπτωση που ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου δεν επιτύχει στην αναζήτηση κυβερνητικού εταίρου. Είναι γνωστό ότι ο πρόεδρος Ερντογάν θα προτιμούσε πρόωρες εκλογές για να ξαναπάρει την εξουσία το κόμμα του, όμως οι σφυγμομετρήσεις δείχνουν ότι οι Tούρκοι ψηφοφόροι επιμένουν στην επιλογή τους, της 7ης Ιουνίου, η οποία στέρησε την αυτοδυναμία από το ΑΚΡ.
