της Ιωάννας Καρδαρά
Με μια χειραψία μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και της Κούβας Ραούλ Κάστρο άρχισε η Σύνοδος Κορυφής της Αμερικής στον Παναμά.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ήταν η πρώτη συνάντηση μεταξύ των προέδρων των δύο χωρών από το 1956, δηλαδή πέντε χρόνια πριν από τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Κούβας.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Μπερναντέτ Μίχαν δήλωσε ότι οι δύο άνδρες έδωσαν τα χέρια και είχαν μια πολύ σύντομη συνομιλία, λίγο πριν από την επίσημη έναρξη της Συνόδου Κορυφής, όπως είχαν κάνει τον Δεκέμβριο του 2013, όταν είχαν μεταβεί στη Νότια Αφρική για την κηδεία του Νέλσον Μαντέλα.
Ο Λευκός Οίκος λίγες μέρες μετά ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα γνωστοποίησε, με ένα υπόμνημά του στο αμερικανικό κογκρέσο, την «πρόθεσή του να αφαιρέσει» την Κούβα από τον κατάλογο της Ουάσινγκτον με όσες χώρες υποστηρίζουν την τρομοκρατία, γεγονός που στερούσε από την Κούβα μέρος της διεθνούς βοήθειας.
«Η κυβέρνηση της Κούβας αναγνωρίζει τη δίκαιη απόφαση που έλαβε ο πρόεδρος των ΗΠΑ να αφαιρεθεί η Κούβα από έναν κατάλογο στον οποίο δεν θα έπρεπε να έχει συμπεριληφθεί ποτέ» ανέφερε μια ανακοίνωση την οποία ανέγνωσε η γενική διευθύντρια του τμήματος του υπουργείου Εξωτερικών αρμόδιου για τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον. Η Κούβα «υπήρξε το θύμα εκατοντάδων τρομοκρατικών ενεργειών οι οποίες στοίχισαν η ζωή σε 3.478 ανθρώπους και ακρωτηρίασαν 2.099 πολίτες» υπενθύμισε ακόμη η Χοσεφίνα Βιδάλ.
Αντιμέτωποι, λοιπόν, με αυτή την επίθεση φιλίας των ΗΠΑ προς την Κούβα σίγουρα μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα. Οι ΗΠΑ είχαν θεσπίσει πλήρες εμπάργκο στις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές συναλλαγές με την Κούβα από τον Φεβρουάριο του 1962 με αποκορύφωμα το νόμο Χελμς-Μπάρτον του 1996 που του έδωσε ακόμη πιο αυταρχική μορφή. Η Αβάνα το κατήγγειλε συχνά τονίζοντας ότι είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη του νησιού και ότι έχει προκαλέσει ζημίες ύψους 116 δισ. δολαρίων. Άλλωστε και ο ίδιος ο Ραούλ Κάστρο προειδοποίησε στα τέλη Ιανουαρίου ότι η εξομάλυνση «δεν θα είναι δυνατή» όσο θα συνεχίζεται το εμπάργκο που ισχύει σε βάρος του νησιού της επανάστασης, με την Αβάνα να ζητεί συνεχώς την άρση του.
Που οφείλονται ωστόσο λοιπόν αυτές οι κινήσεις των ΗΠΑ προς την Κούβα, που σίγουρα δεν έχει να κάνει με μια απλή εκδήλωση «σύσφιξης σχέσεων».
Πέρα από τα άμεσα οικονομικά οφέλη, ένας από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς στόχους της κίνησης Ομπάμα είναι να μπλοκάρει όσο το δυνατό συντομότερα τη συνεργασία της Κούβας με τη Ρωσία και την Κίνα – δυο χώρες που τα τελευταία χρόνια μετατράπηκαν σε προνομιακούς εμπορικούς εταίρους της κουβανικής κυβέρνησης.
Η Κούβα έχει υπογράψει ειδική συμφωνία με την Κίνα για την κατασκευή ενός τεράστιου λιμανιού στον κόλπο του Μαριέλ, μέσω του οποίου θα ανοίξει νέες γραμμές ανεφοδιασμού και μεταφόρτωσης για τον εμπορικό στόλο που περνά από τη διώρυγα του Παναμά.
Ανάμεσα στα ευρύτερα γεωπολιτικά οφέλη που επιδιώκει ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει και την προσπάθεια πολιτικής και ιδεολογικής απαξίωσης της Αβάνας.
Προφανώς η απόφαση του Λευκού Οίκου δεν υπαγορεύθηκε ούτε από τα «ανθρωπιστικά» αισθήματα του νομπελίστα της ειρήνης Μπαράκ Ομπάμα ούτε από τη «θεϊκή παρέμβαση» του Βατικανού, το οποίο έπαιξε καθοριστικό ρόλο σαν διπλωματικός μεσάζοντας μεταξύ Ουάσινγκτον και Αβάνας.
Μια χώρα που παρέμεινε στα πόδια της ύστερα από το σκληρότερο και μακροβιότερο εμπάργκο στην ιστορία εξακολουθεί να αποτελεί αγκάθι για την κυριαρχία των ΗΠΑ. Για πρώτη φορά από την Κουβανική Επανάσταση όμως ένας αμερικανός πρόεδρος θα επιχειρήσει να ανατρέψει την ηγεσία της Αβάνας τείνοντας χείρα φιλίας.
