∆ούρειος ίππος τα προγράµµατα για την αλλαγή των εργασιακών σχέσεων
του Δημήτρη Σταμούλη
Ο ΟΑΕ∆ έχει µετατραπεί στο πιο παραγωγικό σύγχρονο σκλαβοπάζαρο κακοπληρωµένης και αναλώσιµης εργασίας. Τον περασµένο Νοέµβριο έστειλε για δουλειά 28.000 πενταµηνίτες, τον ∆εκέµβριο 7.400 και τον Ιανουάριο άλλους 4.400. Η κοινωνική φάρσα των πεντάµηνων προγραµµάτων «κοινωφελούς εργασίας» τροφοδοτεί τον δηµόσιο τοµέα και τις ∆ΕΚΟ µε φτηνό εργατικό δυναµικό µιας χρήσης, χωρίς εργασιακά και συνδικαλιστικά δικαιώµατα, εξορισµένο στον σύγχρονο Καιάδα της µισοανεργίας – µισοεργασίας, της µισής ζωής.
Τα πεντάµηνα σε δήµους και υπουργεία, τα οκτάµηνα σε ∆ΕΗ, ΕΛΤΑ, ΕΥ∆ΑΠ, η επιδοτούµενη εργασία (σε µισθό και ασφαλιστικές εισφορές) σε τουρισµό, επισιτισµό κ.α. ουσιαστικά σηµατοδοτούν µια µεγάλη αντιδραστική στροφή του καπιταλισµού. Πλέον το σύστηµα, αντί να στηρίξει τους ανέργους, αντί ο ΟΑΕ∆ και το κράτος να κάνουν προσλήψεις, απροκάλυπτα επιδοτούν το κεφάλαιο προσφέροντας δωρεάν εργατικό δυναµικό στις επιχειρήσεις. Αυτοί που παλαιότερα ονοµάζονταν «εργαζόµενοι» και πιο πρόσφατα «συµβασιούχοι» και «απασχολήσιµοι», τώρα βαφτίζονται «ωφελούµενοι». Παράλληλα µε τις απολύσεις και τις διαθεσιµότητες, παράλληλα µε την εντατικοποίηση της εργασίας στους χώρους δουλειάς, προσλαµβάνονται «πεντάµηνοι ωφελούµενοι» για να κάνουν τη δουλειά τσάµπα, χωρίς κανένα συνδικαλιστικό δικαίωµα.
Εύστοχα ο Άγγ. Χάγιος, περιφερειακός σύµβουλος της Αντικαπιταλιστικής Ανατροπής στην Αττική, δήλωσε σχετικά: «Τα προγράµµατα “αντιµετώπισης της ανεργίας” δεν λύνουν το πρόβληµα των ανέργων. Χρησιµοποιούν την ανεργία σαν “δούρειο ίππο” για τη θεµελίωση των πιο απάνθρωπων σχέσεων εργασίας. Τροφοδοτούν µε νέες απολύσεις. Στόχος τους τελικά είναι η σταδιακή γενίκευση ενός καθεστώτος ανακύκλωσης των ανέργων σε θέσεις προσωρινής, ανασφάλιστης και κακοπληρωµένης εργασίας ή κατάρτισης. Στην πραγµατικότητα πρόκειται για προγράµµατα επιδότησης της ανεργίας και όχι των ανέργων».
Η νεολαία γίνεται πειραµατόζωο σε αυτή τη διαδικασία. Μετά την εφαρµογή των προγραµµάτων άνοιξε η όρεξη στους εργοδότες: πιο ακραίο παράδειγµα είναι η από ΚΕΠΕ αξίωση περί κατάργησης του κατώτατου µισθού για τους νέους έως 29 ετών για ένα έτος.
Ταυτόχρονα, µέσω και αυτών των προγραµµάτων ανακυκλώνεται η ανεργία. Η γκρίζα ζώνη µεταξύ εργασίας – µερικής απασχόλησης – ανεργίας που επιβάλλει η πολιτική της ΕΕ, της τρόικας και του Μνηµονίου εκµεταλλεύεται την πραγµατική ανάγκη των ανέργων που µαζικά παράγει η αντιλαϊκή πολιτική, για να υποκύψουν σε ακόµη πιο φθηνές εργασιακές σχέσεις, απεµπολώντας κάθε εργασιακό δικαίωµα. Οι µορφές ελαστικής-επισφαλούς εργασίας-οµηρίας που γιγαντώνονται συµπιέζουν όχι µόνο τους ανέργους αλλά όλους τους εργαζόµενους.
Έπειτα από 2 και 3 χρόνια παραµονής στην ανεργία, η κυβέρνηση και οι εργοδότες αναµένουν να είναι τρισευτυχισµένοι οι πενταµηνίτες εργαζόµενοι, παρά τα ψίχουλα που προορίζουν για την αµοιβή τους. Ωστόσο, δυναµώνουν οι φωνές στις τάξεις αυτής της νέας βάρδιας αναλώσιµων εργαζοµένων ότι αυτό το καθεστώς δεν µπορεί να είναι η απάντηση στην πρωτοφανή ανεργία και τη γενικευµένη εξαθλίωση εκατοµµυρίων εργαζοµένων.
∆εν είναι τυχαίο ότι πληθαίνουν οι εξορµήσεις και οι εκδηλώσεις διαµαρτυρίας έξω από τους κατά τόπους ΟΑΕ∆ αλλά και στα κεντρικά του Αλίµου. Η αρχή έγινε πριν από δύο εβδοµάδες µε συγκέντρωση την οποία κάλεσε η ΠΟΕ-ΟΤΑ, ενώ την περασµένη Πέµπτη διοργανώθηκε κινητοποίηση στα κεντρικά του ΟΑΕ∆ από τη συνέλευση ανέργων/εργαζοµένων στην κοινωφελή εργασία και στα προγράµµατα µέσω ΟΑΕ∆/ΕΣΠΑ, σωµατεία, συλλογικότητες (Εργατική Λέσχη Νέας Σµύρνης κ.ά.), ενώ αντίστοιχες εξορµήσεις πραγµατοποίησαν άνεργοι και στον ΟΑΕ∆ Γαλατσίου.
Μία µέρα αργότερα, την Παρασκευή, πραγµατοποιήθηκε στο Ζάππειο ηµερίδα του ΟΑΕ∆ στο πλαίσιο της προεδρίας της Ελλάδας στην ΕΕ για το ζήτηµα της προώθησης της µαθητείας, η οποία αναδεικνύεται σε κεντρικό ζήτηµα για την κυβέρνηση και κυρίως για το ελληνικό κεφάλαιο. ∆εν είναι τυχαίο ότι ο υπουργός Παιδείας Κ. Αρβανιτόπουλος µιλώντας στο Ζάππειο αναφέρθηκε στο «υπό διαµόρφωση Εθνικό Σχέδιο για τη Μαθητεία 2014-2020», το οποίο κατά δήλωσή του στόχο έχει «να εδραιώσει µια δοµική σύζευξη της µαθησιακής διαδικασίας και της αγοράς εργασίας». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «σήµερα µόνον το 7% των νεοεισερχόµενων στην αγορά εργασίας έχει περάσει από θέση µαθητείας», ενώ προσδιόρισε το στόχο «το 2020 να προσεγγίζουµε το 30%». ∆ηλαδή, ένας στους τρεις νέους να παρέχει δωρεάν εργασία σε επιχείρηση! Απάντηση στη νέα πρόκληση έδωσαν πολλοί νέοι, άνεργοι και εργαζόµενοι που συµµετείχαν στην κινητοποίηση την οποία καλούσαν το Σωµατείο Μισθωτών Τεχνικών, φοιτητικοί σύλλογοι, καθώς και η πρωτοβουλία ενάντια στις νέες εργασιακές σχέσεις που φιλοδοξεί να συγκροτήσει την αγωνιστική πρωτοπορία του κόσµου των λεγόµενων «ωφελουµένων». Σηµαντικός σταθµός προς αυτή την κατεύθυνση είναι η 7η Μαρτίου, µε µεγάλη σύσκεψη εργαζοµένων στα πεντάµηνα (7 µ.µ. στα γραφεία του Σωµατείου Μισθωτών Τεχνικών).
Οι µαχόµενες ριζοσπαστικές αντικαπιταλιστικές δυνάµεις που δρουν στο εργατικό κίνηµα πολύ σωστά προσανατολίζονται, έστω και µε αργά βήµατα, στο νέο αυτό τµήµα της µισθωτής εργασίας.
