O Συνασπισμός πέθανε, ζήτω ο ΣΥΡΙΖΑ! Τα λόγια του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα προχθές Παρασκευή, καθώς προλόγιζε το νέο βιβλίο του Γιάννη Μπαλάφα, δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας για το συμπέρασμα που βγάζει η Κουμουνδούρου από τη Συνδιάσκεψη που έληξε την περασμένη Κυριακή: Ο Συνασπισμός «κλείνει τον κύκλο του, αφήνοντας στη θέση του τον ΣΥΡΙΖΑ του 27% που σύντομα θα κληθεί με τη στήριξη της πλειοψηφίας του λαού μας να κυβερνήσει τον τόπο», είπε ο Αλέξης Τσίπρας, για ένα βιβλίο που ο τίτλος του και μόνο φανερώνει μια αίσθηση τελικής δικαίωσης: 20 χρόνια χρειάστηκαν, γράφει στο εξώφυλλο το ανανεωτικό στέλεχος (εκδόσεις Νήσος) δίνοντας ένα πλήρες χρονικό του Συνασπισμού από την εποχή της διάσπασης με το ΚΚΕ μέχρι το περασμένο Σαββατοκύριακο.
του Γιώργου Λαουτάρη
Και πράγματι, οι εργασίες στο ΣΕΦ το τριήμερο των εργασιών της Συνδιάσκεψης αποτύπωσαν ένα νέο συσχετισμό και σφράγισαν τη δεξιά αναβάπτιση του κόμματος της Κουμουνδούρου, από την παράταξη των κινημάτων, του άρθρου 16 και της γενιάς του Δεκέμβρη που διαμόρφωσε ο Αλέκος Αλαβάνος, στον φορέα της κυβερνητικής διαχείρισης.
Αν ξεχώρισαν τρία ουσιαστικά θέματα από τη Συνδιάσκεψη, αυτά είναι πρώτον, η επικύρωση της κυριαρχίας του Αλέξη Τσίπρα επί του νέου κόμματος, δεύτερον, η άρνηση της Αριστερής Πλατφόρμας να αποτελέσει εσωκομματική αντιπολίτευση και τρίτον, η καταψήφιση από το Σώμα των δύο βασικών τροπολογιών που κατέθεσε η Πλατφόρμα για τις συμμαχίες στην Αριστερά και το ζήτημα του χρέους.
Η επιλογή του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος να θέσει υποψηφιότητα με σταυρό για το νέο κεντρικό όργανο του κόμματος, αρνούμενος την αριστίνδην τοποθέτησή του, ναι μεν επιβεβαίωσε την αντισυμβατική τόλμη του Αλέξη Τσίπρα, παράλληλα όμως φανέρωσε και την χαρακτηριστικά παραδοσιακή πάλη μηχανισμών που έδωσε τον τόνο στην εκλογική μάχη. Ο πρόεδρος του κόμματος συγκέντρωσε τελικά 2.096 σταυρούς στο σύνολο των 2.879 έγκυρων ψηφοδελτίων, δηλαδή συγκέντρωσε το 73% των ψήφων. Παρόλ’ αυτά, τέθηκε ατύπως επικεφαλής της μίας εκ των δύο λιστών, εντείνοντας την περιχαράκωση. Η εντός σταδίου διαπραγμάτευση, μετά από πρόταση της Αριστερής Πλατφόρμας κατέληξε στην πρωτότυπη απόφαση να υπάρχει ένα φύλλο ψηφοδελτίου με δυνατότητα επικοινωνίας ανάμεσα στις λίστες με σταυροδοσία σε «αντίπαλους» υποψηφίους.
Η εντυπωσιακή επικράτηση Τσίπρα αποτελεί στην πραγματικότητα επικύρωση των πεπραγμένων της ηγεσίας του κόμματος, ένα σύνολο από σοβαρές πολιτικές αποφάσεις, που σύμφωνα με πολλούς συνιστούν στροφή του κόμματος, αλλά και «λευκή επιταγή» στην ηγετική ομάδα για το μέλλον. Μία μέρα αφότου έγιναν γνωστά τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας, την Τρίτη, ο Αλέξης Τσίπρας μιλώντας στο 23ο Συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου ανέλυσε επί μακρόν πλευρές της οικονομικής πολιτικής που θα ασκήσει μία πιθανή κυβέρνηση υπό την ηγεσία του, οι οποίες ουδόλως αναλύθηκαν εντός του ΣΕΦ το τριήμερο των εσωκομματικών διαδικασιών: «Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας», είπε, «σημαίνει και δυνατότητα αποπληρωμής μελλοντικά σημαντικού μέρους των χρημάτων που έχουν δανείσει στην Ελλάδα, γι’ αυτό ζητάμε χρόνο», τόνισε, δίνοντας άλλο χρώμα στη φύση της διαπραγμάτευσης με τους δανειστές που επισήμως υπόσχεται. «Πρέπει να τερματιστούν τα μνημόνια και η λιτότητα» υπογράμμισε ακόμα, συμπληρώνοντας όμως ότι στόχος είναι «να αρχίσει η σταθεροποίηση και η σταδιακή, σε βάθος χρόνου, ανάκαμψη των εισοδημάτων», αποφεύγοντας να προσδιορίσει αυτό το «βάθος» και περιοριζόμενος να υποσχεθεί την επιστροφή του βασικού μισθού στο μνημονιακό «επίπεδο της 31ης Δεκεμβρίου 2011», δηλαδή τα 751,39 ευρώ μικτά ή 621,9 ευρώ καθαρά. Στην ίδια ομιλία ανέλυσε ότι το κόμμα του κομίζει «την τεχνογνωσία της πλουραλιστικής οικονομίας», όπου «ο δημόσιος, ο ιδιωτικός και ο κοινωνικός (;) τομέας θα λειτουργούν συμπληρωματικά, θα συμπράττουν με όρους αμοιβαίου και κοινωνικού συμφέροντος», για να δώσει έμφαση στη φράση: «Είμαστε υπέρ των παραγωγικών ιδιωτικών επενδύσεων».
Μια διαφορετική φυσιογνωμία από την παραπάνω θέλησε να εκφράσει η Αριστερή Πλατφόρμα που μορφοποιήθηκε από από το Αριστερό Ρεύμα του Συνασπισμού, τη ΔΕΑ, την πλειοψηφία του Κόκκινου, την ΑΠΟ, την Πρωτοβουλία για έναν Επαναστατικό ΣΥΡΙΖΑ (περιοδικό Μαρξιστική Φωνή) και την Αριστερή Ανασύνθεση του Συνασπισμού. Στο κεντρικό όργανο η Αριστερή Πλατφόρμα κατέγραψε 25,71% (με 695 ψήφους) και εξέλεξε 58 μέλη, έναντι ποσοστού 74,2% (με 2.008 ψήφους) και 168 εδρών που κατέγραψε το ανταγωνιστικό Ενιαίο Ψηφοδέλτιο. Αρκετοί μίλησαν για τη γέννηση μιας νέας αριστερής εσωκομματικής αντιπολίτευσης ως αντίβαρο στη γραμμή της ηγεσίας, κάτι όμως που στελέχη της πλατφόρμας αποκρούουν κατηγορηματικά: «Κάτι τέτοιο», τόνισε στέλεχος του Αριστερού Ρεύματος, «δεν αποδίδει τον αγωνιστικό, υπεύθυνο, ενωτικό και εποικοδομητικό ρόλο τόσο του Αριστερού Ρεύματος όσο και της Αριστερής Πλατφόρμας, που επιδιώκουν την ενότητα και την περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ συνολικά και ειδικότερα σε κρίσιμα θέματα». Όπως έγραψε ο Βασίλης Πριμηκήρης, στέλεχος του Ρεύματος, «σε καμία περίπτωση δεν υπήρχε η τάση θεσμοθέτησης της οποιασδήποτε εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Αυτό που έμπαινε και μπήκε από το Αριστερό Ρεύμα, ήταν το δικαίωμα στη διαφορετική έκφραση και στη δυνατότητα καταγραφής της». Από τις σαφείς αυτές δηλώσεις προκύπτει το συμπέρασμα ότι αντίλογος στις επιλογές της ηγεσίας δεν θα αρθρωθεί, παρά σε επίπεδο «αστερίσκων» στις αποφάσεις ή και δηλώσεων στον Τύπο. Άλλωστε, αρκετούς ξένισε το γεγονός ότι η συσπείρωση των αριστερών τάσεων του ΣΥΡΙΖΑ εντός της «πλατφόρμας» δεν έπεισε τη μαοϊκών καταβολών Κομμουνιστική Οργάνωση Ελλάδας, που τελικώς συντάχθηκε με τη λίστα Τσίπρα.
Παρά τις δηλώσεις κομματικής νομιμοφροσύνης, γεγονός παραμένει ότι το σώμα της Συνδιάσκεψης διχάστηκε σε ζητήματα στρατηγικής σημασίας, όπως αυτό του χρέους και της ευρωπαϊκής προοπτικής. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αρχικές τροπολογίες που κατέθεσε το Αριστερό Ρεύμα εμπλουτίστηκαν με σημαντικά ριζοσπαστικότερες διατυπώσεις, μετά την είσοδο των υπόλοιπων συνιστωσών στην πλατφόρμα. «Στην περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις (σ.σ. με τους δανειστές) δεν καρποφορήσουν σε εύλογο χρονικό διάστημα, τότε η κυβέρνηση της Αριστεράς θα διαγράψει μονομερώς το χρέος, ως πράξη ευθύνης και προϋπόθεση για να ανασάνει η χώρα», ήταν για παράδειγμα μια χαρακτηριστική προσθήκη στη σχετική τροπολογία, που συνέχιζε: «Τόσο η ευρωζώνη, όσο και η ίδια η ΕΕ δεν μεταρρυθμίζονται και δεν επαναθεμελιώνονται, αλλά μόνον ανατρέπονται». Η τροπολογία αυτή που συγκέντρωνε την αντιΕΕ κριτική των δυνάμεων στον ΣΥΡΙΖΑ και τασσόταν υπέρ μιας Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του χρέους, καταψηφίστηκε οριακά, σε σημείο που το προεδρείο υποχρεώθηκε να προχωρήσει σε δεύτερη ψηφοφορία η οποία γινόταν με ανάταση χειρός. Το ερώτημα πώς γίνεται να καταγράφεται διχογνωμία σε ένα τέτοιο κεντρικό θέμα, αλλά η ενότητα να διαφυλάσσεται ως κόρην οφθαλμού, μένει μετέωρο.
Σημαδιακό ήταν και το γεγονός ότι απορρίφθηκε η δεύτερη τροπολογία για τη συμπαράταξη της Αριστεράς που συγκέντρωσε λιγότερες ψήφους, περίπου το ένα τρίτο του σώματος. Στο κείμενο αυτό που καταψηφίστηκε τονιζόταν ότι «η υπόθεση της κοινής δράσης, της συνεργασίας και της συμπαράταξης όλων των δυνάμεων της Αριστεράς και πρώτα απ’ όλα του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και της ΑΝΤΑΡΥΣΥΑ, δεν είναι μια υπόθεση απλών εκφωνήσεων και επικοινωνιακών τεχνασμάτων αλλά κεντρικής πολιτικής», ενώ ως προς την κυβέρνηση της Αριστεράς διασαφηνιζόταν ότι αυτή «θα προωθεί και θα στηρίζεται σε ένα μεγάλο ενωτικό ταξικό εργατικό – λαϊκό κίνημα και όχι μια κυβέρνηση της κεντροαριστεράς ή της κεντρο-αριστερο-δεξιάς». Σε περιπτώσεις όπως οι παραπάνω, η απόρριψη μιας πολιτικής θέσης είναι περισσότερο εύγλωττη από μια χλιαρή υιοθέτησή της.
«Δεν θα χάσουμε την ψυχή μας, εμείς δεν θα προδώσουμε ποτέ τις ελπίδες και τις προσδοκίες του λαού μας», διαβεβαίωσε στην ομιλία του ενώπιον των περίπου 3.000 συνέδρων ο Αλέξης Τσίπρας, ενώ στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας, μετά το πέρας της διαδικασίας εύχονταν ο νέος ΣΥΡΙΖΑ «να αποφύγει τις κακοτοπιές της αναδίπλωσης και ενδεχόμενης διολίσθησης στην κατεύθυνση των προδιαγραφών του συστήματος».
Αρκετοί κοιτάζουν το προγραμματισμένο Συνέδριο του κόμματος ως νέο πεδίο πολιτικής διαπάλης, ωστόσο η πορεία του σκάφους φαίνεται σήμερα όσο ποτέ «κλειδωμένη».
