Log in

Registration

ΣΥΡΙΖΑ και εκκλησία σχέσεις συγκλίνουσες

Posted: April 15, 2017 / in: Θρησκεία, Πρωτοσελιδο, Το Θεμα / Comments Off on ΣΥΡΙΖΑ και εκκλησία σχέσεις συγκλίνουσες

του Γιώργου Λαουτάρη

 

Από το συνέδριο «Εκκλησία και Αριστερά» το 2013 ως τη σημερινή υποδοχή του Αγίου Φωτός με τιμές αρχηγού κράτους, τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας εγκατέλειψαν αμαχητί το ιστορικό και αδικαίωτο αίτημα για διαχωρισμό του κράτους από την Εκκλησία, μια στρατηγική και όχι συγκυριακή επιλογή, χωρίς μάλιστα να το ζητήσει κανείς από τους θεσμούς…

 

Άθικτα τα ιερά και όσια

 

Από τις διακηρύξεις της ρήξης και του διαχωρισμού κράτους εκκλησίας, μέχρι το σεβασμό του status quo και τη θεσμική συγκατοίκηση, ο ΣΥΡΙΖΑ και η κυβέρνησή του δεν διήνυσε μεγάλη απόσταση. Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες υποχωρήσεις, η παραχώρηση του Αλέξη Τσίπρα και του επιτελείου του στα ιερά και όσια της Εκκλησίας της Ελλάδος (όπως η μισθοδοσία κληρικών από το Δημόσιο και η δεσπόζουσα θέση της ιεραρχίας στη θεσμική πυραμίδα της ελληνικής πολιτείας) ξεκίνησε από πολύ νωρίς.

Για την ακρίβεια, το «σημείο μηδέν» της πολιτικής εξαπάτησης από τον ΣΥΡΙΖΑ, το «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης», που αποτέλεσε ορόσημο της εκ δεξιών και αριστερών κριτικής προς τη μετέπειτα κυβέρνηση της Αριστεράς, είναι καθαρό ως προς τις προτεραιότητες. Η μόνη αναφορά του προεκλογικού Αλέξη Τσίπρα το 2014 στην Εκκλησία της Ελλάδος ήταν για να της αποδώσει σημαίνοντα ρόλο στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, πλάι στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους θεσμούς αλληλεγγύης.

Το έδαφος μιας προσέγγισης είχε ήδη λειανθεί από τον Ιανουάριο του 2013, όταν η κοινοβουλευτική πλειοψηφία ήταν ακόμη ορατός αλλά μακρινός στόχος για τους σημερινούς ενοίκους του Μεγάρου Μαξίμου. Τότε η Θεολογική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διοργάνωσε ένα Συνέδριο με τίτλο «Εκκλησία και Αριστερά», στο οποίο για πρώτη φορά τέθηκαν οι βάσεις ενός διαλόγου με σκοπό φυσικά τη σύγκλιση και όχι την απόκλιση.

Στη λίστα των εκκρεμοτήτων του ΣΥΡΙΖΑ για να καταστεί κόμμα δυνάμει κυβερνητικό περίοπτη θέση είχε από τότε η βελτίωση των σχέσεών του με την Εκκλησία της Ελλάδος. Έκτοτε και μέχρι σήμερα, μια σειρά ενεργειών της ηγεσίας του κόμματος και αργότερα της κυβέρνησης δείχνουν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι το πεδίο της θρησκείας, της φιλοσοφικής μάχης ενάντια στον ανορθολογισμό και τον ιδεαλισμό, που έχει και καθαρά πολιτικές απολήξεις στην καθημερινότητα και στο ευρύτερο πολιτικό πεδίο, ο ΣΥΡΙΖΑ το εγκατέλειψε, προσαρμοζόμενος σε μια πλειοψηφική τάση στην ελληνική κοινωνία, που αποδέχεται το σημαίνοντα ρόλο της ορθοδοξίας.

Πρόκειται για μια ήττα σε αξιακό επίπεδο, η οποία έγινε χωρίς την πίεση των …θεσμών ή του μνημονιακού δημοσιονομικού πλαισίου που κληρονόμησε η κυβέρνηση Τσίπρα. Ήταν μια υποχώρηση οικειοθελής και στρατηγική, όχι επιφανειακή και τακτική, όπως φάνηκε στη συνέχεια. Δεν έγινε για μια συγκυριακή εκλογική επιχείρηση γοητείας του συντηρητικού ακροατηρίου, αντιθέτως απέκτησε μόνιμα χαρακτηριστικά και βάθος.

 

Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος, παραδίδει το Αγιο Φως.  Η κατάνυξη των υπουργών του ΣΥΡΙΖΑ

 

Όταν ο Ιερώνυμος άλλαξε τη σύνθεση του υπουργικού συμβουλίου

H υποδοχή του «Αγίου Φωτός» με τιμές αρχηγού κράτους στο αεροδρόμιο της Αθήνας το Μεγάλο Σάββατο, ίσως εί­ναι το μεγαλύτερο και διαχρο­νικότερο σύμβολο ανορθολογισμού του ελ­ληνικού κράτους από τη σύστασή του. Κυ­βερνητικοί αξιωματούχοι, τιμητικά αγήματα του Στρατού και μπάντες, κομματικοί παρά­γοντες, δημοσιογράφοι και βέβαια τηλεοπτι­κά συνεργεία θα συμμετέχουν σε μια πολυδά­πανη τελετή αεροπορικής μεταφοράς για κάτι που οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας της Ελλά­δος θεωρούν κομμάτι της ταυτότητας και του πολιτισμού της χώρας. Αυτό και μόνο δείχνει πόσο αδικαίωτο παραμένει το διαρκές αίτη­μα για διαχωρισμό κράτους και εκκλησίας.

Δεν θα περίμενε φυσικά κανείς κάτι δια­φορετικό από την κυβέρνηση του Αλέξη Τσί­πρα, του ανθρώπου που πριν λίγες εβδομά­δες, στις 22 Μαρτίου, βρέθηκε στον «Πανά­γιο Τάφο» για να εγκαινιάσει το έργο αναστή­λωσης που υποστήριξε η ελληνική κυβέρνη­ση και να εγκωμιάσει τον τοπικό Πατριάρχη Θεόφιλο για το μήνυμα «συνύπαρξης και συ­νεννόησης» που υποτίθεται ότι εκπέμπει το εν λόγω μνημείο στα Ιεροσόλυμα. Ούτε ξε­χνά κανείς εύκολα την τόσο προβεβλημένη επίσκεψή του στο Άγιο Όρος, τον Αύγουστο του 2014, όσο ήταν …πρωθυπουργός εν ανα­μονή, όπου φέρεται να είπε στους μοναχούς που τον υποδέχτηκαν πως «υπάρχουν κοινές αντιλήψεις, αλλά και πολλά στοιχεία της αγιο­ρείτικης ζωής από τα οποία όλοι μπορούν να παραδειγματιστούν».

Η τακτική πάντως που έχει επιλέξει ο ση­μερινός πρωθυπουργός και συνολικά ο ΣΥΡΙ­ΖΑ για να χειριστεί τα ζητήματα της Εκκλησί­ας και της πίστης είναι διπλή: Σε θεσμικό επί­πεδο, υποτάσσεται πλήρως στην παράδοση που θέλει την Εκκλησία της Ελλάδος ρυθμι­στή της κοινωνικής ζωής και πολιτειακό πα­ράγοντα στενά προσδεδεμένο στο κράτος. Σε προσωπικό επίπεδο όμως, ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας και τα μέλη του κόμματός του, είναι ελεύθεροι να δηλώνουν με διάφορες αφορ­μές τη διαφορετικότητά τους από το ορθόδο­ξο μοντέλο, ως εναλλακτική ατομική επιλογή.

Το γεγονός ότι η επιλογή αυτή μένει αυ­στηρά «εν οίκω» και απαγορεύεται να επεκτα­θεί «εν δήμω», όπως θα όφειλε μια αριστερή κυβέρνηση, έγινε ολοφάνερο στον τελευταίο ανασχηματισμό της κυβέρνησης, όταν ο τότε υπουργός Παιδείας, Νίκος Φίλης, εκπαραθυ­ρώθηκε κατόπιν εντολής του αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου. Στις 5 Οκτωβρίου 2016, μετά τη συνάντηση του αρχιεπισκόπου με κυβερνη­τικό κλιμάκιο υπό τον Αλέξη Τσίπρα, η ανα­κοίνωση από το γραφείο του πρωθυπουργού ανέφερε: «Κατά τη συνάντηση υπήρξε γόνι­μος και παραγωγικός διάλογος και αποκατα­στάθηκαν εκατέρωθεν παρεξηγήσεις, ως ουσι­αστικό βήμα για την αποκατάσταση της εμπι­στοσύνης και της συνεννόησης ανάμεσα στην Εκκλησία και την Πολιτεία». Οι αλλαγές στο μάθημα των θρησκευτικών στα σχολεία τότε αποτελούσαν ζήτημα της επικαιρότητας και μήλον της έριδος μεταξύ των δύο πλευρών.

Και μόλις συμπληρώθηκε ένας μήνας, στις 7 Νοεμβρίου, ο Νίκος Φίλης τόνιζε στην ομι­λία του κατά την τελετή παράδοσης παραλα­βής του υπουργείου του για το τι ακολούθη­σε τη συνάντηση εκείνη: «Οργανώθηκε και εκτελέστηκε ένα συμβόλαιο πολιτικού θα­νάτου σε βάρος μου στον τηλεοπτικό σταθ­μό Σκάι, με τη γνωστή σε όλους συνέντευ­ξη του κυρίου Ιερώνυμου στον δημοσιογρά­φο Αλέξη Παπαχελά. Εκεί ζητήθηκε από τον πρωθυπουργό της χώρας εν όψει του ανα­σχηματισμού η καθαίρεση του «προβλημα­τικού» υπουργού Παιδείας». Όπερ και εγένε­το! Σε μια χώρα που η σύνθεση του κυβερνη­τικού σχήματος είναι αποκλειστικό προνόμιο του πρωθυπουργού, όπως συχνά λέγεται, αλ­λά έχει βαρύνουσα γνώμη και ο αρχιεπίσκο­πος, είναι ίσως υποκριτικό να μιλάμε για βή­ματα σε προοδευτική κατεύθυνση, όταν βλέ­πουμε υπουργούς, βουλευτές και άλλους αι­ρετούς να ορκίζονται με το πολιτικό και όχι το θρησκευτικό τυπικό.

Οι πολιτικοί όρκοι ξεκίνησαν τον Αύγου­στο του 2014 από την Περιφέρεια Αττικής, με τη Ρένα Δούρου και τους περισσότερους από τους συμβούλους της να μην ακουμπούν το κείμενο του ευαγγελίου. Τη σκυτάλη πήραν οι κυβερνήσεις του Αλέξη Τσίπρα και οι κοι­νοβουλευτικές ομάδες του ΣΥΡΙΖΑ μετά τον Ιανουάριο του 2015, χωρίς όμως να καταρ­γηθεί το τυπικό του θρησκευτικού όρκου στη Βουλή. Αντιθέτως, φαίνεται ότι στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, όπως ο Νίκος Βούτσης, που ανέ­λαβε Πρόεδρος της Βουλής, επιθυμούν να τονίσουν την προσήλωσή τους στη διατήρη­ση του θρησκευτικού τυπικού που συμβολί­ζει την εδραίωση της παρουσίας της Εκκλησί­ας στα πολιτικά πράγματα. Είπε για παράδειγ­μα ο Νίκος Βούτσης, τον Οκτώβριο του 2016, μετά τον καθιερωμένο αγιασμό της Βουλής από τον Ιερώνυμο και ενώ τον ξεναγούσε στο κτήριο: «Καθήκον όλων μας είναι να υπάρξει ευρύτατη συνεργασία όλων των θεσμών: της Πολιτείας, της Ορθοδοξίας, της Τοπικής Αυ­τοδιοίκησης, των δομών αλληλεγγύης, έτσι ώστε η χώρα μας να σταθεί στα πόδια της».

Ο πλήρης διαχωρισμός κράτους και Εκ­κλησίας είναι ένα ώριμο και διαχρονικό αί­τημα με οικονομικές, συμβολικές και πολιτι­κές διαστάσεις. Η αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ να το προωθήσει, σταματώντας τον φαύλο κύ­κλο του ανορθολογισμού που αναπαράγεται διαρκώς εκμεταλλευόμενος τη δεσπόζουσα θέση που του έχει παραχωρήσει το κράτος, είναι δυστυχώς οριστική…

 

 

Tags: , ,

Similar posts

© Some rights reserved 2017 - ΠΡΙΝ Παλιά μορφή και προηγούμενα άρθρα