Αλέξανδρος Λιανός
«Μπορεί τα μνημόνια, τα οποία δεν σκίσαμε, να μην μας επέτρεψαν να εφαρμόσουμε το πρόγραμμα μας την πρώτη φορά, αλλά τώρα θα είναι αλλιώς».
Αυτό είναι το βασικό αφήγημα που χρησιμοποιεί ο ΣΥΡΙΖΑ για να πείσει. Διαβάζοντας κανείς το πρόγραμμα που ανακοίνωσε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης στον δρόμο προς τις εκλογές της 21ης Μαΐου αλλά και τα 11 σημεία στα οποία αυτό συμπυκνώνεται και θα αποτελέσουν και τη βάση των όποιων συμμαχιών, καταλαβαίνει με την πρώτη ματιά τον βαθύτερο συστημικό χαρακτήρα που έχει πλέον ο ΣΥΡΙΖΑ.Τον ρόλο που επιδιώκει να παίζει στην ευρύτερη υπόθεση της πολιτικής σταθεροποίησης του αστικού συστήματος είτε είναι κυβέρνηση, είτε αντιπολίτευση.
Αυτό που προβάλλεται επιτακτικά από τον ΣΥΡΙΖΑ είναι η ανάγκη να ξεμπερδεύουμε με την κυβέρνηση Μητσοτάκη (και όχι της ΝΔ…) που όπως αναφέρεται «οικοδομεί ένα καθεστώς εξουσίας πέρα και έξω από τους κανόνες λειτουργίας της δημοκρατίας». Στον αντίποδα θέτει την ανάγκη «της προοδευτικής δημοκρατικής διακυβέρνησης, με ένα πρόγραμμα για την ανάταξη της ελληνικής οικονομίας και τη δημοκρατική αναδιοργάνωση της κράτους και των θεσμών». Είναι εύλογο να αναρωτιέται βέβαια κανείς πόσο πιο δημοκρατικό-προοδευτικό είναι το «Επανεξέταση και έλεγχο υλοποίησης του επενδυτικού πλάνου της Hellenic Train», που γράφεται με αφορμή το έγκλημα στα Τέμπη;
Η γενική πολιτική αντίληψη του ΣΥΡΙΖΑ, που εκφράζεται και προγραμματικά, είναι η δυνατότητα δημιουργικής, δημοκρατικής και αμοιβαία επωφελούς συνύπαρξης των εργαζομένων με το κεφάλαιο με εξαίρεση κάποια ακραία παρασιτικά κομμάτια τα οποία ποτέ προφανώς δεν κατονομάζονται. Η προσπάθεια ενσωμάτωσης των εργατικών συμφερόντων στο πλαίσιο της καπιταλιστικής αγοράς (πόσω μάλλον με τις φαντασιώσεις ότι αυτά αποτελούν την αναγκαία βάση της καπιταλιστικής ανάπτυξης) οδηγεί από τη μια στις λειψές εξαγγελλίες για τους μισθούς, και από την άλλη, στην πράξη, στο κουτσούρεμα ακόμα και αυτών των εξαγγελλιών ανάλογα με τα όρια και τις ανάγκες του κεφαλαίου και της αγοράς.
Η ευρύτερη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ αναπαράγει τα συνειδητά ψέματα ότι δήθεν μπορεί να υπάρξει περιορισμός της αγοράς και παρέμβαση στρατηγικού τύπου στην καπιταλιστική κερδοφορία σε συνεργασία με το κεφάλαιο και μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια της ΕΕ
Η ευρύτερη στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ για μια νέα οικονομία με «αλλαγή παραγωγικού μοντέλου και με σκοπό η Ελλάδα να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των χαμηλών μισθών, των κοινωνικών και περιφερειακών ανισοτήτων, την εξάρτηση από λίγους κλάδους της οικονομίας» και παράλληλα για περιορισμό του ρόλου της αγοράς «ενισχύοντας τον ρόλο του αναπτυξιακού, κοινωνικού κράτους», αναπαράγει τα συνειδητά ψέματα ότι δήθεν μπορεί να υπάρξει περιορισμός της αγοράς και παρέμβαση στρατηγικού τύπου στην καπιταλιστική κερδοφορία σε συνεργασία με το κεφάλαιο και μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια της ΕΕ.
Σχετικά με την εξωτερική πολιτική, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ όπως διαρκώς τονίζει παρέδωσε έργο, αναβαθμίζοντας την στρατηγική σχέση με ΗΠΑ και ΝΑΤΟ, προγραμματικά εκφράζεται η βαθύτερη και πιο αντιδραστική μετάλλαξή του: Πλήρης εναρμόνιση με την αστική στρατηγική και τις μεγάλες ιδέες του Ελληνικού κεφαλαίου, με προοπτική συνέχισης και βαθέματος των πολιτικών επιλογών πρόσδεσης στα σχέδια του ΝΑΤΟ και την βαθύτερη εμπλοκή της Ελλάδας στις νέες επικίνδυνες πολεμικές περιπέτειες και ανταγωνισμούς. Στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να μην βρέθηκε και πολύς χώρος για να γραφτούν δύο λέξεις για την ειρήνη στην περιοχή μας, αντίθετα όμως δίνεται ειδικό βάρος στην αναβάθμιση της μέχρι τώρα πορείας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής όσον αφορά την στρατηγική της· οι όποιες αναπροσαρμογές παρατίθενται είναι στα πλαίσια μιας καλύτερης εφαρμογής της. Είναι χαρακτηριστικό ότι όποια κριτική γίνεται στα κυβερνητικά πεπραγμένα είναι «από τα δεξιά» για μια πιο «αποφασιστική στάση» απέναντι στον ανταγωνισμό με την Τουρκία με επέκταση σε κάθε τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου των χωρικών υδάτων της Ελλάδας σε 12 ν.μ. και οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ κ.α.
Είναι χαρακτηριστικό ότι όποια κριτική γίνεται στα κυβερνητικά πεπραγμένα είναι «από τα δεξιά» για μια πιο «αποφασιστική στάση» απέναντι στον ανταγωνισμό με την Τουρκία
Μεγάλο μέρος στην πολιτική ατζέντα του ΣΥΡΙΖΑ καταλαμβάνει η στρατηγική του για το κοινωνικό κράτος, κάτι που αποτυπώνεται και στο πρόγραμμά του. Άλλωστε οι διαφοροποιήσεις του σε σχέση με ορισμένα ακραία μέτρα της κυβέρνησης της ΝΔ (παραβλέποντας βέβαια την κοινή στρατηγική βάση πάνω στην οποία αναπτύσσονται αυτές οι διαφορές) είναι δήθεν και το συγκριτικό του πλεονέκτημα.
Ωστόσο, πέρα από επικοινωνιακές κατά βάση προσπάθειες ενσωμάτωσης της λαϊκής οργής απέναντι σε ακραία νεοφιλελεύθερα μέτρα, το πρόγραμμα και η πολιτική του είναι πλήρως υποταγμένα στις ανάγκες του κεφαλαίου, ενώ δεν μπορεί να δει τα δημόσια αγαθά έξω από τους όρους της καπιταλιστικής κερδοφορίας.
Είναι χαρακτηριστική για παράδειγμα η σύνδεση της χρηματοδότησης του ΕΣΥ με την ανάπτυξη ή η στρατηγική για την βαθύτερη σύνδεση των πανεπιστημίων με την επιχειρηματικότητα. Ακόμη, στο έντονο στεγαστικό ζήτημα που αντιμετωπίζει η εργατική τάξη και η νεολαία δεν υπάρχει καμία προσπάθεια σύγκρουσης ή περιορισμού της αγοράς αλλά αντίθετα παράλληλα μέτρα που δεν αγγίζουν τις αιτίες του προβλήματος.
Το έτερο συγκριτικό πλεονέκτημα που διατυμπανίζει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το ευρύτερο ζήτημα των δημοκρατικών δικαιωμάτων ή όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται «μια επανάσταση για την ανασύσταση της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας και την αποκατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα μας». Πολύ μελάνι χύνεται στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για το ζήτημα των υποκλοπών και για την ανασύσταση των ανεξάρτητων αρχών και της διαφάνειας αλλά για το ουσιαστικό δημοκρατικό ζήτημα, την καταστολή και το πολυπλόκαμο δίκτυο παρακολουθήσεων χιλιάδων αγωνιστών δεν έχουν να πουν λέξη. Άλλωστε, η ζωντανή εμπειρία του εκδημοκρατισμένου κράτους του 2015-2019 και των «αριστερών ΜΑΤ» έδειξαν στην πράξη ότι οι φλυαρίες περί δημοκρατίας εξαϋλώνονται όταν το κράτος έχει συνέχεια.
Για το ουσιαστικό δημοκρατικό ζήτημα, την καταστολή και το πολυπλόκαμο δίκτυο παρακολουθήσεων χιλιάδων αγωνιστών ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει να πει λέξη
Οι εξαγγελλίες του ΣΥΡΙΖΑ και το πρόγραμμα του πίσω από τις βαρύγδουπες δηλώσεις για «δικαιοσύνη παντού», κρύβουν την βαθύτερη συναίνεση του στην στρατηγική του Ελληνικού κεφαλαίου και την προσπάθειά του να πρωταγωνιστήσει σαν πυλώνας της «δημοκρατικής» πτέρυγας του αστικού διπολισμού, κάτι που φάνηκε και από την σιγή ιχθύος που επέδειξε αντιπολιτευτικά όλη την προηγούμενη τετραετία.
Αν η «πρώτη φορά αριστερά» με την μνημονιακή επέλαση άνοιξε τον δρόμο στην ΝΔ του Μητσοτάκη για την κυβέρνηση και εξευτέλισε την έννοια της αριστεράς, η «δεύτερη φορά» όχι μόνο δε θα είναι αλλιώς αλλά θα είναι ακόμα πιο αντιδραστική και επικίνδυνη για τους εργαζόμενους και την νεολαία. Η ανάγκη ρήξης με την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ σε όλα τα επίπεδα και η διαμόρφωση μιας πραγματικής ανατρεπτικής εργατικής αντιπολίτευσης είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
