Γεράσιμος Λιβιτσάνος
▸ Ρευστό πολιτικό σκηνικό με κάθε σύγκλιση να φαντάζει πλέον πιθανή
Κυβερνητικό (συν)εταίρο… λόγω πολιτικής κατάρρευσης θα αναζητήσει η Νέα Δημοκρατία στις επόμενες εκλογές, σύμφωνα με όσα δήλωσε την περασμένη Τρίτη ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Έκανε έτσι μια παραδοχή που θέτει κι επισήμως το αστικό πολιτικό σκηνικό σε ένα καθεστώς ρευστότητας και διαδικασίες διακομματικών συναινέσεων. Ιδίως από την στιγμή που στο παιχνίδι των κυβερνήσεων συνεργασίας βρίσκεται –πολύ καιρό τώρα– και ο ΣΥΡΙΖΑ.
Ο πρωθυπουργός μιλώντας στο «Φόρουμ» που διοργάνωσε ο Οικονομικός Ταχυδρόμος, άλλαξε τον βασικό εκλογικό στόχο της ΝΔ που έως τώρα δεν ήταν άλλος από την επίτευξη αυτοδύναμης κυβέρνησης. Λέγοντας χαρακτηριστικά πως «ο λαός θα μας υποδείξει τελικά, εάν η χώρα θα κυβερνηθεί από ένα κόμμα ή από περισσότερα κόμματα από ένα». Παραπέμποντας ευθέως στην προοπτική αναζήτησης πολιτικών συναινέσεων, είτε μετά τις επόμενες εκλογές που θα γίνουν με απλή αναλογική είτε στις μεθεπόμενες που θα γίνουν με το σύστημα του κλιμακωτού μπόνους που νομοθέτησε η ΝΔ τον Ιανουάριο του 2020. Έδειξε πάντως ότι «ποντάρει» περισσότερο στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, λέγοντας ότι «η απλή αναλογική οδηγεί σε ακυβερνησία και εκτιμώ ότι αυτό θα αποδειχθεί μέσα από την κάλπη της απλής αναλογικής». Προδιέγραψε, μάλιστα, την πιθανότητα δύο απανωτών εκλογικών αναμετρήσεων, αναφέροντας πως «μακάρι να μην έπρεπε να περάσουμε αυτή την περιπέτεια και σίγουρα αυτό δημιουργεί μια μικρή αστάθεια, 2-2,5 μηνών, τόσο θα χρειαστεί η όλη διαδικασία, αλλά για αυτό δεν είμαστε υπεύθυνοι εμείς, είναι υπεύθυνη η προηγούμενη κυβέρνηση η οποία άλλαξε τον εκλογικό νόμο».
Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι αναφορές Μητσοτάκη σε κυβέρνηση συνεργασίας δείχνουν πως στη ΝΔ έχουν χάσει την όποια αυτοπεποίθηση τους παρείχε η δημοσκοπική τους εικόνα. Δηλαδή, δεν θεωρούν ότι στις δεύτερες εκλογές θα προσεγγίσουν το 38% που απαιτείται για την επίτευξη αυτοδυναμίας. Αυτό, παρά το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν φαίνεται να «τσιμπάει» σημαντικά εκλογικά ποσοστά.
Η αιφνίδια αλλαγή κατεύθυνσης από τον Κυριάκο Μητσοτάκη δείχνει με σαφήνεια ότι η λαϊκή οργή και αντίδραση, ιδίως όταν εκφράζεται με μαζικό και οργανωμένο τρόπο, παράγει άμεσα πολιτικά αποτελέσματα. Στην προκειμένη περίπτωση τη ραγδαία φθορά μιας κυβέρνησης που είχε το αλαζονικό ύφος του επικυρίαρχου. Είναι σαφές ότι τα ζητήματα της ακρίβειας που ταλαιπωρούν τα λαϊκά στρώματα «ξεχείλισαν το ποτήρι» που είχε ήδη γεμίσει από τις αντιλαϊκές πολιτικές, όπως η κατάργηση του 8ωρου, οι νεοφιλελεύθερες αναδιαρθρώσεις στην παιδεία, η αστυνομοκρατία και, βέβαια, η υποβάθμιση της δημόσιας υγείας, ενώ μαίνεται η πανδημία.
Επίσης, η νέα τακτική της κυβέρνησης αναμένεται να αλλάξει ευρύτερα τις πολιτικές ισορροπίες. Η λογική των συνεργασιών που αυτή την στιγμή πρεσβεύουν, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, η ΝΔ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΙΝΑΛ (αν και ο Ν. Ανδρουλάκης δεν ανοίγει τα χαρτιά του) συνδυάζεται με την ευρύτερη οικονομική κρίση που δημιουργεί ο συνδυασμός του πολέμου στην Ουκρανία και με την ύφεση που προκάλεσε η πανδημία. Δημιουργείται έτσι το πολιτικό υπόβαθρο για λογικές «διάσωσης της χώρας» ή «έκτακτων συνθηκών» που μπορούν να δρομολογήσουν ταχύτατα πολιτικές συναινέσεις. Τέτοιες που θα επιτρέψουν συγκλίσεις και «συνδυασμούς», ακόμη και ανάμεσα σε πολιτικές δυνάμεις που για την ώρα δηλώνουν ότι έχουν αγεφύρωτες διαφορές. Επίσης δεν αποκλείεται να φέρουν τμήματα της ακροδεξιάς στις διαδικασίες συναλλαγής όπως άλλωστε συνέβη με το ΛΑΟΣ στην μνημονιακή περίοδο. Ιδίως όταν αναμένονται καταστάσεις … «πυκνού πολιτικού χρόνου» που θα υπάρξει μεταξύ δύο εκλογικών αναμετρήσεων στην περίπτωση που δεν προκύψει κυβέρνηση από τις επόμενες εκλογές. Όσο για τον χρόνο που αυτές θα γίνουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι θα είναι το τέλος της Άνοιξης του 2023, αν και οι πρόσφατες αναρτήσεις του με χαρακτήρα κεντρικού απολογισμού δείχνουν διαφορετική κατεύθυνση.
