Γιώργος Κρεασίδης
▸ «Θετική ατζέντα» βαπτίζουν το κυνήγι «τρομοκρατών» και μεταναστών
Αιφνιδίασε η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη την προηγούμενη Κυριακή, η οποία χωρίς να έχει άμεσα και χειροπιαστά αποτελέσματα, ανέδειξε μερικές πλευρές της πραγματικότητας που υποτιμούνται συχνά. Η κίνηση αυτή εντάσσεται καταρχήν στη βούληση των ΗΠΑ να χαμηλώσει η ένταση στη Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ, αλλά και να μπουν επί τάπητος οι ενεργειακοί δρόμοι που θα βάλουν στη γωνία τη Ρωσία.
Σημαντικό ρόλο στις επιλογές του Ερντογάν έχει η προσπάθεια να κλείσει τα ανοιχτά μέτωπα με τις γειτονικές χώρες, εμφανίζοντας παράλληλα την Τουρκία σαν φορέα γεωπολιτικής ισορροπίας, παράλληλα με την εσωτερική σταθερότητα που επιχειρείται να επιβληθεί με το καθεστώς αυταρχισμού. Τη Δεύτερα συναντήθηκε με τον Γερμανό καγκελάριο Όλαφ Σολτς, ενώ είχε προηγηθεί στις 9 Μαρτίου η επίσκεψη του ισραηλινού προέδρου Ιτσχάγκη Χέρτσογκ. Είχαν προηγηθεί 12 χρόνια διακοπής των διπλωματικών σχέσεων, ύστερα από την αιματηρή επίθεση του Ισραήλ το 2010 σε διεθνή ύδατα στο τουρκικό πλοίο «Μαβί Μαρμαρά», που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στην αποκλεισμένη Γάζα. Την επομένη πραγματοποιήθηκε η συμβολική αν και άκαρπη συνάντηση των υπουργών εξωτερικών Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ και Ουκρανίας Ντιμίτρι Κουλέμπα στην Αττάλεια.
Η ελληνική κυβέρνηση εξασφαλίζει μια ύφεση στα ελληνοτουρκικά, σε μια περίοδο που η κοινωνική κρίση οξύνεται από το κύμα ακρίβειας, η διαχείριση της πανδημίας έχει αποτύχει και οι συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία δεν έχουν φανεί σε όλη τους τη διάσταση. Φυσικά το χαμήλωμα των τόνων δε σημαίνει κανενός είδους υποχώρηση ή αναπροσαρμογή στο κολοσσιαίο εξοπλιστικό πρόγραμμα, ούτε θα σταματήσει η αγορά των Ραφάλ. Εξάλλου όπως ακριβώς και στις φάσεις της έντασης του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού, έτσι και η λογική της συνεκμετάλλευσης από τις αστικές τάξεις ταυτίζεται με την αντιλαϊκή πολιτική, την καθοριστική παρουσία του ιμπεριαλισμού και τα υπερκέρδη για τις πολυεθνικές, ειδικά της ενέργειας.
Συνεργασία για τη ΝΑΤΟϊκή συνοχή, συνέχεια της πολεμικής προετοιμασίας με άλλα μέσα
Ασφαλώς στο τραπέζι μπαίνουν και οι βλέψεις της Τουρκίας να γίνει ακόμα μεγαλύτερο σταυροδρόμι των αγωγών φυσικού αερίου. Όμως στην ΕΕ, όσο και αν πονάει το θέμα της πρόσβασης σε φτηνή ενέργεια, η ιδέα του αποκλειστικού προμηθευτή δεν ακούγεται καθόλου ελκυστική, ειδικά με το κόστος της ρήξης με τη Ρωσία. Σε αυτό το κλίμα, αναβαθμίζεται η προοπτική ανάδειξης σε ρόλο εναλλακτικού ενεργειακού κόμβου της Αιγύπτου, με τις αναπτυγμένες υποδομές για την υγροποίηση του φυσικού αερίου που μπορεί να μεταφερθεί με πλοία, προοπτική που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους Έλληνες εφοπλιστές. Δεν αποκλείεται και η λύση της μεταφοράς από την Αίγυπτο ηλεκτρικού ρεύματος από φυσικό αέριο ή φωτοβολταϊκά, αλλά παραμένει για τις κυβερνήσεις το αγκάθι χάραξης των ΑΟΖ. Στο πλαίσιο αυτό, ο αγωγός Eastmed, με το τεράστιο οικονομικό κόστος, έχει εγκαταλειφθεί σαν ιδέα.
Οι εξελίξεις δεν δείχνουν μόνο ότι η όξυνση του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού δεν είναι μονόδρομος για το κεφάλαιο στις δυο πλευρές του Αιγαίου αλλά, όταν τα ίδια συμφέροντα το κρίνουν σκόπιμο, μπορεί να εναλλάσσεται με τη ρητορική της συνεργασίας. Δείχνουν, επίσης, ότι η αδιέξοδη στρατηγική της απόλυτης πρόσδεσης στο άρμα του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ και των συμμάχων δεν θα κάνει την ελληνική άρχουσα τάξη πανίσχυρη με νατοϊκές πλάτες και θα απομονώσει την τουρκική. Για τις ΗΠΑ, παρά τις αντιπαραθέσεις, η Τουρκία παραμένει αναντικατάστατος νατοϊκός εταίρος, ενώ η ουκρανική κρίση επιτάχυνε την επαναπροσέγγιση.
