Μαριάννα Τζιαντζή
Είναι παράλογο, κτηνώδες στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, άνθρωποι να κρυώνουν μες στα σπίτια τους, να τρέφονται με συσκευασμένα σκουπίδια, να περιμένουν παθητικά τον ανελέητο χειμώνα. Θα μπορούσε το φθινόπωρο να προαναγγέλλει το χειμώνα της περηφάνιας, της αξιοπρέπειας και της αντίστασης;
«Παραμονές του Αϊ-Δημήτρη στρώναμε τα χαλιά». Το στρώσιμο των χαλιών στην καρδιά του φθινοπώρου, ιδίως στην επαρχία, ήταν το αδιάψευστο σημάδι ότι ο χειμώνας έρχεται. Το ίδιο και η προμήθεια ξύλων για το τζάκι ή, παλιότερα, κάρβουνων για το μαγκάλι. Υπήρχαν κάποιες τελετουργίες, κάποια σημάδια μετάβασης στη νέα εποχή του χρόνου.
Σήμερα, η μετάβαση σημαδεύεται από την ιλιγγιώδη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος. Εκπρόσωποι των εταιρειών διανομής πετρελαίου για οικιακή χρήση μιλούν στην τηλεόραση. «Τι θα συμβουλεύατε τους καταναλωτές;», τους ρωτούν. «Να αγοράσουν τώρα πετρέλαιο ή να περιμένουν κάποια μείωση της τιμής;» Αμήχανη η απάντηση: «Να αγοράσουν δοκιμαστικά μια μικρή ποσότητα πετρελαίου και να περιμένουν. Βλέποντας και κάνοντας».
Στην Αθήνα, όπως και σε άλλες πόλεις, υπάρχουν πολυκατοικίες που εδώ και χρόνια έχουν πάψει να προμηθεύονται πετρέλαιο. Όσα χαλιά και αν στρωθούν, οι άνθρωποι θα τουρτουρίζουν. Και να ’ταν μόνο τα παγωμένα καλοριφέρ… Καθώς πολλοί ένοικοι δεν μπορούν να πληρώνουν τα κοινόχρηστα, το ασανσέρ δεν λειτουργεί και ούτε υπάρχει ηλεκτρικό φως στα κλιμακοστάσια και τους διαδρόμους. Για πολλούς, το φθινόπωρο, προπομπός του χειμώνα, γίνεται εφιάλτης, ιδίως για τις οικογένειες με παιδιά που πρέπει να αγοράσουν σχολικά είδη, παπούτσια ή να πληρώσουν τα φροντιστήρια. Εδώ κανένας Αϊ-Δημήτρης ή Άγιος Ανδρέας ή Άγιος Νικόλαος, κανένας από τους αγίους των μεγάλων γιορτών του φθινοπώρου και του χειμώνα δεν θα κάνει το θαύμα του.
Στην ανασφάλεια, τους φόβους, τη δυστυχία του λαού η κυβέρνηση απαντά ξεδιάντροπα ότι οι ανατιμήσεις θα είναι «προσωρινές» και ότι θα παρθούν ανακουφιστικά μέτρα για τα «ασθενέστερα νοικοκυριά». Ταυτόχρονα, ξεπουλά όποια απομεινάρια του εθνικού πλούτου είχαν μείνει απούλητα, αγοράζει πανάκριβα πολεμικά σκάφη και αεροπλάνα, κλείνει επονείδιστες συμφωνίες με τους πολεμοχαρείς συμμάχους, διαβρώνει συστηματικά τη δημόσια παιδεία και υγεία, φέρνει πιο κοντά τον χειμώνα της δημοκρατίας και με χίλιους τρόπους εξευτελίζει την έννοια της λαϊκής ευημερίας. Σχεδόν ανενόχλητη.
Μια που λίγοι μπορούν να εξοφλούν τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού έγκαιρα και μονομιάς, η κυβέρνηση μας διευκολύνει επεκτείνοντας τα σημεία εξόφλησης και καθιερώνοντας την πληρωμή με δόσεις. Μάλιστα, τις τελευταίες μέρες πληθαίνουν οι ραδιοφωνικές διαφημίσεις που ενημερώνουν για την τμηματική ή ολική εξόφληση λογαριασμών στα πρακτορεία του ΟΠΑΠ ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Επί τη ευκαιρία, ας συμπληρώσουμε και κάποιο δελτίο μήπως και μας χαμογελάσει ο θεός του τζόγου.
Η παλιά ελληνική κωμωδία Οι δοσατζήδες (1959) με τον Θανάση Βέγγο και τον Νίκο Σταυρίδη περιγράφει τα βάσανα δύο περιπλανώμενων εμποράκων που πουλάνε με δόσεις είδη σπιτιού και προικός στις λαϊκές γειτονιές της Αθήνας. Τα φέσια πέφτουν σύννεφο και στο φινάλε της ταινίας οι πρωταγωνιστές τραγουδούν: «Ποτέ με δόσεις, ποτέ με δόσεις, ό,τι θα πάρεις θα το πληρώσεις». Σήμερα, με την κυβέρνηση των δοσατζήδων, ο έμπορος δεν χτυπά την πόρτα μας ζητώντας τη δόση. Εμείς πάμε και τον βρίσκουμε και πληρώνουμε κάθε φορά 50 ή 100 ευρώ ΔΕΗ, έτσι για να γλυκαθεί το χάπι. Ο «διακανονισμός» γίνεται η καραμέλα της εποχής και όλοι πια ξέρουμε πως «ό,τι θα κάψεις θα το πληρώσεις», είτε μονομιάς είτε με δόσεις.
Ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός συνοδεύεται από την ολοκληρωτική ανασφάλεια και δυσπιστία, τον ολοκληρωτικό σκοταδισμό
Ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός συνοδεύεται από την ολοκληρωτική ανασφάλεια, την ολοκληρωτική δυσπιστία και τον ολοκληρωτικό σκοταδισμό. Δεν είναι τυχαίο το ότι πάρα πολλοί αρνούνται να εμβολιαστούν, μην έχοντας καμία εμπιστοσύνη ούτε στην κυβέρνηση ούτε στους επιστήμονες. «Μας λένε ψέματα, μας κοροϊδεύουν», είναι το πιο διαδεδομένο επιχείρημά τους. Δεν ορίζουμε τίποτα, ούτε το σήμερα και το αύριο το δικό μας και των παιδιών μας. Ορίζουμε μόνο το σώμα μας, εμείς είμαστε τα αφεντικά και οι προστάτες του, κι αυτό το σώμα θα το αφήσουμε ανεμβολίαστο κι ας λένε ότι θέλουν επιστήμονες και κυβέρνηση. Η άρνηση εμβολιασμού παίρνει, μεταξύ άλλων, τη μορφή αντικυβερνητικής διαμαρτυρίας, πρωτόγονης αλλά υπαρκτής.
Είναι παράλογο, κτηνώδες, στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, άνθρωποι να κρυώνουν μες στα σπίτια τους, να τρέφονται με συσκευασμένα σκουπίδια, να περιμένουν παθητικά τον πιο ανελέητο χειμώνα. Η ευθύνη βαραίνει πάνω απ’ όλα την κυβέρνηση και τα στηρίγματά της, βαραίνει όμως κι όλους εμάς που δεν μπορούμε να πείσουμε την κοινωνία ότι το φθινόπωρο μπορεί να γίνει η εποχή των χρυσανθέμων, η εποχή που θα προαναγγέλλει τον χειμώνα της περηφάνιας, της αξιοπρέπειας, της αντίστασης.
