«Αλεπούδες» στην έρημο και «καρχαρίες» στο Αιγαίο

Δημήτρης Τζιαντζής

Διπλωματικό μπαράζ Ελλάδας και Τουρκίας σε Μεσόγειο και Βαλκάνια, λίγες μέρες πριν την προγραμματιζόμενη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια στην Άγκυρα (14/4). Η επίσκεψη θα γίνει, όπως σημειώνεται μάλλον για προπαγανδιστικούς λόγους, «υπό προϋποθέσεις» και «αν το επιτρέψουν οι συνθήκες». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε την Τρίτη τη Λιβύη προκειμένου να ρίξει γέφυρες με τη νέα μεταβατική κυβέρνηση και να επουλώσει όσο μπορεί τις ανοιχτές πληγές που άφησε η καταστροφική γραμμή στήριξης του αποτυχημένου πραξικοπηματία στρατάρχη Χάφταρ από την ελληνική κυβέρνηση. Πάνω στον παροξυσμό αυτής της πολιτικής άλλωστε, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε απελάσει τον σημερινό πρόεδρο του μεταβατικού Προεδρικού Συμβουλίου στη Λιβύη Μοχάμαντ Γιουνές Μένφι, όταν ο τελευταίος ήταν πρέσβης της χώρας του στην Αθήνα! Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε μια «νέα αρχή» με την Τρίπολη, αλλά αφού σβηστούν «τα λάθη του παρελθόντος» όπως χαρακτηρίζει το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο.
Ο μεταβατικός πρωθυπουργός της Λιβύης Αμπντού Ντμπεϊμπά εμφανίστηκε μεν ανοιχτός στη διεξαγωγή συνομιλιών για τον ορισμό «θαλάσσιων συνόρων και τον καθορισμό της ΑΟΖ» μεταξύ Ελλάδας-Λιβύης, ωστόσο δεν έδειξε καμία διάθεση για διαγραφή του μνημονίου με την Τουρκία.

Λίγες μέρες μετά ήρθε η ψυχρολουσία.  Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε τη Δευτέρα (12/04) πως Τουρκία και Λιβύη παραμένουν δεσμευμένες στο σύμφωνο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών στην ανατολική Μεσόγειο που υπέγραψαν το 2019, μετά από συνάντηση που είχε με τον Λίβυο πρωθυπουργό Αμπντέλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά.  Η Ελληνική κυβέρνηση έσπευσε να υποβαθμίσει την “ανανέωση όρκων” Τουρκίας-Λιβύης με νέα επίσκεψη Δένδια στην πρωτεύουσα της χώρας και δίνοντας έμφαση στο γεγονός ότι η κυβέρνηση είναι προσωρινή με περιορισμένες αρμοδιότητες.

Μια μέρα πριν την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Τρίπολη της Λιβύης  ο Νίκος Δένδιας πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο Βελιγράδι για την πρώτη τριμερή Ελλάδας-Κύπρου-Σερβίας. Κύριος στόχος, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ήταν η «προσπάθεια ανάσχεσης της τουρκικής επιρροής» στη χώρα και η «εμπέδωση της στήριξης της ευρωπαϊκής προοπτικής της περιοχής», στην οποία η ελληνική ολιγαρχία θέλει να παίξει ρόλο πολιτικά και οικονομικά προσοδοφόρο. Όπως γίνεται αντιληπτό, Ελλάδα και Τουρκία παίζουν μια παρτίδα σκάκι σε πολλά ταμπλό στην ευρύτερη περιοχή στο φόντο του ενεργειακού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Αυτό το μπρα ντε φερ δεν περιορίζεται μόνο σε διπλωματικό επίπεδο καθώς τη Δευτέρα ξεκινά η πολεμική άσκηση Ηνίοχος με συμμετοχή 100 αεροσκαφών από Ελλάδα, ΗΠΑ, Γαλλία, Ισπανία, Ισραήλ. Κύπρο και ΗΑΕ. Επιπλέον, η Ελλάδα ανοίγει νέα επικίνδυνα μέτωπα, μέσω της ενεργοποίησης της στρατιωτικής διπλωματίας και την εμπλοκή –μένει να δούμε σε τι επίπεδο– στην έκρυθμη περιοχή Σαχέλ της Αφρικής, στο πλάι της Γαλλίας. Παράλληλα με τις ορατές κινήσεις, έχουμε και ένα μπαράζ μυστικής διπλωματίας που περιλαμβάνει επαφές, διαβουλεύσεις, διαπραγματεύσεις με συμμετοχή και «τρίτων παικτών» -ακόμα και προσχέδια κρυφών συμφωνιών που προετοιμάζονται αθόρυβα στο παρασκήνιο.

Πλευρές αυτής της «μυστικής διπλωματίας» εμφανίζονται και στον αποκαλυπτικό «διάλογο» των πρώην πρωθυπουργών Σημίτη και Καραμανλή. Ο Κώστας Σημίτης σημειώνει ότι όλες οι κυβερνήσεις -και αυτή του Κ. Καραμανλή- διαπραγματεύονται εδώ και δεκαετίες εν κρυπτώ με την Τουρκία και το θέμα των χωρικών υδάτων που θεωρείται θέμα «εθνικής κυριαρχίας». Ο Κ. Καραμανλής, «σπάει τη σιωπή του» μετά από 12 χρόνια, κλείνει το μάτι στον Σαμαρά και στέλνει μήνυμα στον σημερινό πρωθυπουργό ότι αν στην ατζέντα των συζητήσεων με την Τουρκία τεθεί άλλο θέμα πέραν της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ θα τους βρει απέναντι! Κάτω από αυτές τις συνθήκες η επίσκεψη Δένδια στην Τουρκία εντάσσεται στο γενικότερο παζάρι, αλλά δύσκολα θα φέρει ειδήσεις.