Γιώργος Κρεασίδης
▸ Ο ανταγωνισμός για τις ΑΟΖ ενισχύει την απειλή θερμού επεισοδίου
Στο κόκκινο βρίσκεται η ένταση σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο με τον ανταγωνισμό των αστικών τάξεων Ελλάδας και Τουρκίας να παίρνει επικίνδυνη διάσταση. Το ενδεχόμενο «ατυχήματος» και ο φόβος για ένα θερμό επεισόδιο έχουν έρθει και πάλι στο προσκήνιο. Αυτό που κάνει την κατάσταση πιο επικίνδυνη είναι το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις και τα πολιτικά συστήματα στις δύο πλευρές του Αιγαίου δουλεύουν εντατικά για να εξοικειωθούν οι δύο λαοί με μια τέτοια εξέλιξη.
Η παρουσία του τουρκικού ερευνητικού σκάφους Ουρούτς Ρέις, για διεξαγωγή ερευνών στη θαλάσσια περιοχή που η ελληνική κυβέρνηση διακηρύσσει πως ανήκει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και διεκδικεί να ανήκει στην ελληνική ΑΟΖ, έρχεται λίγο μετά το άνοιγμα των Βαροσίων, της παραλίας της Αμμοχώστου που παραμένει νεκρή ζώνη σαν αποτέλεσμα της τουρκικής εισβολής το 1974.
Για το καθεστώς Ερντογάν οι ενέργειες αυτές δεν είναι απλά προκλήσεις για την δημιουργία έντασης και εθνικιστικής συσπείρωσης στο εσωτερικό. Είναι η έμπρακτη αμφισβήτηση της στρατηγικής της ελληνικής άρχουσας τάξης στην ανατολική Μεσόγειο, που κεντρικό στόχο έχει το μέγιστο δυνατό μερίδιο από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων σε αυτές τις θάλασσες. Σε συνδυασμό φυσικά με τους εμπορικούς και ενεργειακούς δρόμους και δίκτυα που οδηγούν είτε στη δυτική Ευρώπη είτε στα Βαλκάνια. Βεβαίως για την ελληνική αστική τάξη αυτή η επιλογή συνδέεται με την πρόσδεση στο άρμα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και όχι μόνο, καθώς και το σύστημα αξόνων και συμμαχιών που επιβάλλει, όπως ο άξονας με Ισραήλ, Κύπρο, Αίγυπτο για ΑΟΖ και αγωγούς. Δεσπόζουσα σημασία φυσικά έχουν οι μεγάλες ενεργειακές πολυεθνικές οι οποίες έχουν ήδη «καπαρώσει» τη μερίδα του λέοντος των κοιτασμάτων. Η κυβέρνηση της ΝΔ το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται ως υπέρμαχος των διαπραγματεύσεων, χωρίς όμως το ενδεχόμενο σύγκρουσης να φεύγει από το τραπέζι, ειδικά στο βαθμό που μια τέτοια επιλογή εξυπηρετεί μερίδα των ιμπεριαλιστικών κέντρων.
Αόριστα «τελεσίγραφα» της ΕΕ, που κοιτάζει το συμφέρον ευρωπαϊκών πολυεθνικών εταιρειών
και τραπεζών
Η τουρκική πλευρά έχει επίγνωση ότι τα πράγματα είναι διαφορετικά, καθώς οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις επιδιώκουν βασικά τη συνδιαλλαγή, καθώς στη Τουρκία κρίνονται σοβαρά συμφέροντα που τις αφορούν. Από το γεωστρατηγικό της ρόλο μέχρι τις επενδύσεις στην Τουρκία, αλλά και την έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών (κυρίως ιταλικών και ισπανικών), οι ισχυροί της ΕΕ βρίσκουν πολλούς λόγους για να βρεθεί μια λύση συνεκμετάλλευσης. Έστω κι αν αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να αγνοηθούν οι βλέψεις του Ερντογάν για αναβάθμιση της Τουρκίας σε περιφερειακή δύναμη που επεμβαίνει και στρατιωτικά από τη Λιβύη ως το Καραμπάχ.
Καθόλου τυχαία η σύνοδος της ΕΕ, που ολοκληρωνόταν αφότου το Πριν πήγαινε στο τυπογραφείο, έβαλε στην ατζέντα της τη στάση της Τουρκίας. Γερμανία και Γαλλία φαίνεται να καταλήγουν σε ένα ακόμα τελεσίγραφο συνοδευόμενο από απειλή κυρώσεων, κίνηση που σε καμία περίπτωση δεν δικαιώνει τις επιθυμίες και την τακτική Μητσοτάκη. Από την πλευράς της η Τουρκία βάζει στο τραπέζι και το θέμα της συνολικής επαναδιαπραγμάτευσης της συμφωνίας για το προσφυγικό με την ΕΕ.
Οι εξελίξεις συνδέονται και με τη δημοσκοπική υποχώρηση του Τραμπ στις ΗΠΑ, με το επιτελείο Μπάιντεν να εμφανίζεται έτοιμος να ανοίξει ξανά τη βεντάλια όλων των θεμάτων στην Α. Μεσόγειο. Στις δύσκολες στιγμές που έρχεται χρειάζεται εγρήγορση και ετοιμότητα αντιπολεμικής κινητοποίησης των δύο λαών.
