Δημήτρης Τζιαντζής
Χορός δισεκατομμυρίων, εξαγορές μαμούθ και αδυσώπητος επιχειρηματικός πόλεμος για την επικράτηση στη χρυσοφόρα βιομηχανία των video games διεξάγεται πίσω από την κυκλοφορία των νέων συσκευών της Sony και της Microsoft.
Στα τέλη Νοεμβρίου έγινε η επίσημη κυκλοφορία των πολυδιαφημισμένων νέων βιντεο-κονσολών Xbox Series X -S και Playstation 5. Ωστόσο αυτή τη στιγμή είναι σχεδόν αδύνατο να τα βρει κανείς στα καταστήματα καθώς λόγω της πανδημίας υπάρχουν τεράστιες καθυστερήσεις στην παραγωγή τους. Κάποιοι σύγχρονοι “μαυραγορίτες” μάλιστα τις πουλάνε με 200 ευρώ καπέλο.
Τα μεγάλα ελληνικά πολυκαταστήματα προσπαθούν να ξεφορτωθούν το στοκ από τις κονσόλες προηγούμενης γενιάς. Επιπλέον λόγω της ιδιαίτερης κατάστασης που ζουμε δεν υπάρχουν παρά 1-2 τίτλοι-παιχνίδια που πραγματικά να αξιοποιούν τις δυνατόηττες των νέων μηχανημάτων.
Όταν αναφερόμαστε στη βιομηχανία της ψυχαγωγίας, το μυαλό όλων πάει αυτόματα στη μουσική και τον κινηματογράφο. Άλλωστε τις συζητήσεις και το ενδιαφέρον μονοπωλούν οι μεγάλοι σταρ του σινεμά και της μουσική και τα μεγάλα βραβεία όπως τα Όσκαρ ή τα Γκράμι. Οι καιροί αλλάζουν όμως. Οι αριθμοί δείχνουν ότι η βιομηχανία των video-game έχει υπερδιπλάσια κέρδη από το άθροισμα του τζίρου της κινηματογραφικής και μουσικής βιομηχανίας! Το 2019 δυόμισι δισεκατομμύρια gamers (αν υπολογίσουμε και τα κινητά τηλέφωνα) σε όλο τον κόσμο ξόδεψαν περισσότερα από 130 δισ. ευρώ για ηλεκτρονικά παιχνίδια και αξεσουάρ, όταν η κινηματογραφική βιομηχανία (πριν την κρίση του covid) είχε συνολικό τζίρο 45,5 δισ. ευρώ ενώ τα κέρδη της παραπαίουσας μουσικής βιομηχανίας (εκτός συναυλιών) δεν ξεπέρασαν τα 17 δισ. «Το παιχνίδι είναι η πιο διαδεδομένη κατηγορία στον κλάδο της ψυχαγωγίας, καθώς οι άνθρωποι –ειδικά σε καιρούς πανδημίας– παντού στρέφονται προς τα παιχνίδια για να συνδεθούν, να κοινωνικοποιηθούν και να παίξουν με τους φίλους τους», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Σάτγια Ναντέλα. Το Playstation αποτελεί τον πιο επικερδή τομέα της ιαπωνικής Sony, όταν ο αντίστοιχος τομέας των «έξυπνων κινητών» της εταιρείας κάθε χρόνο μετράει ζημιές. Και οι δύο νέες κονσόλες κυκλοφορούν σε μια «φθηνή έκδοση» (300 ευρώ το Xbox, 400 ευρώ το PS5), όπως αυτοχαρακτηρίζεται, με λιγότερες δυνατότητες και μια ακριβότερη που θα κοστίζει 500 ευρώ. Τα μηχανήματα αυτά κοστίζουν πάρα πολλά χρήματα, απευθύνονται κυρίως σε «αναπτυγμένες οικονομίες» ή εύπορα κοινωνικά στρώματα και η απόκτηση τους είναι δύσκολη και απαιτεί θυσίες για μια οικογένεια που έχει χτυπηθεί από την κρίση και την ανεργία (χαρακτηριστική η σκηνή στην ταινία Company Men που μόλις ο πατέρας μένει άνεργος, το παιδί αναγκάζεται να επιστρέψει την κονσόλα Xbox).
Ο τζίρος των ηλεκτρονικών παιχνιδιών και αξεσουάρ είναι τριπλάσιος από το άθροισμα του τζίρου της κινηματογραφικής και της μουσικής βιομηχανίας.
Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι ένας υπολογιστής με αντίστοιχες τεχνολογικές ικανότητες κοστίζει τριπλάσια χρήματα και πως η Microsoft και η Sony δεν βασίζουν τα έσοδα τους στις πωλήσεις των μηχανημάτων αλλά στα παιχνίδια, τα αξεσουάρ και τις υπηρεσίες που τα συνοδεύουν. Η Microsoft και η Sony τα πρώτα χρόνια πουλάνε τις κονσόλες σε τιμές κάτω του κόστους, χάνοντας χρήματα από κάθε πώληση. Το πιο σημαντικό για τη στρατηγική των επιχειρήσεων του χώρου είναι η πώληση του μεγαλύτερου αριθμού συσκευών, κάτι που αυξάνει τη συνδρομητική τους βάση και τα βραχυπρόθεσμα-μακροπρόθεσμα κέρδη τους. Στο πλαίσιο της μάχης για την επικράτηση, η Microsoft (που ήρθε δεύτερη και καταϊδρωμένη στη μάχη της περασμένης γενιάς κονσολών),δεν δίστασε να ξοδέψει 6,4 δισ. ευρώ για την αγορά της εταιρείας βιντεοπαιχνιδιών ZeniMax Media, της μητρικής εταιρείας της Bethesda Softworks (Skyrim). Πρόκειται για την τρίτη μεγαλύτερη εξαγορά στην ιστορία της Microsoft η οποία προωθεί ένα ιδιαίτερα επιθετικό επιχειρηματικό μοντέλο μέσω του λεγόμενου «Netflix του Gaming» της υπηρεσίας Game Pass που δίνει απεριόριστη πρόσβαση σε επιλεγμένα παιχνίδια μέσω μιας μηνιαίας συνδρομής του ύψους των 13 περίπου ευρώ. H Sony, από την άλλη, αν και προσφέρει και αυτή μια μικρή σειρά τίτλων έναντι συνδρομής επιμένει στο μοντέλο της μεμονωμένης πώλησης των παιχνιδιών σε τιμές που ανέρχονται ακόμα και στα… 70 ευρώ για παιχνίδια «πρώτης διαλογής». Ίσως οι νέες κονσόλες είναι οι τελευταίες «παραδοσιακές» σε φυσική μορφή καθώς, σύμφωνα με τους ειδικούς, το μέλλον βρίσκεται στο «cloud gaming», δηλαδή στην αναπαραγωγή-streaming των παιχνιδιών μέσω Διαδικτύου, μια τεχνολογία που είναι πια αρκετά ώριμη για να αποτελέσει την ανταγωνιστική πρόταση από μεγαθήρια όπως η Google και η Amazon.
Το βάρος είναι στο «οικοσύστημα»
Η πιο φθηνή πρόταση από τη Microsoft κοστίζει 299 ευρώ, ωστόσο όχι μόνο είναι χαμηλότερων τεχνικών δυνατοτήτων αλλά έχει ελάχιστο διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο αναγκάζοντας τον καταναλωτή αργά ή γρήγορα να διαθέσει άλλα…220 ευρώ για αγορά πανάκριβης έξτρα κάρτας τύπου SSD
Και επειδή ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρεις όλες οι επιλογές αυτή τη στιγμή (ακόμα και αν ήταν διαθέσιμες οι κονσόλες που δεν είναι) για τον καταναλωτή απαιτούν σοβαρούς συμβιβασμούς. Για παράδειγμα:
Θεωρητικά η πιο οικονομική πρόταση είναι αυτή της βασικής έκδοσης του Xbox Series S που κοστίζει (όταν εξομαλυνθεί το θέμα της διάθεσης) 300 ευρώ. Ωστόσο ας σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη κονσόλα έχει περιορισμένες τεχνικές δυνατότητες σε σχέση με την ακριβότερη πρόταση (Xbox Series X) που κοστίζει 500 ευρώ. Η κονσόλα τρέχει τα παιχνίδια σε χαμηλότερη ανάλυση (1080p συνήθως αν και διαφημίζεται ως κόνσόλα που μπορεί να προσφέρει 1440p). Το κύριο μειονέκτημα ωστόσο είναι ότι προσφέρει στον καταναλωτή μόλις 364gb αποθηκευτικού χώρου SSD. Αν υπολογίσει κανείς ότι κάποιοι τίτλοι-υπερπαραγωγές όπως το νέο Call of Duty καταλαμβάνουν περισσότερα από 120gb αποθηκευτικού χώρου ο καταναλωτής αναγκάζεται πολύ σύντομα να αγοράσει επιπλέον αποθηκευτικό χώρο που κοστίζει σχεδόν όσο η ίδια η κονσόλα (220 ευρώ για 1gb συμβατής SSD κάρτας). Κσι αυτό μόνο για να μπορέσει να παίξει τα παιχνίδια που δίνονται μέσω της υπηρεσίας Game Pass (12 ευρώ/μήνα για πρόσβαση σε μια βιβλιοθήκη παιχνιδιών). Με αυτή την έννοια η αγορά του Xbox Serιes X κρίνεται πιο συμφέρουσα βραχυπρόθεσμα ωστόσο η Microsoft πουλάει την ακριβότερη πρόταση μαζί με συσκευή ανάγνωσης Blu-Ray (που ελάχιστοι χρειάζονται στην Ελλάδα) ανεβάζοντας το κόστος της στα 500 ευρώ.
Η βιομηχανία της προσωπικής ζωής για άλλη μια φορά επιχειρεί με χίλιους τρόπους και σε πολλές μορφές να αδειάσει τις τσέπες των καταναλωτών. Όπως και άλλες σύγχρονες συσκευές όπως τα «έξυπνα κινητά», οι συσκευές Nespresso ή ακόμα και οι εκτυπωτές, το μυστικό είναι να βάλουν τον πελάτη στο «οικοσύστημα» αναγκάζοντάς τον να στραφεί σε υπηρεσίες «όπου οι σφαίρες κοστίζουν περισσότερο από το όπλο».
