Γιώργος Παυλόπουλος
▸ Οι δύο όψεις του νομίσματος της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης
Ούτε πόλεμος, ούτε κυρώσεις, αλλά διαπραγμάτευση υπό την εποπτεία μας, προκειμένου να υπογραφεί ένα συμφωνητικό, να γίνει η διευθέτηση και να μοιραστούν οι δουλειές. Αυτή είναι, σε γενικές γραμμές, η κοινή γραμμή την οποία ακολουθούν ΕΕ και ΝΑΤΟ (και) σε αυτόν τον γύρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. Εκτιμώντας, προφανώς, ότι το διακύβευμα μιας δυναμικής και γρήγορης λύσης του προβλήματος είναι επικίνδυνα μεγάλο για να αναλάβουν το ρίσκο.
Αυτός είναι και ο λόγος που ΗΠΑ και Γερμανία, δηλαδή τα πραγματικά αφεντικά του ΝΑΤΟ και της ΕΕ αντιστοίχως, αποφάσισαν να τρίξουν τα δόντια και να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους. Φαίνεται, άλλωστε, πως μετά από μια μακρά περίοδο σε ρόλο παρατηρητή και «πυροσβέστη», στη διάρκεια της οποίας περιορίζονταν σε δηλώσεις καταδίκης της έντασης και προτροπές για εκτόνωση και διάλογο, κατάλαβαν ότι Αθήνα και Άγκυρα δεν αποκλείεται να πατήσουν τη σκανδάλη. Κάτι τέτοιο, όμως, θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα ανεξέλεγκτο ντόμινο σε μια περιοχή η οποία ούτως ή άλλως φλέγεται.
Η παραπάνω διαπίστωση αφορά όχι μόνο το Βερολίνο, που εξαρχής είχε ξεκαθαρίσει πως δεν συμφωνεί ούτε με την επίδειξη ισχύος απέναντι στην Τουρκία ούτε με την επιβολή κυρώσεων, αλλά και το Παρίσι. Η τηλεφωνική επικοινωνία ανάμεσα σε Μακρόν και Ερντογάν την περασμένη Τρίτη -η οποία έμοιαζε αδιανόητη πριν λίγες ημέρες, μετά τις απειλές και τις ύβρεις που είχαν ανταλλάξει οι δύο πρόεδροι- και η δέσμευση αμφοτέρων για επίλυση της κρίσης με διάλογο αποδεικνύει του λόγου το αληθές.
Το ίδιο ισχύει ουσιαστικά και για την αναβολή για μία εβδομάδα της συνόδου κορυφής της ΕΕ, η οποία πλέον θα διεξαχθεί στις 1-2 Οκτωβρίου, με την ελπίδα να έχει βρεθεί η φόρμουλα που θα επιτρέψει την επανάληψη του ελληνοτουρκικού παζαριού. Καταρχήν από εκεί που είχε διακοπεί το 2016, αλλά με τη σαφή επιδίωξη να οδηγήσει σε μια εφ’ όλης της ύλης διαπραγμάτευση – είτε στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης (κάτι που απαιτεί κοινό συμφωνητικό και, για την ώρα, μοιάζει δύσκολο) είτε μέσω της διεθνούς «διαιτησίας».
Μπροστά σε αυτή την προοπτική, που πλέον μοιάζει να παίρνει το πάνω χέρι από την πολεμική σύγκρουση, οι δύο πλευρές ενισχύουν το διπλωματικό οπλοστάσιό τους, χωρίς να παραλείπουν να κάνουν το ίδιο και με το στρατιωτικό, μιας και γνωρίζουν ότι η πρόσφατη κρίση δεν θα είναι η τελευταία. Η Άγκυρα, λοιπόν, ρίχνει στο τραπέζι την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου (επικαλούμενη τις σχετικές συνθήκες), την αδικία που κατά τη γνώμη της σηματοδοτεί η υπόθεση του Καστελόριζου, τη «δίκαιη κατανομή των πόρων της περιοχής» και την ισότιμη συμμετοχή των δύο κοινοτήτων της Κύπρου στη διαφαινόμενη νέα πρωτοβουλία – βάζοντας και τον εποικισμό της Αμμοχώστου ως διαπραγματευτικό χαρτί.
ΕΕ και ΝΑΤΟ σε κοινή γραμμή, για παζάρι εφ’ όλης της ύλης, ώστε να γίνει γρήγορα και με ασφάλεια η μοιρασιά
Η Αθήνα, από την πλευρά της, ποντάρει κυρίως στο σενάριο της επιβολής οικονομικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας, η οποία θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαιτέρως επώδυνη σήμερα, λόγω της κρίσης στην οικονομία της και την ανεξέλεγκτη κατρακύλα της λίρας. Το κάνει δε εκμεταλλευόμενη την ανησυχία και ενίοτε την οργή Ευρωπαίων και Αμερικανών για το γεγονός ότι ο Ερντογάν έχει ξεπεράσει τα όρια στο παιχνίδι ισχύος, όπως σημείωνε βαρυσήμαντη ανάλυση της Washington Post την Τετάρτη — και θα επιβεβαιώσει εκ νέου ο Πομπέο κατά την επίσκεψή του.
Σύντομα η συνέχεια…
