Φοίβος Κακαμανούδης
▸Σοβαρά – και αρκετές φορές ανυπέρβλητα – είναι τα οικονομικά εμπόδια που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι λαϊκές οικογένειες φοιτητών που πρέπει να μετακομίσουν σε άλλη πόλη για να σπουδάσουν. Ενοίκια «φωτιά», πανάκριβο κόστος ζωής και ελάχιστες φοιτητικές εστίες.
Ήδη από τα μέσα καλοκαιριού και με την ανακοίνωση των βάσεων αναπόφευκτα ανοίγει η συζήτηση γύρω από την ενοικίαση κατοικίας στις οικογένειες φοιτητών/τριών που – αν αντέχουν οικονομικά – θα μετακομίσουν σε άλλη πόλη από αυτή που κατοικούν για να σπουδάσουν. Οι συνεχώς αυξανόμενες τιμές ενοικίασης, ακόμα και αρκετά μικρών και «γερασμένων» ηλικιακά διαμερισμάτων, σε συνδυασμό βέβαια με το ήδη ακριβό κόστος σε ενέργεια και τρόφιμα, αναδεικνύονται ο μεγαλύτερος «εχθρός» των χιλιάδων επιτυχόντων των πανελλαδικών εξετάσεων. Φυσικά το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και όσοι ήδη βρίσκονται σε άλλες πόλεις αλλά για μια σειρά λόγων (αυξήσεις ενοικίων, προβλήματα στο διαμέρισμα κλπ) αναζητούν νέο σπίτι. Το γεγονός αυτό, μαζί με τα αρκετά «στενά» κριτήρια για να μείνει κάποιος σε φοιτητικές εστίες – όπου υπάρχουν και στη κατάσταση που βρίσκονται – γεννάει σοβαρά οικονομικά εμπόδια στην είσοδο νέων στη δημόσια… δωρεάν εκπαίδευση.
Στο κέντρο της Αθήνας, σύμφωνα με στοιχεία της Χρυσής Ευκαιρίας για το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι τιμές πήραν και νέα ανοδική πορεία με τα διαμερίσματα έως 80 τ.μ. να φτάνουν τα 12,58 ευρώ ανά τετραγωνικό, καταγράφοντας αύξηση 7.3% σε σχέση με πέρυσι. Αξίζει να θυμίσουμε ότι αντίστοιχη ήταν η περσινή αύξηση με 7,4%, ενώ με βάση στοιχεία του Spitogatos.gr μέσα στην εξαετία 2019-2024 τα ενοίκια αυξήθηκαν έως και 49%! Ειδικά στου Ζωγράφου και στο Αιγάλεω, κοντά στις πανεπιστημιουπόλεις του ΕΚΠΑ, του ΕΜΠ και του ΠΑΔΑ αντίστοιχα, οι αυξήσεις μέσα στο τελευταίο έτος ξεπερνάνε το 6%. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι για ένα διαμέρισμα 40 τ.μ. στου Ζωγράφου το μέσο ενοίκιο είναι γύρω στα 470 ευρώ!
Μόλις 9.200 λειτουργικές κλίνες για 200.000 φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη πόλη!
Στη Θεσσαλονίκη, η μέση τιμή υπολογίζεται στα 11,4 ευρώ ανά τετραγωνικό για διαμερίσματα έως 80 τ.μ., ποσό αυξημένο κατά 8,2% σε σχέση με πέρυσι. Η Θεσσαλονίκη μάλιστα είναι μια πόλη με ιδιαίτερη ζήτηση, αφού σύμφωνα με έρευνα του ΑΠΘ το 62% των πρωτοετών (σε δείγμα 1.000 ατόμων) προέρχεται από άλλες πόλεις και άρα αναγκαστικά αναζητάει τη νέα του κατοικία. Οι αυξήσεις σοκάρουν ειδικά σε περιοχές όπως η Καλαμαριά, όπου αγγίζουν το 14% μέσα σε ένα χρόνο. Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο δύσκολη σε περιφερειακά ιδρύματα που βρίσκονται σε τουριστικούς προορισμούς, όπως τα Χανιά, η Κεφαλονιά και η Κέρκυρα. Ακόμα και για σπίτια 30-40 τ.μ. τα ενοίκια ξεκινάνε από τα 500 ευρώ το μήνα (!), ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ιδιοκτητών που το καλοκαίρι θέλουν να διώχνουν τους ενοικιαστές για να αξιοποιήσουν τα διαμερίσματα ως Airbnb.
Η πλήρης τουριστικοποίηση περιοχών, η στροφή των ιδιοκτητών στη βραχυχρόνια μίσθωση, το δυσανάλογα χαμηλό μέσο εισόδημα σε σχέση με τις αλλεπάλληλες αυξήσεις στα ενοίκια δημιουργούν ένα ασφυκτικό τοπίο για όποιον θέλει να σπουδάσει σε άλλη πόλη – και όχι μόνο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της στροφής στο Airbnb ο Δήμος Αθηναίων, όπου μόνο τη περίοδο 2022-2024 οι δηλώσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν κατά 74%. Το «αόρατο χέρι» της αγοράς όχι απλά δεν ρυθμίζει τη κατάσταση, αλλά δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση σε όποιον προσπαθεί να κάνει το «βήμα» της ενοικίασης ακόμα και ενός μικρού διαμερίσματος.
Την ίδια ώρα οι φοιτητικές εστίες παραμένουν ελάχιστες χωρίς να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των χιλιάδων φοιτητών. Ενδεικτικά, όπως διαβάζουμε στην Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική της κυβέρνησης, οι δημόσιες φοιτητικές εστίες προσφέρουν μόνο 9.200 λειτουργικές κλίνες όταν ο αριθμός φοιτητών που σπουδάζουν σε άλλη πόλη υπολογίζεται γύρω στους 200.000! Μια σειρά ιδρυμάτων μάλιστα, όπως το ΠΑΔΑ και το Πάντειο, ακόμα δε διαθέτουν εστίες. Η κυβέρνηση φυσικά δε παύει να εξαγγέλλει ανέγερση εστιών, κυρίως μέσω ΣΔΙΤ, με το δικαίωμα των φοιτητών στη στέγαση να μετατρέπεται σε άλλο ένα πεδίο κερδοφορίας.
Η υποκρισία της ΝΔ φαίνεται τόσο από τη κατάσταση που βρίσκονται οι φοιτητικές εστίες σε όλη τη χώρα, όσο και από τη πρόσφατη προσπάθεια επιβολής του παρανοϊκού «ιδιωτικού συμφωνητικού» στους εστιακούς φοιτητές του ΑΠΘ. Απέναντι στη πολιτική που αν δεν έχεις να «βάλεις το χέρι στη τσέπη» δε μπορείς να σπουδάσεις, ο αγώνας για δημόσια δωρεάν παιδεία είναι μονόδρομος.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 25-26 Ιουλίου 2026
