σ.ο. του HUMBA!
Από τις αμφιλεγόμενες αποφάσεις μέχρι τη δυναμική τιμολόγηση: η πραγματική παρακαταθήκη βρίσκεται (δυστυχώς) εκτός αγωνιστικού χώρου
Προ της έναρξης του 23ου Παγκοσμίου Κυπέλλου, ίσως και να θεωρούσαμε πως οι όποιες σκιές, αμφιβολίες, σκάνδαλα, εξαμβλώματα, αλλοιώσεις και λοιπά «παροράματα» θα υποχωρούσαν μπροστά στο πλούσιο αγωνιστικό μέρος. Εξάλλου, μιλάμε για έναν μαραθώνιο 39 ημερών και 104 αγώνων, που γέμισε ασφυκτικά το τηλεοπτικό πρόγραμμα και του πιο απαιτητικού τηλεθεατή, ποδοσφαιρόφιλου ή τζογαδόρου. Όμως αυτό το άθλημα δεν σταματάει να εκπλήσσει, ακόμα και στο πολυσυζητημένο και πολυαναλυμένο εξωαγωνιστικό του σκέλος. Η παρέμβαση Τραμπ (!) μεθόδευσε την αναστολή της τιμωρίας του Φόλαριν Μπαλογκάν μπροστά στο κρίσιμο ματς με το Βέλγιο στη φάση των «16» της διοργάνωσης, σε μια άνευ προηγουμένου ωμή αλλοίωση της αναμέτρησης, και δίχως ακόμα να υπάρχει τεκμηριωμένη εξήγηση από πλευράς FIFA για το σκεπτικό αυτής της απόφασης. Φυσικά μην ξεχνάμε ότι προ της έναρξης η ίδια η FIFA είχε αναβάλει την εφαρμογή της ποινής τριών αγωνιστικών του Κριστιάνο Ρονάλντο. Εξάλλου το άρθρο 27 του πειθαρχικού κώδικα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας, παρέχει τη δυνατότητα στη αναστολής μιας ποινής «εφόσον κριθεί σκόπιμο». Μια δημιουργική, το δίχως άλλο, ασάφεια. Στη δε φάση των νοκ-άουτ, οι διαιτησίες σε καθοριστικά ματς (Αργεντινή-Αίγυπτος, Αγγλία-Νορβηγία) χαρακτηρίστηκαν από -επιεικώς- περίεργες έως αμφιλεγόμενες αποφάσεις.
Κάποιος θα μπορούσε να παρατηρήσει ότι, όσο προχωρούσε η διοργάνωση, τόσο εντεινόταν η πολεμική και πλήθαιναν οι σκιές που τη συνόδευαν. Τελευταίος κρίκος αυτής της αλυσίδας είναι οι εντεινόμενες έρευνες του FBI πάνω στις οικονομικές συναλλαγές της Αργεντίνικης Ομοσπονδίας (AFA). Οι αμερικανικές αρχές έχουν θέσει πλέον υπό το μικροσκόπιο τις χρηματικές ροές μιας διαχρονικά από τις πιο διεφθαρμένες αρχές του ποδοσφαιρικού στερεώματος. Συγκεκριμένα, στελέχη της AFA φέρεται να έχουν επιχειρήσει «ξέπλυμα» 300 εκ. δολαρίων που διακινήθηκαν μέσω αμερικανικών τραπεζών. Επίσης ερευνάται η σχέση της AFA με την TourProdEnter LLC, την εταιρεία που ελέγχει ο πρόεδρος Τσίκι Τάπια και που διαχειρίζεται ένα μεγάλο μέρος των εμπορικών συμφωνιών της «σελέστε», όπως και το μπόνους της κατάκτησης του ΠΚ στο Κατάρ. Γιατί τα χρήματα δεν κατέληξαν στις εγχώριες υποδομές και ποιοι ήταν οι τελικοί αποδέκτες αυτών των τεράστιων χρηματικών ποσών; Γιατί η κυβέρνηση της χώρας στηρίζει τις έρευνες; Πρόκειται για τη συνέχεια ενός «ακήρυχτου» πολέμου μεταξύ κυβέρνησης Μιλέι και Τάπια, σχετικά με τη (μη) μετατροπή των εγχώριων συλλόγων σε ποδοσφαιρικές ανώνυμες εταιρείες;
Πάντως ο «φάκελος» της AFA διαθέτει αρκετούς… υποφακέλους. Ο Τάπια είναι στενός υποστηρικτής του Ινφαντίνο και ο Ινφαντίνο έχει αυξήσει συλλήβδην την επιρροή της CONMEBOL, γεγονός που η Αργεντινή έχει εξαργυρώσει ποικιλοτρόπως. Μια πρόσφατη περίπτωση είναι η «υπόθεση Γκουάτσι», του Αργεντίνου προπονητή που κατηγορείται για σεξουαλική και ψυχολογική κακοποίηση από πέντε διεθνείς παίκτριες. Η FIFA αρνήθηκε να διατηρήσει την ανωνυμία τους προκειμένου να καταθέσουν χωρίς να φοβούνται για αντίποινα από «ένα μαφιόζικο περιβάλλον», κι έτσι η υπόθεση έκλεισε λόγω «ανεπάρκειας στοιχείων». Σε κάθε περίπτωση, ο Τάπια πιθανότατα δεν μπορεί να ελπίζει στην «τύχη» του προκατόχου του, Χούλιο Γκροντόνα, ο οποίος απεβίωσε στα 82 του χρόνια προτού προλάβει να καθίσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου για τα σκάνδαλα του 2015. Το FBI τίναξε στον αέρα όλο το ηγετικό πλέγμα της FIFA πριν από μια δεκαετία, όταν κρίθηκε σκόπιμη η αλλαγή συσχετισμών στα κλιμάκια του παγκοσμίου ποδοσφαίρου. Ίσως κρίνει εκ νέου σκόπιμο να μαζέψει τυχόν απείθαρχους λύκους που ξεφεύγουν από την αγέλη.
Έχει όμως ενδιαφέρον να δούμε την κληρονομιά που θα αφήσει πίσω του αυτό το Μουντιάλ. Η κατάτμηση του αγωνιστικού χρόνου, οι προσαρμογές της διοργανώτριας αρχής στο μπράκετ, οι παρεμβατικές διαιτησίες προς προστασία των αστέρων και εξασφάλιση των «μεγάλων ζευγαριών», οι νέοι τρόποι εμπορευματοποίησης της γηπεδικής «εμπειρίας», πιθανώς να είναι πρακτικές που θα παρατηρούνται πιο έντονα σε όλα τα μεγάλα τουρνουά κατά το εγγύς μέλλον. Όμως το πιο δυστοπικό σενάριο προσδιορίζει το Μουντιάλ ως εργαστήριο εφαρμογής -και κανονικοποίησης- νέων καταναλωτικών στρατηγικών. Σκεφτείτε ότι η «δυναμική τιμολόγηση», η πρακτική που χρησιμοποίησε για πρώτη φορά στη διοργάνωση η FIFA και μετέτρεψε τα γήπεδα αποκλειστικά σε χώρο εύπορων καταναλωτών, εφαρμόζεται ήδη πιλοτικά στις ΗΠΑ σε μέσα μαζικής μεταφοράς και σε καταστήματα τροφίμων. Άνθρωποι που επισκέπτονται το σουπερμάρκετ το απόγευμα, σε ώρες αιχμής, βλέπουν τις τιμές αισθητά ανεβασμένες σε σχέση με το πρωί, ακριβώς επειδή ο αλγόριθμος «διαβάζει» την αύξηση της ζήτησης. Αγωνιστικοί χώροι, συναυλίες, μέσα μεταφοράς, αγαθά, φαίνεται ότι γίνονται όλο και περισσότερο προσβάσιμα για ένα ομογενοποιημένο κοινό με ξεκάθαρα ταξικά κριτήρια. Αν αυτή η κατάσταση θα μπορούσε να περιγραφεί με οπαδικούς όρους, τότε η επιβολή των εύπορων στρωμάτων στους παραδοσιακά μαζικά προσβάσιμους χώρους, κυμαίνεται πλέον σε επίπεδο ερχόμαστε μέσα στο γήπεδό σας, σας δέρνουμε, σας παίρνουμε τα πανό και τα ανεβάζουμε σε ίνσταγκραμ στόρι.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Νέο τεύχος περιοδικού HUMBA!
Το περιοδικό HUMBA! είναι τριμηνιαίο περιοδικό για το κοινωνικό και πολιτικό νόημα των σπορ, την εμπειρία του γηπέδου και την οπαδική κουλτούρα. Κυκλοφορεί από το 2010 σε 1000 αντίτυπα και διακινείται μέσα από συνδρομές, βιβλιοπωλεία και κοινωνικούς χώρους. Στο τρέχον τεύχος #56 κεντρικό θέμα του περιοδικού είναι οι αγωνιστικές και εξωαγωνιστικές διαστάσεις του 23ου Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου. Οι Ιστορίες καθημερινής «τρέλας» από τις ΗΠΑ και διαφθοράς από τη FIFA, μαζί με αξιοσημείωτα ιστορικά σκηνικά από την περιφέρεια της Βορείου-Κεντρικής Αμερικής & Καραϊβικής (CONCACAF). Όπως και για τις συνεντεύξεις με Τουράμ & Τζαμπέλι, Κουταλιανό, Γκούμα, groundhoppings κ.ά…
Για πληροφορίες διανομής, συνδρομών και όλα τα τεύχη του περιοδικού μπορείτε να επισκεφτείτε το humbazine.gr
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν που κυκλοφόρησε στις 18-19 Ιουλίου 2026
