Οδυσσέας Μπουκετσίδης – Συριόπουλος
Νίκος Πελεκούδας
Τρία χρόνια μετά, το έγκλημα στην Πύλο, με τους 600 μετανάστες/στριες πνιγμένους, έρχεται να μας θυμίσει με τον πιο σκληρό τρόπο την ασυδοσία του αστικού κράτους και της κυβέρνησης, την πολιτική που αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια αλλά και την προσπάθεια συγκάλυψης ενός εγκλήματος που συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο.
Πόλεμοι και λεηλασία ξεσπιτώνουν τους λαούς
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο του καπιταλισμού όπου ο πόλεμος γίνεται βασικό μηχανισμός επιβίωσης του συστήματος. Η γενοκτονία στην Παλαιστίνη, οι πολεμικές συγκρούσεις που μαίνονται στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, οι εξελίξεις στο Σουδάν αποτελούν γεγονότα που θα μπορούσαμε να πούμε ότι θα μείνουν ως μαύρες σελίδες της ιστορίας. Ο σύγχρονος καπιταλισμός σε κρίση, έρχεται να οξύνει την επίθεση σε βάρος των λαών διεθνώς, φέρνει τον θάνατο και γεννά την προσφυγιά. Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε την οικονομική εξαθλίωση ως βασικό παράγοντα μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών.
Οι κυβερνήσεις μέσα σε όλη αυτή την κατάσταση φαίνεται να αντιμετωπίζουν το φαινόμενο της προσφυγιάς ως νομοτέλεια ενώ οι ίδιες φέρουν την ευθύνη. Τα θύματα της δολοφονικής πολιτικής του κεφαλαίου τα παρουσιάζουν ως «εχθρικά» στοιχεία προς τις κοινωνίες. Ταυτόχρονα η κλιματική κρίση και οι περιβαλλοντικές καταστροφές οδηγούν κόσμο να προσφύγει σε άλλες χώρες από τον τόπο τους. Αναζητούν μια προοπτική στη «Δύση», πράγμα που αργά ή γρήγορα καταρρίπτεται, καθώς η κρίση του αστικού πολιτικού συστήματος ειδικά στις ευρωπαϊκές χώρες εξωθεί τον κόσμο σε περαιτέρω ξεριζωμό. Οι νεκροί πρόσφυγες κάθε έτος στις θάλασσες και στα σύνορα είναι μια προειδοποίηση ότι η «μεταναστευτική» πολιτική της ΕΕ μόνο ανοιχτή δεν είναι προς την προσφυγιά. Το έγκλημα της Πύλου αποτελεί ένα από τα πολλά σημεία του μαυρισμένου καμβά της εγκληματικής πολιτικής ΕΕ – Frontex και κυβέρνησης. Αποτελεί ένα κρατικό έγκλημα απέναντι στο οποίο πρέπει να οξύνουμε τις αντιστάσεις και να αναδείξουμε τους υπαίτιους.
Ανοικτή πληγή το κρατικό έγκλημα στην Πύλο
Συνενοχή Λιμενικού – Frontex
Το κρατικό-ευρωπαϊκό έγκλημα της Πύλου (14 Ιουνίου 2023) μάς υπενθυμίζει την ασυδοσία του αστικού κράτους και της κυβέρνησης, καθώς και τη μετέπειτα προσπάθεια συγκάλυψης. Αποτελεί κρίκο στην ίδια αλυσίδα με τα Τέμπη και την Χίο, μια αλυσίδα εγκλημάτων με σαφείς κρατικές ευθύνες. Στην Πύλο πάνω από 600 πρόσφυγες που βρίσκονταν στο πλοιάριο Adriana βρέθηκαν από την μια στιγμή στην άλλη πνιγμένοι στα νερά της Μεσογείου. Οι μαρτυρίες επιζώντων αναφέρουν ότι το λιμενικό στην προσπάθεια ρυμούλκησής του πλοίου το ανέτρεψε με αποτέλεσμα τους εκατοντάδες νεκρούς. Δεν μπορούμε να παραβλέψουμε το γεγονός ότι η Frontex, ο οργανισμός ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής, είχε εντοπίσει ώρες πριν το ενδεχόμενο ναυαγίου και γνώριζε την επικινδυνότητα της κατάστασης στο πλοιάριο (ήταν υπερφορτωμένο χωρίς σωσίβια).
Μετά το έγκλημα ξεκίνησε η διαδικασία της συγκάλυψης. Βασική πλευρά της ήταν η προσπάθεια από το κράτος να φορτώσει την τραγωδία σε εννιά επιζώντες, οι οποίοι παραπέμφθηκαν σε δίκη με την κατηγορία της διακίνησης μεταναστών, σύστασης εγκληματικής οργάνωσης και πρόκλησης ναυαγίου. Πρόκειται για μία δίωξη, που σκόπευε να επισφραγίσει την συγκάλυψη και να αποκρύψει τις πραγματικές αιτίες και τους πραγματικούς υπεύθυνους. Οι εννιά Αιγύπτιοι τελικά αθωώθηκαν τον Μάιο του 2024!
Από την άλλη, κάτω από την πίεση του κινήματος, ιδιαίτερη σημασία έχει η ποινική δίωξη που ασκήθηκε σε βάρος 22 στελεχών του Λιμενικού, εξέλιξη που διατηρεί ανοιχτό το ζήτημα της διερεύνησης των ευθυνών για το έγκλημα της Πύλου. Η κυβέρνηση κάνει τα πάντα για να στηρίξει τους εμπλεκόμενους από το Λιμενικό, με αποκορύφωμα την αναβάθμιση του Τρύφωνα Κοντιζά στη θέση του αρχηγού του Λιμενικού Σώματος, παρότι είναι μεταξύ των κατηγορούμενων και θα έπρεπε να έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα! Στη συνείδηση μεγάλου μέρους του λαού το ναυάγιο της Πύλου είναι ξεκάθαρο πως πρόκειται όχι απλά για μια τραγωδία όπως θέλουν τα συστημικά μέσα να το παρουσιάζουν, αλλά ένα έγκλημα με ευθύνες της ΕΕ της Frontex και της κυβέρνησης των συγκαλύψεων.
Το κρατικό έγκλημα της Πύλου, τρία χρόνια μετά, έρχεται να μας θυμίσει με τον πιο σκληρό τρόπο την ασυδοσία του αστικού κράτους και της κυβέρνησης, την πολιτική που αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια αλλά και την προσπάθεια συγκάλυψης ενός εγκλήματος που συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο.
«Τέμπη Πύλος Χίος Παλαιστίνη – Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη» φωνάζουν χιλιάδες διαδηλωτές σε κάθε ευκαιρία, επιχειρώντας αυτό το έγκλημα να μην ξεχαστεί ποτέ. Είναι μια μάχη ζωής ντόπιων, προσφύγων και μεταναστών. Και θα τελειώσει με την καταδίκη ηθικών και φυσικών αυτουργών.
Πόλεμος κατά της προσφυγιάς
Δίπλα στις μαζικές δολοφονίες στα σύνορα, η ΕΕ δημιουργεί τα Κέντρα Επιστροφής εκτός Ευρώπης!
Οι πρόσφυγες που φτάνουν κατά χιλιάδες στις ακτές της Κρήτης (20.000 για το 2025) αλλά και του ανατολικού Αιγαίου (26.000 την ίδια χρονιά) δεν είναι «αφίξεις», «κύματα», «ροές» όπως συνήθως διαβάζουμε στις σελίδες των συστημικών ΜΜΕ ή στις ανακοινώσεις του υπουργείου Αντι-Μετανάστευσης. Είναι άνθρωποι οι οποίοι ξεριζώνονται κατά κανόνα από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους στις χώρες τους, με πρωταγωνιστές τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε ως σύνολο είτε με τον ρόλο κρατών μελών της. Ο ξεριζωμός των προσφύγων στην εποχή μας έχει ως βασικό χαρακτηριστικό του αυτή την αιτία, την όξυνση δηλαδή των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών με στόχο την επίλυση μιας βαθιάς ύφεσης η οποία κρατάει πολύ, παρά τις περί του αντιθέτου προβλέψεις. Μιας κατάστασης που συνοδεύεται φυσικά με την πολιτική αντίδραση σε μια σειρά χώρες προέλευσης, τον αυταρχισμό και την οικονομική δυσπραγία. Αλλά και την επανεμφάνιση ακραίων δεξιών και φασιστικών αντιλήψεων στις χώρες «υποδοχής», την ενσωμάτωση πλευρών αυτής της πολιτικής σε κυβερνητικά προγράμματα.
Η πάλη για τα δικαιώματα των προσφύγων και των μεταναστών, μέσα στην αυτοτέλειά της, αποτελεί κατά συνέπεια και τμήμα της αναγκαίας εργατικής, αντιπολεμικής παρέμβασης του καιρού μας. Για την αντιμετώπιση των αιτίων της προσφυγιάς και του ξεριζωμού, την ύπαρξη των προσφύγων και των μεταναστών δίπλα μας, μέσα στις πόλεις μας, ως συναδέλφους στη δουλειά μας, με τα παιδιά τους στα σχολεία μας, με την επίλυση των καυτών ζητημάτων που προκύπτουν στην υγεία τους.
Κάπως έτσι άλλωστε, από τη δική της σκοπιά και τα συμφέροντά της, το αντιμετωπίζει και η ελληνική αστική τάξη και οι κυβερνήσεις της τα τελευταία τουλάχιστον 15 χρόνια, μέσα στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια πολιτική η οποία αποτελεί προσομοίωση πολεμικής αντιμετώπισης, με διαφορετικά επίπεδα και μηχανισμούς, αλλά με έναν κεντρικό στόχο: την υπεράσπιση μιας εθνικής ομοιογένειας εντός ελληνικού κράτους, που συνοδεύεται με την άνευ όρων εκμετάλλευση όποιων εργάζονται εδώ, ενώ ξεχωριστή θέση έχουν η απέλαση, οι δολοφονίες στα νερά του Αιγαίου, ο εγκλεισμός στα στρατόπεδα συγκέντρωσης που ας μην ξεχνάμε είναι γέννημα των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.
Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης εκτός EE δεν παρέχουν καμία εγγύηση για οποιοδήποτε ανθρώπινο δικαίωμα ή ακόμα και τη σωματική ακεραιότητα των προσφύγων
Ο πολεμικός χαρακτήρας της γενικής πολιτικής ενισχύεται καθοριστικά από το τελευταίο αντιμεταναστευτικό οπλοστάσιο της κυβέρνησης, όπου το αν θα εξεταστεί αίτημα για άσυλο εξαρτάται από το γενικό πολιτικό προφίλ του αιτούντα, με κριτήριο την εθνική και ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο πρόσφυγας είναι επισήμως εισβολέας, πολεμικός κίνδυνος, γεγονός που υπογράμμισε εμφατικά και η επικοινωνιακή αξιοποίηση της είδησης για τον 37χρονο Παλαιστίνιο στην Κρήτη.
Αξίζει να δούμε συνοπτικά αυτή την πολυεπίπεδη πολεμική αντιμεταναστευτική πολιτική.
Η πρώτη πτυχή πολεμικής αντιμετώπισης είναι τα μαζικά επαναλαμβανόμενα εγκλήματα στο Αιγαίο Πέλαγος αλλά και στον Έβρο. Μια τεράστιου εύρους συνενοχή της ελληνικής κυβέρνησης μαζί με τη Ευρωπαϊκή Ένωση. Πέρα από το κολοσσιαίο έγκλημα της Πύλου από το 2015 μέχρι σήμερα έχουν υπάρξει και άλλα εγκλήματα. Εμβληματικά είναι τα τέσσερα ναυάγια στο Φαρμακονήσι με ευθύνη του Λιμενικού και της Frontex από το 2015 έως το 2019. Η πολεμική πραγματικά εργαλειοποίηση των προσφύγων στον Έβρο το 2020 από την κυβέρνηση της ΝΔ και οι εκατέρωθεν απειλές με την Τουρκία. Όπως και τα τελευταία γεγονότα στη Χίο.
Η δεύτερη είναι τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Οι κακουχίες είναι ο κανόνας, με στέρηση νερού για πολλές ώρες, φαγητό που στην ποσότητα και την ποιότητά του είναι αναντίστοιχο για τις στοιχειώδεις ανθρώπινες ανάγκες, προσωπική καθαριότητα η οποία γίνεται πραγματικό καψόνι από τις υπαρκτές ελλείψεις. Εμβληματικό στρατόπεδο είναι αυτό της Σιντικής στις Σέρρες, υπόδειγμα κατά την κυβέρνηση, κατά τα πρότυπα των αντίστοιχων που φτιάχνει ο Τραμπ στα αμερικανομεξικανικά σύνορα.
Η τομή εδώ έρχεται με τη δημιουργία των περίφημων return hubs, δηλαδή των περίφημων Κέντρων Επιστροφής. Πρόκειται για στρατόπεδα συγκέντρωσης εκτός EE, που δεν παρέχουν καμία εγγύηση για οποιοδήποτε ανθρώπινο δικαίωμα ή ακόμα και τη σωματική ακεραιότητα των προσφύγων. Αυτό το μέτρο ακραίας βαρβαρότητας συμφωνήθηκε από όλα τα όργανα της ΕΕ πρόσφατα (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ευρω-κοινοβούλιο). Τα Κέντρα θα μπορούσαν να χρησιμεύουν είτε ως τελικός προορισμός είτε ως ενδιάμεσος σταθμός για την επιστροφή των προσφύγων. Οι πόλεμοι έχουν και τους «ομήρους» τους.
Τέλος, οι ειδικές διακρατικές συμφωνίες της Ελλάδας με τρίτες χώρες έρχονται να υπογραμμίσουν ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες γίνονται δεκτοί μόνο στο βαθμό που θα εργάζονται εδώ χωρίς δικαιώματα, καθιστώντας τον όρο δικαιώματα κενό γράμμα, εδώ αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα πραγματικό σύγχρονο δουλεμπόριο υλοποιείται με στόχο την διατήρηση της θέσης της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας. Το ελληνικό κράτος δεν έχει κανένα πρόβλημα για τους πλούσιους, Ισραηλινούς και άλλους που αγοράζουν χωρίς σταματημό εκτάσεις ενώ το καθεστώς της golden visa για αυτούς τους περιώνυμους επενδυτές έρχεται να υπενθυμίσει τον βαθιά ταξικό χαρακτήρα όλων των αντιπροσφυγικών και αντιμεταναστευτικών μέτρων. Και φυσικά και των πολέμων.
Μαζί με τους μετανάστες, κόντρα σε ΕΕ και κυβερνήσεις
Τα δικαιώματα προσφύγων και μεταναστών θα υπάρξουν ολοκληρωμένα όταν αντιμετωπιστούν οι αιτίες που γεννούν τον ξεριζωμό και τη φτώχεια, με επαναστατικό τρόπο και αμφισβήτηση της αστικής εξουσίας. Στην πάλη για τον κομμουνισμό και την εξάλειψη κάθε είδους εκμετάλλευσης. Είναι ο καπιταλισμός που γεννά φτώχεια, πείνα και δυστυχία στις χώρες που προέρχονται οι πρόσφυγες και οι μετανάστες και έχει μετατρέψει ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη σε ζώνη ολοκληρωτικής εκμετάλλευσης, λεηλασίας πλουτοπαραγωγικών πηγών, περιβαλλοντικών καταστροφών και εξαθλίωσης εκατομμυρίων ανθρώπων.
Σήμερα αυτή η πάλη για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των προσφύγων και μεταναστών πρέπει να είναι πολιτικά ανεξάρτητη από τις κυβερνήσεις, την ΕΕ, το κράτος, τις περιφέρειες, τους δήμους, τους θεσμικούς φορείς, τους επιχειρηματίες, τον εκφυλισμένο συνδικαλισμό. Δεν αναζητά στήριξη και αποδοχή από πολιτικούς «παράγοντες», πρώην, νυν και επίδοξους κυβερνητικούς διαχειριστές. Επιδιώκει την κοινή δράση και τον συντονισμό με άλλες συναφείς κινηματικές συλλογικότητες και ταξικά σωματεία χωρίς μικροηγεμονισμούς. Με κέντρο τους ίδιους τους μετανάστες και τους πρόσφυγες.
Για την κοινή μάχη ντόπιων, μεταναστών και προσφύγων στο σύνολο των αναγκαίων δικαιωμάτων της εποχής μας. Η απάνθρωπη αντιμετώπιση των μεταναστών και των προσφύγων είναι ο «καθρέφτης» και της δικής μας σύνθλιψης, της καταστρατήγησης των εργατικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.
Για την ανατροπή του κατάπτυστου Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου και της ίδιας της ΕΕ. Ενάντια στον ρατσισμό, τον εθνικισμό, την ξενοφοβία. Με το διεθνισμό της αντικαπιταλιστικής πάλης των κάτω, ανεξάρτητα από χρώμα, φυλή, εθνικότητα.
Για να ανατραπούν οι αντιμεταναστευτικές πολιτικές, μεθοδεύσεις, νομοθετήσεις και έργα μέσα στη χώρα. Για να μη υποτάσσεται αυτή η πάλη στα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα, τις αστικές εθνικές επιδιώξεις.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν που κυκλοφόρησε στις 13-14 Ιουνίου 2026
