Παναγιώτης Ξοπλίδης
Η επιθετικότητα του Τραμπ και του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού εκτός συνόρων συνδυάζεται με κλιμάκωση της βίας και της καταστολής στο εσωτερικό. Η ενότητα του ταξικού, διεθνιστικού κινήματος μέσα στις ΗΠΑ με το αντιιμπεριαλιστικό αγώνα των λαών της Λατινικής Αμερικής είναι τελικά ο μόνος τρόπος για να ανατραπούν τα σχέδια του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.
Δύο εβδομάδες μετά την απαγωγή Μαδούρο, η επίθεση των ΗΠΑ προς τη Λατινική Αμερική βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλα τα μέτωπα. Όμως, η αντίσταση των λαών είναι αυτή που ήδη δίνει απαντήσεις – στη Βενεζουέλα, την Κούβα, αλλά και τη Βολιβία.
Στη χώρα των Άνδεων, η δεξιά κυβέρνηση, που ανέλαβε την εξουσία μόλις πριν ένα μήνα, γνώρισε μια πρώτη ήττα στην προσπάθεια της να επιβάλει το αντιλαϊκό Διάταγμα 5503. Ήταν κάτι όπως τα ελληνικά μνημόνια ή ο Βασικός Νόμος του Μιλέι στη γειτονική Αργεντινή. Τα 120 άρθρα του έδιναν λευκή επιταγή στην κυβέρνηση να υιοθετήσει μέτρα που παραδίδουν εθνικά περιουσιακά στοιχεία στο κεφάλαιο,, εγχώριο και ξένο, χωρίς να απαιτείται έγκριση από το κοινοβούλιο, παρά το γεγονός ότι υπάρχει δεξιά πλειοψηφία σε αυτό. Παράλληλα, καταργούσε τις επιδοτήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα την αύξηση της τιμής των καυσίμων άνω του 100% και ανάλογη μετακύλιση στα εισιτήρια των δημόσιων συγκοινωνιών. Η κυβέρνηση του Ροντρίγκο Παζ είναι, άλλωστε, υποταγμένη στο μεγάλο κεφάλαιο, με υπουργό Ανάπτυξης τον πρώην πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Επιχειρήσεων και μεγαλύτερο παραγωγό σόγιας της Βολιβίας, που έχει εφαρμόσει πολιτικές εμπρησμού και αποψίλωσης των δασών για την προώθηση της λεγόμενης «αγροτικής βιομηχανίας».
Σε συνδιαλλαγή και συμβιβασμό με την Ουάσιγκτον προχωρά ανοιχτά η «μεταβατική» πρόεδρος της Βενεζουέλας
Η απάντηση του λαού ήρθε μέσα από την μεγαλειώδη επαναστατική παράδοση της Λατινικής Αμερικής. Για τρεις εβδομάδες, ολόκληρη η Βολιβία γνώρισε μαζικές διαδηλώσεις, απεργίες και αποκλεισμούς δρόμων. Μια μαζική πορεία 55 χιλιομέτρων κατέληξε στη Λα Παζ, με δεκάδες χιλιάδες αγρότες, ανθρακωρύχους, αλλά και συμμετοχή εκπαιδευτικών σωματείων. Η κυβέρνηση απείλησε να κηρύξει κατάσταση πολιορκίας, αλλά ανέστειλε το μέτρο, καθώς η απάντηση ήταν η κατάληψη του εργοστασίου της κρατικής εταιρείας πετρελαίου (YPFB) στην περιοχή της Σάντα Κρουζ. Αυτή η πρώτη σύγκρουση έληξε με την απόσυρση του επίμαχου Διατάγματος, με την κυβέρνηση να αναδιπλώνεται παρά το γεγονός ότι είχε την ορμή μιας μεγάλης εκλογικής νίκης.
Παρ’ όλα αυτά, η συνδικαλιστική γραφειοκρατία, το εθνικό Βολιβιανό Εργατικό Κέντρο (COB), έσπευσε να μπει στο τραπέζι του διαλόγου για ένα νέο Διάταγμα, που θα αμβλύνει τις συνέπειες της κατάργησης των επιδοτήσεων καυσίμων, με αντάλλαγμα να διατηρηθούν οι άλλες αντιλαϊκές πολιτικές λιτότητας. Ο ρόλος της γραφειοκρατίας αποδεικνύεται προδοτικός για άλλη μια φορά, ωστόσο αυτός ο ταξικός αγώνας ήρθε σε μια στιγμή που τα μάτια των εργατών και των εκμεταλλευομένων, σε όλη τη Λατινική Αμερική, παρακολουθούν την αυξανόμενη επιθετικότητα των ΗΠΑ, αλλά και των ντόπιων αστικών τάξεων. Ο μόνος δρόμος για τους λαούς είναι η ταξική σύγκρουση, χωρίς υποταγή στη «νομιμότητα», στα εκλογικά αποτελέσματα και την αστική δημοκρατία.
Αυτή η παράδοση έχει ακόμα ως ορόσημο την Κουβανική Επανάσταση. Αν και δεν δηλώνεται ως άμεση προτεραιότητα της ιμπεριαλιστικής πολιτικής του Τραμπ, η Κούβα σηματοδοτεί ακόμα το παράδειγμα ενός ανυπότακτου λαού που αψηφά το πλέον μακρόχρονο και βάρβαρο εμπάργκο και τις αλλεπάλληλες επιχειρήσεις «αλλαγής καθεστώτος». Μετά την απαγωγή Μαδούρο, ο Τραμπ δήλωσε: «Δεν θα υπάρχει άλλο πετρέλαιο, ούτε χρήματα από τη Βενεζουέλα προς την Κούβα. Μηδέν! Προτείνω να κάνουν μια συμφωνία, πριν είναι πολύ αργά». Πράγματι, η προσφορά φθηνού πετρελαίου ήταν ζωτικής σημασίας για την επιβίωση του λαού στην Κούβα, αν και υπάρχει τροφοδοσία και από το Μεξικό. Παρά την «κούραση» από το εμπάργκο και τις συνέπειες του, όμως, ο κουβανικός λαός γνωρίζει ότι μια επιστροφή των Αμερικανών στο νησί θα έχει ως αποτέλεσμα την επιστροφή στην εποχή όπου όλη η χώρα ήταν ένα θέρετρο της μαφίας, με εξαθλιωμένη την κοινωνική πλειοψηφία. Μεγάλες διαδηλώσεις αλληλεγγύης στο λαό της Βενεζουέλας πραγματοποιήθηκαν στην Αβάνα, όπως και συνεχείς ασκήσεις παλλαϊκής άμυνας.
Αντίθετα, την ίδια στιγμή στο Καράκας επιχειρείται ένας συμβιβασμός, με το νέο καθεστώς να διαπραγματεύεται για την εξέλιξη της σχέσης του με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Η Ντέλσι Ροντρίγκεζ χαρακτήρισε την γκανγκστερική απαγωγή Μαδούρο ως «κηλίδα στις σχέσεις ΗΠΑ-Βενεζουέλας που δεν είχε υπάρξει ποτέ πριν στην ιστορία μας»! Οι χιλιάδες νεκροί της εξέγερσης του «Καρακάσο» το 1989, μετά από την εφαρμογή ενός σχεδίου του ΔΝΤ υπό τις επιταγές της Ουάσιγκτον, το πραξικόπημα του 2002, οι δεκαετίες κλοπής του πλούτου της χώρας από τους πετρελαϊκούς κολοσσούς, μάλλον δεν συνιστούν «κηλίδες» για τη νέα πρόεδρο.
Σημειώνεται πως η Ροντρίγκεζ, η οποία είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ και έκανε λόγο για «νέα σελίδα στην ιστορία της Βενεζουέλας», προχώρησε σε κινήσεις που δηλώνουν επιθυμία «ομαλοποίησης» των σχέσεων με τις ΗΠΑ, όπως η απελευθέρωση εκατοντάδων πολιτικών κρατουμένων. Παράλληλα, Αμερικάνοι διπλωμάτες μετέβησαν στο Καράκας για να συζητήσουν την επαναλειτουργία της πρεσβείας των ΗΠΑ, η οποία είχε κλείσει το 2019, χωρίς να μπαίνει από την πλευρά της νέας κυβέρνησης ο όρος της απελευθέρωσης Μαδούρο.
Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA επιβεβαίωσε, επίσης, ότι διαπραγματεύεται την πώληση ποσοτήτων πετρελαίου προς τις ΗΠΑ «με κριτήρια νομιμότητας, διαφάνειας και οφέλους και για τα δύο μέρη», σύμφωνα με συστήματα παρόμοια με αυτά που ισχύουν με διεθνείς εταιρείες, όπως η Chevron. Ο δε Τραμπ προχώρησε σε συνάντηση με εκπροσώπους 14 πετρελαϊκών εταιρειών για την προώθηση ενός σχεδίου επενδύσεων 100 δισ. δολαρίων. Η λεηλασία του πλούτου της Βενεζουέλας δεν είναι μια τραμπική «παρεκτροπή», αποτελεί ανάγκη του αμερικανικού καπιταλισμού για να αναστρέψει την καθοδική του πορεία.
Ο εχθρός είναι και εσωτερικός. Η φασιστική εκστρατεία κατά των μεταναστών (Λατίνων, στη συντριπτική πλειοψηφία τους) εντός των ΗΠΑ έχει τους πρώτους νεκρούς, τις πρώτες μικρές εξεγέρσεις. Η εσωτερική στρατιωτικοποίηση δεν σταματά στις μαζικές συλλήψεις μεταναστών, αλλά περιλαμβάνει την ανάπτυξη στρατευμάτων στις μεγάλες πόλεις της χώρας. Η ενότητα του ταξικού, διεθνιστικού κινήματος μέσα στις ΗΠΑ με το αντιιμπεριαλιστικό αγώνα των λαών της Λατινικής Αμερικής είναι τελικά ο μόνος τρόπος για να ανατραπούν τα σχέδια του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΡΙΝ στο φύλο του σαββατοκύριακου 17-18 Γενάρη 2026.
