Παναγιώτης Καμινιώτης*
Μετά την τεράστια καταστροφή του Daniel δημιούργησαν τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (Ο.Δ.Υ.Θ). Στην πραγματικότητα με τη δημιουργία του ΟΔΥΘ (N.5106/1.5.2024) καταργούνται οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (συνεταιρισμοί αγροτών που διαχειρίζονται χωρίς κέρδος τα δημόσια συλλογικά εγγειοβελτιωτικά έργα άρδευσης, υπό την εποπτεία της Περιφέρειας), οι δημόσιες υποδομές (φράγματα, λιμνοδεξαμενές, δίκτυα, αντλιοστάσια, γεωτρήσεις) παραχωρούνται στη νέα Ανώνυμη Εταιρεία για διοίκηση, λειτουργία και συντήρηση και οι δημόσιες υπηρεσίες της Περιφέρειας που έχουν ως βασική αρμοδιότητα την παρακολούθηση των υδάτων και την εποπτεία των παρόχων του νερού, ιδιωτικοποιούνται. Μαζί δηλαδή με τη θέσπιση της ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων – ν.5037/2023) καθώς και την ανάθεση μεγάλων εγγειοβελτιωτικών έργων με τη μορφή Συμβάσεων Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ολοκληρώνεται το μεγάλο σχέδιο για την ιδιωτικοποίηση του νερού και ας το αρνούνταν μέχρι σήμερα όλοι!
Η κυβέρνηση της ΝΔ προχωρά στο επόμενο βήμα για την πλήρη ιδιωτικοποίηση του νερού επιβάλλοντας περιβαλλοντικό χαράτσι (μόλις στις 10/11/2025 εκδόθηκε η απόφαση της Αποκεντρωμένης Θεσσαλίας -Στερεάς) σε όλους τους χρήστες νερού στην Περιφέρεια Θεσσαλίας.
Ενώ τις προηγούμενες ημέρες δεσμευότανε ότι το νερό θα παραμείνει δημόσιο αγαθό, την ίδια στιγμή προωθεί τον πυρήνα της οδηγίας της ΕΕ 60/2006, όπου πλέον το νερό μετατρέπεται από αγαθό σε εμπόρευμα. Είναι τόσο ξεδιάντροπη η πολιτική τους που βαφτίζει περιβαλλοντικό τέλος το χαράτσι του νερού. Αυτό το χαράτσι θα πάει στο πράσινο ταμείο να χρηματοδοτεί τις ανεμογεννήτριες και το οικολογικό αμερικάνικο αέριο.
Από εδώ και πέρα όποιος έχει χρήματα και μπορεί να το αγοράσει θα έχει νερό.
Η προσπάθεια αυτή έρχεται από το 2019 όπου πρώτη φορά η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να επιβάλλει το περιβαλλοντικό τέλος, το οποίο πήρε πίσω με την συνολική κατακραυγή. Όμως οι αστικές πολιτικές έχουν συνέχεια σε ότι αφορά το ξεπούλημα των δημόσιων αγαθών και η κυβέρνηση της ΝΔ έρχεται να το ολοκληρώσει. Εξάλλου οι πολιτικές επιλογές για την αντιμετώπιση των καταστροφών από τον Daniel, οδηγούν στην παραχώρηση όλου του παραγωγικού πλούτου της Θεσσαλίας στα επιχειρηματικά συμφέροντα υπό τις οδηγίες της Ολλανδικής εταιρείας που έδωσε το σχέδιο της επόμενης ημέρας.
Το «περιβαλλοντικό τέλος» – χαράτσι αποτελεί μια ξεκάθαρη μεθόδευση εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης του νερού
Όλο αυτό το κόστος θα προστεθεί σε κάθε άλλη χρέωση από τους τοπικούς φορείς ύδρευσης και άρδευσης. Ιδίως για την αγροτική παραγωγή όπου οι συνθήκες είναι ασφυκτικές για τους παραγωγούς η εφαρμογή του περιβαλλοντικού κόστους έρχεται σαν κερασάκι στην τούρτα. Για παράδειγμα, για τη Λεκάνη Απορροής Ποταμού Πηνειού το συνολικό επιπλέον κόστος ανά κυβικό για την άρδευση βαμβακιού -450κυβικα- είναι 4,38 ευρώ ανά στρέμμα. Προφανώς η κυβέρνηση έχει βαλθεί να τελειώνει με διαδικασίες fast track με τους μικρομεσαίους και φτωχούς αγρότες/κτηνοτρόφους μιας και αυξάνει και άλλο το κόστος παραγωγής.
Οι αγρότες/κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας νοιώθουν στο πετσί τους την πολιτική των κυβερνήσεων και της ΕΕ. Βλέπουν τα ζωντανά τους να σφάζονται μπροστά στα μάτια τους, δίνουν με ανοιχτές τιμές τα προϊόντα τους και πουλάνε 39 λεπτά την καλύτερη ποιότητα βαμβακιού των τελευταίων ετών, στους εκκοκκιστές. Δίνουν στην κυριολεξία για λιγότερο από ένα κομμάτι ψωμί το στάρι στους μεγαλεμπόρους. Χαρίζουν στους χοντρέμπορους το καλαμπόκι. Αυτή η πολιτική είναι που στέλνει στην ανεργία και στη φτώχεια κάθε χρόνο και άλλους αγρότες και ετεροεπαγγελματίες που εργάζονται στον αγροτοδιατροφικό τομέα.
Η συγκεκριμένη απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο της επίθεσης του εγχώριου και διεθνούς κεφαλαίου και της ΕΕ προς τον κόσμο της εργασίας και τους φτωχούς και μεσαίους αγρότες και επαγγελματίες. Έτσι φτάνουν στο σημείο να ιδιωτικοποιήσουν μέχρι και το νερό, για να μπορέσουν να αποσπάσουν ακόμα μεγαλύτερο κέρδος από τον παραγόμενο πλούτο του κόσμου της εργασίας. Δεν τους ενδιαφέρει ούτε καν ο τρόπος της επιβίωσης εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, παρά μόνο ο τρόπος αύξησης του πλούτου τους.
Εμείς όμως μιλάμε για την επιβίωση όλων των ανθρώπων, που με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ντόπιου κεφαλαίου εξαθλιώνονται. Γνωρίζουμε ότι είναι διαφορετικά τα συμφέροντα τα οποία εξυπηρετούν οι κυβερνητικοί κύκλοι της κεντρικής και τοπικής διοίκησης με τα συμφέροντα και τις ανάγκες στις οποίες επιχειρούμε εμείς να δώσουμε φωνή. Αυτοί είναι με τους πλούσιους της Θεσσαλίας και εμείς με την εργαζόμενη φτωχή πλειοψηφία. Αυτοί θα υπερασπιστούν με κάθε τρόπο τις πολιτικές της ΕΕ και του κεφαλαίου που φτωχοποιούν τους ανθρώπους, εμείς θα παλέψουμε με κάθε τρόπο να γίνει ανακατανομή του πλούτου που παράγεται προς όφελος των φτωχών.
Το λεγόμενο «περιβαλλοντικό τέλος» δεν έχει καμία σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος. Η «περιβαλλοντική» πολιτική των κυβερνήσεων, της ΕΕ και του κεφαλαίου, είναι η άλλη όψη του νομίσματος της απόλυτης εκμετάλλευσης όλου του περιβαλλοντικού πλούτου για την ικανοποίηση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων. Ο καπιταλισμός μετατρέπει σε κέρδος τόσο την καταστροφή, όσο και την υποτιθέμενη αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Το «περιβαλλοντικό τέλος» αποτελεί μια ξεκάθαρη μεθόδευση εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης του νερού και ένα μέτρο που θα συμβάλει με τη σειρά του στην ακόμα μεγαλύτερη πρόσδεση της αγροτικής παραγωγής στο άρμα των κολοσσών του αγροτοδιατροφικού τομέα και των μεγαλοαγροτών – επιχειρηματιών. Να σημειωθεί ότι το χαράτσι-περιβαλλοντικό κόστος αφορά όλους τους αγροκτηνοτροφόρους. Θα βαρύνει τόσο τους χρήστες συλλογικών αρδευτικών έργων όσο και τους χρήστες-ιδιοκτήτες μεμονωμένων υδρογεωτρήσεων (παρ 6 της απόφασης). Ας μη ξεγελιούνται, αυτό που χρεώνουν στους πρώτους θα έλθει και στους δεύτερους.
Απ’ αυτή την άποψη η κατάργησή του είναι μονόδρομος. Μια κατάργηση που δεν θα επιτευχθεί με συμφωνίες σε υπουργικά και θεσμικά γραφεία, αλλά μέσα από τη δυνατότητα του αγωνιζόμενου λαού να επιβάλει με τα δικά του όργανα τα δίκαιά του. Που δεν θέλει συνεννοήσεις για να ανέβεις στην εθνική οδό αλλά σύγκρουση για να κερδίσεις.
Ο λαός της Θεσσαλίας πρέπει να ξεσηκωθεί απέναντι στις πολλαπλές μεθοδεύσεις ιδιωτικοποίησης του νερού και μετατροπής του σε προϊόν πολυτελείας. Η Αριστερή Παρέμβαση στη Θεσσαλία απαιτεί να παρθεί άμεσα πίσω η απόφαση της κυβέρνησης για επιβολή επιπλέον κόστους στο νερό. Παλεύουμε για την ανατροπή όλου του πλαισίου που μετατρέπει τα φυσικά αγαθά σε εμπορεύματα. Αυτό που απαιτείται είναι η οργάνωση των αντιστάσεων με μαχητικό και συγκρουσιακό τρόπο που να υπονομεύσει την υλοποίηση των κυβερνητικών σχεδιασμών.
Απαιτούμε:
Καμία ιδιωτικοποίηση – εμπορευματοποίηση του νερού.
Θέσπιση ενός καλλιεργητικού χάρτη για τη Θεσσαλία και όλη την ύπαιθρο, με βάση τις διατροφικές ανάγκες του λαού και τις περιβαλλοντικές δυνατότητες, που θα καταργεί τον άγριο και άναρχο ανταγωνισμό του κεφαλαίου στην αγροτική παραγωγή που καταστρέφει πόρους, περιβάλλον, εργαζόμενους και φτωχούς αγρότες. Σχέδιο αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών και απομάκρυνση από το μοντέλο της κοστοβόρας μονοκαλλιέργειας εις βάρος των φυσικών πόρων και των καλλιεργητών.
Κεντρικό σχεδιασμό για τη διαχείριση και την προστασία των υδάτων, την εξασφάλιση επάρκειας σε ισορροπία με το περιβάλλον. Ανάδειξη νέων μορφών κοινωνικού ελέγχου που θα εκφράζουν και εν τέλει θα επιβάλλουν τη λαϊκή βούληση βάσει των κοινωνικών αναγκών, ενάντια σε λογικές «αποφασίζομεν και διατάσσομεν».
Κατασκευή μικρών φραγμάτων στις λεκάνες απορροής με αποκλειστικά δημόσιες επενδύσεις, που να χρησιμοποιούνται κυρίως για τον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα.
*μέλος της Αριστερής Παρέμβασης στη Θεσσαλία – Ανταρσία για την Ανατροπή και της ΑΓΩΝιστικής Ενωτικής Συμμαχίας Γεωπόνων Δημοσίων Υπαλλήλων για την Ανατροπή & Συνεργαζόμενες-οι
