Αιμιλία Τσαγκαράτου
Η εταιρεία παραγωγής μπανάνας Τσικίτα ανακοίνωσε μαζικές απολύσεις στον Παναμά εν μέσω της συνεχιζόμενης απεργίας διαρκείας που έχει ξεκινήσει από τα μέσα Απρίλη. Ο αμερικανικών συμφερόντων «κολοσσός της μπανάνας» έκανε γνωστό την περασμένη Παρασκευή ότι απολύει όλους τους ημερομίσθιους εργάτες για την «αδικαιολόγητη εγκατάλειψη της εργασίας στις φυτείες μας». Οι εργάτες που απολύθηκαν – γύρω στους 5.000, από τους συνολικά 6.500 χιλιάδες εργαζόμενους – είναι το πιο ευάλωτο κομμάτι, αφού δεν έχουν μόνιμες συμβάσεις και προσλαμβάνονται μόνο κατά την περίοδο της συγκομιδής. Η εταιρεία, ο οποία ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι η απεργία προκάλεσε «μη αναστρέψιμες ζημιές και απώλειες τουλάχιστον 75 εκατομμυρίων δολαρίων», βρήκε αμέριστη στήριξη από τον δεξιό πρόεδρο της χώρας, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, ο οποίος δήλωσε ότι η εταιρεία έχει «δίκαιη αιτία» για τις απολύσεις.
Σημειώνεται πως οι εργαζόμενοι κινητοποιούνται στο πλαίσιο της πανεθνικής απεργίας διαμαρτυρίας για τους νέους νόμους αναφορικά με την κοινωνική ασφάλιση, που μειώνουν τις συντάξεις. Η κυβέρνηση, ωστόσο, χαρακτήρισε τις απεργίες «παράνομες» και δήλωσε ότι οι απολύσεις στην Τσικίτα είναι αποτέλεσμα της «αδιαλλαξίας» των εργαζομένων. Για την ιστορία, σύμφωνα με το Οικονομικό Παρατηρητήριο, το 2023 ο Παναμάς εξήγαγε μπανάνες αξίας 273 εκατ. δολαρίων, γεγονός που τον καθιστά τον 13ο μεγαλύτερο εξαγωγέα στον κόσμο.
Το μεγάλο απεργιακό κύμα που λαμβάνει χώρα στον Παναμά έχει κεντρική σημασία για την πολιτική κατάσταση όχι μόνο στο εσωτερικό του, αλλά και σε άλλες χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Αμερικής. Η κυβέρνηση έχει εξαπολύσει μια επίθεση που περιλαμβάνει νέα πλήγματα στις συνθήκες διαβίωσης των εργαζομένων. Αυτό συμπίπτει με την πολιτική του Τραμπ που στοχεύει στην υπονόμευση της κυριαρχίας του Παναμά στην ομώνυμη Διώρυγα, της οποίας επιχειρεί να αποσπάσει τον έλεγχο και να δημιουργήσει νέες στρατιωτικές βάσεις στη χώρα – μετατρέποντας ουσιαστικά τη χώρα σε νέο αμερικανικό προτεκτοράτο.
Η κυβέρνηση Μουλίνο απάντησε με καταστολή σε ολόκληρη τη χώρα και παραβίασε την αυτονομία του Πανεπιστημίου του Παναμά, αναπτύσσοντας στρατιωτικές μονάδες για να συλλάβει φοιτητές και εργαζόμενους που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις. Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας στις 7 Μαΐου, ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών μονάδων σε διάφορες περιοχές, καθώς και γύρω από το πανεπιστήμιο. Εκεί, 17 καθηγητές συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν σε τοπικά αστυνομικά τμήματα. Τέλος, χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους την περασμένη Παρασκευή, μετά τη σύλληψη δύο ηγετών εργατικών συνδικάτων με την κατηγορία του «ξεπλύματος χρήματος», σε μια προσπάθεια να χτυπηθεί το κίνημα αλλά και η αντιπολίτευση στην κυβέρνηση Μουλίνο.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 31 Μαϊου
