Παύλος Αντωνόπουλος
▸ Πρώτος στόχος η πτώση της χούντας, για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση
Πέρασαν 51 χρόνια από τον Νοέμβρη του ’73. Πενήντα χρόνια «δημοκρατίας». «Δημοκρατίας»; Για αυτή τη «Δημοκρατία» που ζούμε σήμερα αγωνιστήκαμε τότε; Για αυτή τη «Δημοκρατία» έδωσαν τη ζωή τους τόσοι άνθρωποι τότε; Για να απαγορεύεται σήμερα να μιλάς για τη λευτεριά και να σε καλούν «για υπόθεση σου» στο πειθαρχικό, γιατί οι μαθητές σου τόλμησαν να γράψουν «Λευτεριά στην Παλαιστίνη»; Για να ζει ο λαός στη φτώχεια , καθώς το μηνιάτικο (αν δουλεύεις) τελειώνει στα μισά του μήνα;
Φυσικά δεν αγωνιστήκαμε για αυτήν τη «δημοκρατία», της καταπίεσης και της κοινωνικής αδικίας. Θα ήμασταν πραγματικά «ολίγοι» αν κάναμε κάτι τέτοιο. Εκείνη την εποχή ήταν τελείως διαφορετική η κατάσταση στη χώρα μας αλλά και σε όλο τον κόσμο. Στην «δημοκρατική» Ευρώπη είχαμε τρεις δικτατορίες: στην Ελλάδα του Παπαδόπουλου, στην Ισπανία του Φράνκο και στην Πορτογαλία του Σαλαζάρ και στη συνέχεια του Καετάνο. Στο Βιετνάμ είχε αρχίσει να διαφαίνεται η ήττα των Αμερικανών που ολοκληρώθηκε το 1973 με την αποχώρηση τους από τη χώρα. Οι Βιετκόνγκ κυριάρχησαν και στον Νότο το 1975. Όλη εκείνη την περίοδο κατέρρευσε η αποικιοκρατία των ιμπεριαλιστών σχεδόν σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε όλο τον πλανήτη είχε αναπτυχθεί ένα μαζικό πολιτικό και αντιπολεμικό κίνημα που δεν ήταν δυνατόν να μην επηρεάσει τη νεολαία μας. Η εξέγερση του Μάη του ’68 στη Γαλλία λειτούργησε σαν θρυαλλίδα ανάβοντας πυρκαγιά στη συνείδηση χιλιάδων νεολαίων και στη χώρα μας, οδηγώντας μας στην αναζήτηση διαδρομών για την κοινωνική απελευθέρωση και δικαιοσύνη, στον δρόμο για τον κομμουνισμό. Η Κατοχή, η εθνική αντίσταση και ο εμφύλιος ήταν πολύ πρόσφατα και η διεθνής κατάσταση μας αναπτέρωσε το ηθικό και την ελπίδα.
Τα σπίτια μας από τα τέλη του ‘60, αρχές του ’70 είχαν μετατραπεί σε μικρές γιάφκες, όπου συζητάγαμε για τη μελλούμενη επανάσταση, για τη σοσιαλιστική κοινωνία που θα χτίζαμε, για την ομορφιά της συλλογικότητας και του αγώνα που θα κάναμε. Κι η Χούντα καραδοκούσε. Ακούγαμε στα βραχέα στο ραδιόφωνο Τη Φωνή της Αλήθειας, το Εδώ Τίρανα και την Ντόιτσε Βέλε,ξεκινώντας τη δική μας αντίσταση και παρανομία. Στο Πανεπιστήμιο υπήρχε παρουσία ασφαλιτών στις αίθουσες διδασκαλίας. Μετά το ’71 ξεκινήσαμε συνδικαλιστική δράση παλεύοντας για εκλογές φοιτητικών συλλόγων σε αντιπαράθεση με τους διορισμένους από τη χούντα. Άρχισαν οι επισκέψεις της αστυνομίας στα σπίτια μας και οι κλήσεις στην ασφάλεια «δι’ υπόθεση μας». Αρχίσαμε να οργανωνόμαστε σε πολιτικές οργανώσεις. Η ζωή άρχισε να αποκτά ενδιαφέρον, τεράστιο ενδιαφέρον. Οργανώναμε ομιλίες στα σκαλάκια της Νομικής σε καθημερινή βάση· το ακροατήριο από μέρα σε μέρα αυξανόταν. Αρχίσαμε μικροδιαδηλώσεις στο κέντρο της Αθήνας που κατέληγαν σε κυνηγητό με την αστυνομία. Συλλήψεις.
Τα σπίτια μας είχαν μετατραπεί σε μικρές γιάφκες, όπου συζητάγαμε για τη μελλούμενη επανάσταση, για τη σοσιαλιστική κοινωνία που θα χτίζαμε, για την ομορφιά της συλλογικότητας
Μπήκαμε στο ’73. Η ζωή μας είχε γίνει πολύ όμορφη αλλά και πολύ δύσκολη. Εμείς όμως δεν καταλαβαίναμε τίποτα. Σαν να παίζαμε τους κλέφτες κι αστυνόμους. Αν μας πιάνανε καταλαβαίναμε τη διαφορά! Ξεκίνησαν οι άρσεις αναβολών στράτευσης με νόμο της χούντας. Αυτό μάς εξόργισε ακόμη περισσότερο. Ως απάντηση προχωρήσαμε σε δυο καταλήψεις της Νομικής σχολής της Αθήνας, την πρώτη διήμερη στις 21 και 22 Φλεβάρη που έληξε αναίμακτα και τη δεύτερη στις 20 του Μάρτη που έληξε με την επίθεση της αστυνομίας και πολλούς τραυματισμούς και συλλήψεις συντρόφων μας. Η ανταπόκριση των φοιτητών και στις δυο καταλήψεις υπήρξε ανεπανάληπτη και εκφράστηκε με χιλιάδες συμμετοχές μέσα αλλά και από έξω με παράλληλες διαδηλώσεις. Το κίνημα είχε φουντώσει, επιστροφή δεν υπήρχε.
Ο πρώτος μας στόχος ήταν η πτώση της χούντας. Η μέθοδός μας άοπλη λαϊκή εξέγερση. Εδώ που τα λέμε, κάποιοι μίλαγαν και για ένοπλη. Θεωρούσαμε ότι μετά θα μπορούσαμε με όλο τον λαό να βάλουμε τα θεμέλια της άλλης κοινωνίας, χωρίς εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους. Αυτό το αναπτυσσόμενο κίνημα έβαλε σε προβληματισμό το επιτελείο της χούντας. Αποφάσισαν να προχωρήσουν σε δήθεν φιλελευθεροποίηση. Να φτιάξουν κυβέρνηση με πολιτικούς του προηγούμενου πολιτικού συστήματος. Τον Οκτώβρη του ’73 ορίζει ο Παπαδόπουλος πρωθυπουργό τον Μαρκεζίνη και μια κυβέρνηση «πολιτικών» με πρόεδρο Δημοκρατίας τον Παπαδόπουλο! Στόχος να πάνε σε εκλογές. Σε αυτό το «παιχνίδι» νομιμοποίησης της χούντας μπήκε σχεδόν όλο το φάσμα των προδικτατορικών κομμάτων. Δεξιά, Κέντρο και φιλοευρωπαϊκή Αριστερά, η τότε ΕΔΑ και το ΚΚΕεσ. Φυσικά ο καθένας τους με μια αιτιολόγηση. Μόνο το ΚΚΕ και το ΠΑΚ δεν ακολούθησαν.
Τον Σεπτέμβρη του ’73 έγινε στη Χιλή αιματηρό στρατιωτικό πραξικόπημα και έναν μήνα μετά εξέγερση των φοιτητών στην Ταϊλάνδη που ανέτρεψε την στρατιωτική δικτατορία που κυβερνούσε από το ’63.
Με αυτά ως φόντο τον Νοέμβρη του ’73 και χωρίς κανένα προηγούμενο σχεδιασμό έγινε η κατάληψη του Πολυτεχνείου. Συγκεκριμένα στις 14 Νοέμβρη όπως σε όλες τις σχολές έτσι και στη Νομική συνεδριάζαμε οι φοιτητές της φυσικομαθηματικής και της Νομικής για τα επόμενα βήματά μας. Κάποια στιγμή έπεσε η πρόταση να πάμε στο Πολυτεχνείο γιατί μάλλον γινόντουσαν επεισόδια. Ήμασταν καμιά διακοσαριά και όταν πλησιάσαμε το Πολυτεχνείο μάς επιτέθηκε η αστυνομία. Τρέξαμε και μπήκαμε στη σχολή, κλείσαμε τις πόρτες και πήγαμε στη συνέλευση των φοιτητών που διεξαγόταν εκείνη την ώρα. Εκεί αποφασίστηκε η κατάληψη. Η συνέχεια είναι σε όλους γνωστή.
Το ερώτημα που έχει τεθεί επανειλημμένα είναι αν ηττήθηκε ο αγώνας αυτός μετά την στρατιωτική καταστολή που κόστισε τη ζωή σε δεκάδες εξεγερμένους.
Αυτό μπορεί να κριθεί από την μετέπειτα εξέλιξη των γεγονότων. Μετά από μια βδομάδα ο Παπαδόπουλος ανατρέπεται από τον Ιωαννίδη και η κυβέρνηση Μαρκεζίνη τελειώνει. Η φιλελευθεροποίηση πάει περίπατο, το πραγματικό πρόσωπο της χούντας είναι πλέον ξεκάθαρο στους πάντες. Ένα πογκρόμ ξεκινάει κατά των αγωνιστών, με φυλακίσεις, βασανιστήρια και εξορίες. Και σε ένα εξάμηνο, φέρνοντας τη χώρα στα πρόθυρα πολέμου με την Τουρκία αφού της παρέδωσε τη μισή Κύπρο με τις ευλογίες των συμμάχων μας του ΝΑΤΟ, η χούντα δηλώνει αδυναμία διαχείρισης της κρίσης που δημιούργησε και ….. παραιτείται!
Ο αγώνας μας για μια άλλη κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση έμεινε τότε ανεκπλήρωτος· ποτέ όμως δεν σταματήσαμε και δεν θα σταματήσουμε μέχρι να εκπληρωθεί.
