Γιώργος Παυλόπουλος
Φάκελος: 7η Οκτώβρη-Ένας χρόνος μετά
Η γενοκτονική κατοχή του Ισραήλ στη Γάζα, ο βομβαρδισμός του Λιβάνου και η χερσαία εισβολή, οι δολοφονίες των ηγετών Χαμάς και Χεζμπολά και ο ακήρυχτος πόλεμος με το Ιράν αποτελούν κρίκους στην ίδια αλυσίδα, με σφραγίδα «made in the USA». Την κραδαίνει δε απειλητικά ο Νετανιάχου, ως πολιορκητικός κριός – ή χρήσιμος ηλίθιος
Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ κηρύχθηκε και επισήμως ανεπιθύμητος από το Ισραήλ. Πρόκειται για μια απόφαση απολύτως αναμενόμενη. Όχι τόσο επειδή ο (κάθε άλλο παρά αριστερός και επαναστάτης) Αντόνιο Γκουτέρες έχει επικρίνει έντονα την πολιτική της ακροδεξιάς κυβέρνησης Νετανιάχου και έχει καταδικάσει τη σφαγή στη Γάζα και τον βομβαρδισμό του Λιβάνου, ούτε διότι δήθεν εμφανίστηκε πολύ ήπιος έναντι του Ιράν, μετά την πρόσφατη πυραυλική του επίθεση. Η αιτία έγκειται στο γεγονός ότι ηγείται ενός οργανισμού που αποτυπώνει την παλιά τάξη πραγμάτων, η οποία βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης – σε ολόκληρο τον κόσμο και στη Μέση Ανατολή.
Ο Νετανιάχου, άλλωστε, δεν έχει κρύψει ποτέ ότι ονειρεύεται μια τέτοια ριζική αλλαγή του γεωπολιτικού τοπίου στη γειτονιά του. Δεν είναι τυχαίο ότι κατά την περυσινή ομιλία του στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ, στις 22 Σεπτεμβρίου 2023 – μόλις δύο εβδομάδες πριν την εντυπωσιακή επιχείρηση της 7ης Οκτωβρίου από τη Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές οργανώσεις… – είχε παρουσιαστεί κρατώντας έναν χάρτη ο οποίος δεν επιδέχεται πολλών ερμηνειών: Υπό τον τίτλο «Η Νέα Μέση Ανατολή», επισημαίνονταν με πράσινο χρώμα οι χώρες που θα την απαρτίζουν: Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος, Ιορδανία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν και Σουδάν.
Δεν επρόκειτο, βεβαίως, για κεραυνό εν αιθρία, αλλά για μια κίνηση που ήταν σε γνώση τόσο των ΗΠΑ όσο και των σημαντικότερων αραβικών καθεστώτων. Εκείνη την περίοδο, άλλωστε, βοούσε ο κόσμος ότι ο Μπάιντεν επεδίωκε να δώσει συνέχεια στις περίφημες «Συμφωνίες του Αβραάμ» του Τραμπ, οι οποίες αποκατέστησαν τις σχέσεις του Ισραήλ με τα Η.Α.Ε. και το Μπαχρέιν. Μόνο που τώρα ο Αμερικανός πρόεδρος στόχευε στο colpo grosso, με το οποίο θα έθετε τον ακρογωνιαίο λίθο στη «Νέα Μέση Ανατολή»: Να δώσουν τα χέρια Ισραηλινοί και Σαουδάραβες – με ταυτόχρονη παρουσίαση ενός οδικού χάρτη για τη δημιουργία υποτυπώδους κράτους-σφραγίδα της Παλαιστίνης, χωρίς ουσιαστική ανεξαρτησία και κυριαρχία.
Από εδώ και πέρα, τα σενάρια ακολουθούν δύο διαφορετικούς δρόμους: Ήταν, άραγε, οι Παλαιστίνιοι αυτοί που θέλησαν να σαμποτάρουν αυτή την εξέλιξη, η οποία πρακτικά θα αποτελούσε την ταφόπλακα των αγώνων τους και του δικαιώματός τους για αυτοδιάθεση; Ή μήπως ήταν το Ισραήλ αυτό που γνώριζε αλλά άφησε την επίθεση να εξελιχθεί, έτσι ώστε να αποκτήσει την κατάλληλη δικαιολογία για να επιταχύνει την υλοποίηση του παραπάνω σχεδίου – για να διαμηνύει τώρα πως είναι «η μεγάλη ευκαιρία»;
Όποια και αν είναι η απάντηση, ένα είναι βέβαιο: Αυτή η νέα τάξη πραγμάτων, πέρα και πάνω από την «απενεργοποίηση» της Χαμάς και της Χεζμπολά, προϋποθέτει την ήττα και συνθηκολόγηση του Ιράν, που αποτελεί την πιο υπολογίσιμη περιφερειακή δύναμη στο απέναντι στρατόπεδο. Μόνο που εδώ τα πράγματα περιπλέκονται κάπως. Διότι πίσω από το καθεστώς της Τεχεράνης βρίσκεται η Ρωσία, η οποία γνωρίζει πως εάν το χάσει, θα αναγκαστεί να πει αντίο και στη Συρία (όπου διατηρεί τις δύο μεγαλύτερες στρατιωτικές βάσεις της) και μαζί σε κάθε επιρροή στη Μέση Ανατολή.
Είναι, άραγε, έτοιμος ο Πούτιν για κάτι τέτοιο – έστω κι αν του προσφερθεί ως «αντάλλαγμα» ο κατακερματισμός της Ουκρανίας; Πολύ αμφίβολο, όπως έδειξε και η δήλωσή του ότι «το Ιράν έχει δικαίωμα στην αυτοάμυνα». Ειδικά καθώς η σημασία της Μέσης Ανατολής παραμένει τεράστια, ενώ ζωτικά συμφέροντα διατηρεί εκεί και η Κίνα. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, οδηγούμαστε σε πόλεμο, γενικευμένο.
