Γιώργος Μιχαηλίδης
Οι πρόσφατες ανακοινώσεις συγκλήτων ελληνικών πανεπιστημίων που αποδεικνύουν τη μείωση των κρατικών κονδυλίων κατά 50-60% την τελευταία δεκαπενταετία προκάλεσαν εντύπωση για το μέγεθος της υποχρηματοδότησης των δημοσίων ΑΕΙ στη χώρα μας. Μια ματιά στην υπόλοιπη Ευρώπη και τον κόσμο, όμως, θα μας δείξει ότι, αν και στην ελληνική εκδοχή του φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ, πρόκειται για διεθνές φαινόμενο.
Αρχίζοντας από την εύπορη Ελβετία, θα διαπιστώσουμε ότι πρόσφατα τα μεγαλύτερα ΑΕΙ της χώρας εξέδωσαν ανακοίνωση διαμαρτυρίας για την κυβερνητική πρόθεση να περικόψει 75 εκατομμύρια δολάρια από την κρατική ενίσχυση για το 2024. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο προβληματισμός για τα μειωμένα έσοδα των ΑΕΙ μεγεθύνεται. Απόλυτα εξαρτημένα από τα δίδακτρα των ντόπιων και κυρίως των ξένων φοιτητών, καθώς η κρατική χρηματοδότηση έχει περιοριστεί δραστικά, τα βρετανικά ΑΕΙ βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα της εκ νέου αύξησης των διδάκτρων καθώς το εισόδημά τους εξανεμίζεται από τον πληθωρισμό. Ποιος όμως τους εγγυάται ότι μια αύξηση δεν θα διώξει «πελατεία;». Ιδού τα αδιέξοδα του αυτοχρηματοδοτούμενου πανεπιστημίου-επιχείρηση.
Αν για κάποιους, αυτά είναι τα αποτελέσματα του Brexit, η κατάσταση εντός της ΕΕ δεν είναι καλύτερη. Σε 14 από τα 27 κράτη-μέλη, είναι υποχρεωτικό να γίνουν περικοπές των δημοσίων δαπανών κατά 45 εκατομμύρια ευρώ σύνολο ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης των ελλειμματικών τους προϋπολογισμών κατά 0,5% του ΑΕΠ, όπως έχει αποφασίσει η ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων υπολογίζει ότι κάτι τέτοιο ισούται με την αμοιβή 1,5 εκατομμυρίου δασκάλων στις αντίστοιχες χώρες. Στην Εσθονία, η Ομοσπονδία Φοιτητικών Ενώσεων κατήγγειλε πρόσφατα ότι η άνοδος του κόστους των σπουδών είναι μεγαλύτερη από την αύξηση των μισθών των εργαζόμενων φοιτητών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει χιλιάδες φοιτητές να παρατήσουν τις σπουδές τους. Στη Γαλλία με τα περίπου τρία εκατομμύρια φοιτητές, η μέση κρατική δαπάνη ανά φοιτητή έχει κατρακυλήσει κοντά στα 11.500 ευρώ από 13.000 το 2009 ενώ ταυτόχρονα σχεδιάζεται αύξηση των στρατιωτικών δαπανών κατά τρία δισ. το χρόνο μέχρι το 2030.
Ως κερασάκι στην τούρτα έρχεται η πρόσφατη απόφαση των επικεφαλής των κυβερνήσεων των χωρών-μελών της ΕΕ να περικοπούν δύο δισεκατομμύρια ευρώ από το ερευνητικό πρόγραμμα Horizon Europe που χρηματοδοτεί τα ευρωπαϊκά ΑΕΙ. Οι περικοπές αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για τη στρατιωτική έρευνα στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας καθώς και για τα νέα πακέτα βοήθειας προς την Ουκρανία στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν (10.2.24)
