Βραζιλία, χούντα. Ένας άντρας πηγαίνει στην πόλη όπου είναι ο γιος του. Σκοπός του είναι να τον πάρει και να φύγει στο εξωτερικό. Οι πράκτορες της χούντας τον κυνηγούν γιατί έχει σταθεί εμπόδιο στα σχέδια ενός βιομηχάνου που θέλει να διαλύσει ένα πρότυπο εργαστήριο μηχανικής, αναγνωρισμένο παγκοσμίως, το οποίο διευθύνει αυτός, ο Μαρσέλο. O άνθρωπος φεύγει κυνηγημένος, έχει χάσει, για τον ίδιο λόγο τη σύντροφό του.
Καρναβάλι, καύσωνας. Το μυαλό αρχίζει να κάνει τα δικά του παιχνίδια και το σώμα ακολουθεί μια άλλη συμπεριφορά, διονυσιακή όχι όμως ανατρεπτική. Κάποιος έχει σκοτώσει έναν άνθρωπο, το πτώμα βρίσκεται αφημένο σε ένα βενζινάδικο, η αστυνομία δεν νοιάζεται, τα σκυλιά θέλουν να το φάνε. Ζούγκλα, η κοινωνία σε αποσάθρωση. Αυτή η εικόνα μόνο αν υπήρχε στην ταινία θα τα έλεγε όλα για την απάνθρωπη λογική της χούντας. Αυτή η σεκάνς αναλύεται σε όλη την ταινία.
Το στοιχείο που ξεδιπλώνει αυτό το αφηγηματικό τοπίο είναι ο Μαρσέλο. Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος δεν κάνει μια αγιογραφία ενός αγωνιστή. Παρακολουθεί τον τρόπο ζωής ενός ανθρώπου, ξέροντας ότι αυτός είναι το αναφερόμενο χιλιάδων αγωνιστών που βασανίστηκαν ή δολοφονήθηκαν από τον μηχανισμό της χούντας. Με αργό ρυθμό χτίζονται οι χαρακτήρες και δημιουργείται μια εικόνα που θα είναι η ολοκληρωτική κοινωνία όπου ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα γρανάζι ενός μηχανισμού που χρησιμεύει μόνο για να λειτουργήσει το σύστημα που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ανθρώπων που το έχουν σχεδιάσει.
Υπάρχει ένας εκτελεστής. Θα αναλάβει να σκοτώσει τον Μαρσέλο. Είναι ένας φτωχός εργάτης που, αν πληρωθεί όσο θέλει, κάνει τη δουλειά όσο καλά θέλει ο παραγγελιοδότης του. Είναι ένας χαμάλης, έτσι τον αποκαλεί ένας από αυτούς που του λένε ποιον θα σκοτώσει. Όμως αυτός λειτουργεί με τη δική του λογική. Σκοτώνει όχι μόνο αυτόν που του έχουν πει, αλλά και αυτόν που τον ενοχλεί. Όπως ακριβώς το πολιτικό σύστημα της χούντας καταστρέφει όποιον κοινωνικό ιστό απειλεί την ύπαρξή του. Αυτή η αφήγηση είναι ο ιδεολογικός πυρήνας της ταινίας.
Ο σκηνοθέτης βάζει μια παράλληλη ιστορία, μια ομάδα πανεπιστημιακή που ερευνά σήμερα αυτή την υπόθεση. Μια από τις φοιτήτριες πάει και βρίσκει τον γιο του Μαρσέλο. Αυτός δουλεύει σε ένα αιματολογικό κέντρο που βρίσκεται εκεί όπου ο παππούς του είχε τον κινηματογράφο του. Η φοιτήτρια του δίνει ένα στικάκι και τον πληροφορεί ότι η έρευνα σταμάτησε γιατί κάποια στοιχεία ενοχλούσαν το σημερινό σύστημα.
Πλέον το πλαίσιο της αφήγησης διαρρηγνύεται. Η ταινία Ο Μυστικός Πράκτορας δεν μιλά μόνο για τη Βραζιλία εκείνης της εποχής. Αναφέρεται και στη σημερινή πολιτική κατάσταση αυτής της χώρας, όπως και σε ανάλογες που υπάρχουν σε διάφορες χώρες όπου ο άνθρωπος θυσιάζεται στο βωμό του ιμπεριαλιστικού συστήματος. Ο θεατής μπαίνει μέσα στην αφήγηση και καταλαβαίνει ποια είναι η σύγχρονη Ιφιγένεια –ίσως αυτός– και έτσι ξεκινά η αντανακλαστική αντίδρασή του. Ο Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιο έχει κάνει μια σπουδαία και ήδη βραβευμένη ταινία.
















