Γιάννης Ελαφρός
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει κοντύνει πολύ, αλλά ακόμα δεν έχει βρεθεί εκλογική εναλλακτική στην αστική αντιπολίτευση, κάτι που δεν αρέσει στο κεφάλαιο. Έτσι, άναψε πράσινο φως στον Αλέξη Τσίπρα για τη δεύτερη ευκαιρία. Ο πρώην «πρώτη φορά Αριστερά» επιστρέφει ως βαρετός κεντρώος και βασιλιάς της κοινοτοπίας.
Αλέξης Τσίπρας, μέχρι ο εξευτελισμός του να γίνει τέλειος
«Ο Χέγκελ κάνει κάπου την παρατήρηση ότι όλα τα μεγάλα κοσμοϊστορικά γεγονότα και πρόσωπα παρουσιάζονται σα να λέμε, δυο φορές. Ξέχασε όμως να προσθέσει: τη μια φορά σαν τραγωδία, την άλλη σαν φάρσα.» Αυτό γράφει ο Καρλ Μαρξ στο βιβλίο του Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη. Ο μήνας Μπρυμαίρ («ομιχλώδης») ήταν μήνας του νέου ημερολογίου, που είχε θεσπίσει η γαλλική επανάσταση κι έπιανε τις ημέρες του τωρινού Νοέμβρη και Δεκέμβρη.
Ταιριάζει γάντι η ρήση του Μαρξ στην επανεμφάνιση Τσίπρα, με το βιβλίο του Ιθάκη, μήνα Νοέμβριο και Δεκέμβριο, σε ένα ομιχλώδες πολιτικό τοπίο. Και ο «Λουδοβίκος» της κεντροαριστεράς, ο Αλέξης Τσίπρας, μετά την τραγωδία του 2015 και τη μνημονιακή διακυβέρνηση μέχρι το 2019, επιστρέφει ως φάρσα καλογυαλισμένου rebranding αστικής διαχείρισης. Τι λέει ο Α. Τσίπρας; Πως δεν υπάρχει άλλος δρόμος πέρα από την αγορά και το ευρώ και πως όσοι διανοούνται κάτι διαφορετικό ήταν και είναι εκτός τόπου και χρόνου. Ο πρώην πρωθυπουργός που δυσφήμησε την Αριστερά όσο κανένας άλλος, έρχεται τώρα να εμπεδώσει το ΤΙΝΑ. Δεν υπάρχει εναλλακτική, σκάστε και τραβάτε κουπί, η «Ιθάκη» είναι το σύγχρονο σφαγείο της αγοράς, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, άντε με ολίγον εκδημοκρατισμό και πατριωτισμό.
Την ίδια ώρα οι προσωπικές επιθέσεις που κάνει ο Α. Τσίπρας σε πρώην συνεργάτες του, συχνά πολύ στενούς, δείχνει και την ποιότητα του ανθρώπου, το ήθος και το ανάστημά του. Κι όλα δείχνουν πως θα συνεχίσει έτσι, μέχρι ο εξευτελισμός του να γίνει τέλειος…
Έλλειμμα εναλλακτικής και διεξόδου
Η Ελλάδα είναι η ευρωπαϊκή χώρα με τις περισσότερες εκλογικές δημοσκοπήσεις (σε μη εκλογική περίοδο) και με τις περισσότερες δημοσκοπικές εταιρείες, αναλογικά πάντα. Καμία έκπληξη. Πέρα από την εικόνα αρπαχτής που εμφανίζει ο συγκεκριμένος κλάδος, οι δημοσκοπήσεις χρησιμοποιούνται κυρίως για να επιβληθεί μια κατάσταση, παρά για να καταγραφεί η (ρευστή) πραγματικότητα. Έτσι, όταν κάθε λίγο και λιγάκι βγαίνει πως η ΝΔ είναι πρώτη με μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο, το εύρημα μετατρέπεται σε πραγματικότητα. Επιπλέον όμως, ειδικά το τελευταίο διάστημα, οι δημοσκοπήσεις και ειδικά εκείνες που δεν ανακοινώνονται, χρησιμοποιούνται αγωνιωδώς από κόμματα και κέντρα εξουσίας για να δουν τι ακριβώς γίνεται «εκεί έξω» (και κυρίως «εκεί κάτω»), εκεί που η φτωχοποίηση μετατρέπεται όλο και περισσότερο σε αμφισβήτηση και οργή για την κυβέρνηση και την κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, χωρίς ταυτόχρονα να διαμορφώνεται ένα ανερχόμενο ρεύμα συγκέντρωσης της δυσαρέσκειας, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ το 2012.
Το έλλειμμα κοινοβουλευτικής εναλλακτικής και διεξόδου μέσα στο αστικό πλαίσιο είναι κάτι που δεν αρέσει στα αστικά κέντρα εξουσίας, καθώς αφήνει χώρο για πολιτικά ανεξέλεγκτες κοινωνικές εκρήξεις. Ο Κ. Μητσοτάκης έχει κοντύνει πολύ, αλλά ακόμα δεν έχει βρεθεί εκλογική εναλλακτική. Το ΠΑΣΟΚ του Ν. Ανδρουλάκη, η Πλεύση της Ζ. Κωνσταντοπούλου κ.α. φαίνεται πως έχουν χαμηλό ταβάνι. Έτσι, αποφασίστηκε να ανάψουν πράσινο φως στον Αλέξη Τσίπρα για τη δεύτερη ευκαιρία. Τα σίκουελ είναι σχεδόν πάντα χειρότερα από την πρώτη φορά, αλλά εδώ μιλάμε για «μάπα το καρπούζι», καθώς ο πρώην «πρώτη φορά Αριστερά» επιστρέφει ως βαρετός κεντρώος και βασιλιάς της κοινοτοπίας.
Παρόλα αυτά ο Α. Τσίπρας έχει δύο πράγματα υπέρ του, που δεν πρέπει να υποτιμηθούν. Το πρώτο είναι η στήριξη από μεγάλο μέρος του επιχειρηματικού κόσμου, ειδικά του εφοπλιστικού κεφαλαίου και των κατόχων ΜΜΕ, με αποτέλεσμα να γίνεται μια κατακλυσμιαία διαφήμιση για το βιβλίο του και για τον ίδιο. Δεν σημαίνει πως όλοι αυτοί θέλουν κυβέρνηση Τσίπρα, αλλά δεν θέλουν κυβέρνηση Μητσοτάκη χωρίς αστική αντιπολίτευση. Θέλουν να την ελέγχουν (κι απ’ έξω), όπως θέλουν να ελέγχουν και τις λαϊκές αντιδράσεις που μπορεί να οξυνθούν.
Το δεύτερο στοιχείο είναι η απελπισία του κόσμου, που δεν βλέπει διέξοδο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και στη σύγχρονη βαρβαρότητα που ζει κι ένα μέρος του μπορεί να δώσει ψήφο όπου του φανεί πιο χρήσιμο, χωρίς δεσμεύσεις. Ο Τσίπρας πάει να μαζέψει την ήττα και την ανημπόρια. Η αντικαπιταλιστική και σύγχρονα κομμουνιστική Αριστερά πρέπει να παρέμβει πολύ πιο αποφασιστικά, χωρίς εσωστρέφεια, να βάλει γραμμή ανατροπής της κυβέρνησης και του συστήματος, με όπλο ένα πρόγραμμα διεκδικήσεων και αντικαπιταλιστικής ρήξης, εμπνέοντας μια νέα ελπίδα. Το σίγουρο είναι πως η κρίση πολιτικής εκπροσώπησης στην Ελλάδα είναι πολύ βαθιά, δεν αποκλείονται εκπλήξεις κι ανατροπές, οι εκλογές δεν θα δώσουν εύκολα λύση και ο κύκλος πολιτικής αβεβαιότητας θα έχει διάρκεια.
