Κώστας Τριχιάς
Ο Ευτύχης Μπιτσάκης συνδύαζε σε όλη του τη ζωή τη συμβολή του στη μαρξιστική θεωρία και την ανάπτυξή της στο έδαφος των νέων επιστημονικών δεδομένων με την κομμουνιστική στράτευση. Η επιτυχημένη ημερίδα της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης στις 14 Δεκέμβρη στο Πάντειο συνέβαλε με τη σειρά της στην ίδια κατεύθυνση.
Με μεγάλο ενδιαφέρον, μαζική συμμετοχή και συγκίνηση, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, η ημερίδα της Κομμουνιστικής Απελευθέρωσης για το έργο του Ευτύχη Μπιτσάκη. Σε μια προσπάθεια ανάδειξης της συνεισφοράς του, μύησης στα ερωτήματα και τις απαντήσεις, η ημερίδα ξεδιπλώθηκε μέσα από τέσσερα θεματικά τραπέζια.
Το πρώτο τραπέζι με θέμα «Φιλοσοφία και επιστήμη. Η συμβολή του Ευτύχη στην σχέση φυσικών επιστημών και φιλοσοφίας». Ο Δημήτρης Καρύδας, στην εισήγησή του ανέδειξε πλευρές του έργου του Ευτύχη, μιλώντας για τη φιλοσοφία της φύσης, τη διαλεκτική οντολογία και τη διάκριση φιλοσοφικών κατηγοριών και επιστημονικών εννοιών. Ο Θοδωρής Μαγκλάρας, ανέπτυξε μερικά από τα νέα, δύσκολα ερωτήματα της κβαντικής φυσικής, αναδεικνύοντας την ανεπάρκεια του θετικισμού-σχολής Κοπεγχάγης και της ρεαλιστικής σχολής. Γύρω από το ερώτημα τί είναι επιστήμη ανάπτυξε την εισήγησή του ο Περικλής Παυλίδης, περιγράφοντας τη συμβολή του Μπιτσάκη σε αντιπαράθεση με τον θετικισμό, τον αστικό ορθολογισμό και τον ανορθολογισμό.
Το δεύτερο τραπέζι είχε θέμα: «Για ένα κομμουνισμό του πεπερασμένου. Το περιβαλλοντικό ζήτημα μέσα από την ματιά του μαρξισμού». Ο Γιώργος Βελεγράκης, εκκινώντας από το ερώτημα αν ο Μαρξ ήταν πρόδρομος της οικολογίας αναφέρθηκε στην συμβολή του Ευτύχη στην πολιτική οικολογία. Ο Γιώργος Πισίνας, ανέλυσε τη θεωρία του μεταβολικού ρήγματος του Μαρξ καταλήγοντας στην ανάγκη ενός σύγχρονου τρίτου κύματος οικολογικού μαρξισμού. Η Ελένη Τριανταφυλλοπούλου, εισηγήθηκε γύρω από το θέμα της αντίθεσης πόλης υπαίθρου, την ιστορική της ανάπτυξη και την αναγκαιότητα ξεπεράσματος της σε μια άλλη κοινωνία.
Στο τρίτο τραπέζι με θέμα: «Είναι ο άνθρωπος εκ φύσεως εγωιστικό όν; Ανθρώπινη φύση και κομμουνιστική δυνατότητα», εισηγήθηκαν η Παναγιώτα Ιωαννίδου, ο Μιχάλης Ρίζος, και η Ολίβια Τζιουβάρα. Η πρώτη εισήγηση ξεκινώντας από το ερώτημα, αν υπάρχει ανθρωπολογικό εμπόδιο για μια κομμουνιστική κοινωνία ανέλυσε τις έννοιες της ανθρώπινης φύσης και της ανθρώπινης ουσίας, και κατέδειξε τη βαρβαρότητα ως χαρακτηριστικό των εκμεταλλευτικών κοινωνιών. Η δεύτερη εισήγηση με πυρήνα τις προηγούμενες έννοιες, αντιπαρατέθηκε με τον βιολογικό αναγωγισμό αλλά και τη θεωρία περί κοινωνικής κατασκευής, εστιάζοντας και στα ζητήματα του υποκειμένου. Η τρίτη εισήγηση -αξιοποιώντας επιστημονικά δεδομένα από τη γενετική, την εξελικτική βιολογία, τη νευροεπιστήμη και την ανθρωπολογία- κατέδειξε ότι ο άνθρωπος δεν είναι «πακέτο έτοιμων ενστίκτων», αλλά ένα είδος με τεράστια πλαστικότητα.
Ο μαρξισμός όχι μόνο δεν είναι νεκρός, αλλά όσο ποτέ αναγκαίος ως θεωρία ερμηνείας και αλλαγής του κόσμου
Η ημερίδα έκλεισε με το τέταρτο τραπέζι, με θέμα:«Προοπτικές του Μαρξισμού σήμερα. Ο μαχόμενος επαναστατικός μαρξισμός όπλο για την ερμηνεία και την αλλαγή του κόσμου». Ο Βασίλης Μηνακάκης, ανέπτυξε με πλούσια παραθέματα γιατί ο μαρξισμός όχι μόνο δεν είναι νεκρός, αλλά όσο ποτέ αναγκαίος ως θεωρία ερμηνείας και αλλαγής του κόσμου σκιαγραφώντας τα χαρακτηριστικά που έχει ανάγκη ο μαρξισμός της εποχής μας. Ο Κώστας Πασσάς, έκανε μια σύντομη ιστορική αναδρομή του ελληνικού καπιταλισμού καταλήγοντας ότι η σύγχρονη εργατική τάξη αποτελεί την τεράστια πλειοψηφία της κοινωνίας, με νέα καθήκοντα για το κόμμα. Ο Παναγιώτης Σωτήρης, μίλησε για τη συνεισφορά του Μπιτσάκη στη δημιουργική αντιμετώπιση όλης της μαρξιστικής κοινότητας παρά τις αντίθετες απόψεις και τη μη υποταγή της ανάπτυξης της θεωρίας σε πολιτικές προτεραιότητες. Τέλος ο Διονύσης Τζαρέλλας, διαπιστώνοντας ότι ο μαρξισμός σε αρκετά θέματα δεν έχει μια συστηματική θεώρηση επικέντρωσε κυρίως σε μια αναγκαία, συνεκτική θεωρία για το κράτος.
Η Κομμουνιστική Απελευθέρωση μέσα και από την ημερίδα για το έργο του Ευτύχη Μπιτσάκη εγκαινιάζει το άνοιγμα ενός νέου δρόμου αναβάθμισης της θεωρητικής δουλειάς και της αναζήτησης σύγχρονων απαντήσεων και επαναστατικής πράξης σε μια δύσκολη εποχή. Είναι μια υπόσχεση και μια υποχρέωση. Αλλά κυρίως είναι μια αδήριτη ανάγκη.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Πριν στο φύλλο 20-21 Δεκεμβρίου
